Αλβανία: Καταγγελίες ΟΑΣΕ για τις αλβανικές εκλογές- Ανισότητες, καταστολή και «λευκή τρομοκρατία» σε βάρος των πολιτών!

Η τελική έκθεση της αποστολής παρακολούθησης του ΟΑΣΕ/ODIHR για τις βουλευτικές εκλογές της 11ης Μαΐου 2025 στην Αλβανία καταγράφει ανησυχητικές παθογένειες που υπονομεύουν τη δημοκρατική νομιμότητα της διαδικασίας.

Αλβανία: Καταγγελίες ΟΑΣΕ για τις αλβανικές εκλογές- Ανισότητες, καταστολή και «λευκή τρομοκρατία» σε βάρος των πολιτών!

Παρά την οργανωτική αρτιότητα της διεξαγωγής, οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίστηκε από συστηματική χειραγώγηση της ψήφου, κατάχρηση κρατικών πόρων, εκφοβισμό ψηφοφόρων και δημόσιων υπαλλήλων, καθώς και από έντονη ανισορροπία στην ενημέρωση.

Η έκθεση επισημαίνει πως το πολιτικό και ενημερωτικό περιβάλλον στην Αλβανία παραμένει βαθιά πολωμένο και ότι ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης έχει υπονομευθεί σοβαρά. Κατά την προεκλογική περίοδο, τα κυρίαρχα τηλεοπτικά δίκτυα μονοπώλησαν την προβολή του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, περιθωριοποιώντας τις αντιπολιτευτικές φωνές και αποκλείοντας τον ουσιαστικό πολιτικό διάλογο.

Σύμφωνα με τον ΟΑΣΕ, η κρατική διοίκηση χρησιμοποιήθηκε ως μέσο κομματικής προώθησης, με δημόσιους λειτουργούς να επιστρατεύονται για την υποστήριξη της προεκλογικής εκστρατείας. Καταγράφηκαν επίσης τεκμηριωμένα περιστατικά άσκησης πίεσης σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και φαινόμενα ψήφου υπό όρους, δημιουργώντας κλίμα εκφοβισμού που αντιβαίνει στις θεμελιώδεις αρχές της ελεύθερης και αδιάβλητης ψήφου.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εργαλειοποίηση της τοπικής αυτοδιοίκησης για κομματικούς σκοπούς, γεγονός που επιτείνει την ανισότητα των όρων συμμετοχής. Η εκτεταμένη χρήση δημοσίων πόρων και η διοργάνωση επίσημων τελετών στο πλαίσιο της εκστρατείας καταδεικνύουν την αδυναμία διαχωρισμού κράτους και κόμματος.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο συμβατικό μιντιακό πεδίο. Η έκθεση υπογραμμίζει το ρυθμιστικό κενό που παρατηρείται στον ψηφιακό χώρο, με έλλειψη διαφάνειας όσον αφορά τις διαδικτυακές προεκλογικές δαπάνες, απουσία σαφών κανόνων για την πολιτική διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φαινόμενα παραπληροφόρησης και προσωπικών επιθέσεων. Επιπλέον, η προσωρινή απαγόρευση της πλατφόρμας TikTok κατά την προεκλογική περίοδο γεννά εύλογα ερωτήματα σχετικά με τον σεβασμό στην ελευθερία της έκφρασης, ιδίως για πολιτικές δυνάμεις που στηρίζουν την επικοινωνία τους σχεδόν αποκλειστικά σε διαδικτυακά κανάλια.

Αλβανία: Καταγγελίες ΟΑΣΕ για τις αλβανικές εκλογές- Ανισότητες, καταστολή και «λευκή τρομοκρατία» σε βάρος των πολιτών!

Η Αρχή Οπτικοακουστικών Μέσων εμφανίστηκε ανίκανη να διασφαλίσει ουδετερότητα και ισότιμη πρόσβαση στον δημόσιο διάλογο, ενώ ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας RTSH υιοθέτησε εμφανώς φιλοκυβερνητική στάση, παραβιάζοντας την υποχρέωσή του για ισόρροπη ενημέρωση.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η νίκη του Σοσιαλιστικού Κόμματος για τέταρτη συνεχόμενη θητεία αποκτά έναν χαρακτήρα που, όπως σημειώνει η έκθεση, δεν στηρίζεται σε όρους ισότιμου και δίκαιου πολιτικού ανταγωνισμού. Οι διεθνείς παρατηρητές τονίζουν ότι πρακτικές αυτού του είδους υπονομεύουν τα θεμέλια μιας γνήσιας δημοκρατικής διαδικασίας.

Ο ΟΑΣΕ/ODIHR καλεί μετ’ επιτάσεως τις αλβανικές αρχές και τις πολιτικές δυνάμεις να υλοποιήσουν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις. Στις βασικές συστάσεις περιλαμβάνονται η εξασφάλιση της ανεξαρτησίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης, η απαγόρευση χρήσης κρατικών πόρων για κομματικές σκοπιμότητες, η αποποινικοποίηση της συκοφαντικής δυσφήμισης και η θέσπιση διαφανών και δεσμευτικών κανόνων για την ψηφιακή πολιτική διαφήμιση.

Η εκλογική διαδικασία της 11ης Μαΐου άφησε την εντύπωση μιας αυστηρά τυπικής, αλλά ουσιαστικά ελλιπούς άσκησης δημοκρατίας. Ένα δημοκρατικό περίβλημα δεν αρκεί για να αποκρύψει μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζεται από ανισότητες εξουσίας, παραπληροφόρηση και εκφοβισμό. Αν η Αλβανία φιλοδοξεί να ευθυγραμμιστεί με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, οφείλει να αποδείξει εμπράκτως την πολιτική της βούληση να εγκαταλείψει την κουλτούρα του ελέγχου και να δημιουργήσει συνθήκες ελεύθερου, ανοιχτού και χωρίς αποκλεισμούς πολιτικού ανταγωνισμού.