Αμερικανικές εκλογές: Μια συνολική δημοσκοπική εικόνα

Του Εμμανουήλ Μπέζα*

Η Χάρις πήρε τις δύο εβδομάδες δημοσκοπικής ανόδου που της αναλογούσαν με τη νίκη της στο ντιμπέιτ. Παρόλα αυτά, ο Τραμπ ανέκτησε το χαμένο έδαφος και μοιάζει 20 μέρες πριν τις εκλογές, για πρώτη φορά στην τρίτη εκλογική αναμέτρηση που συμμετέχει, να προηγείται.

Τα γεγονότα που οδήγησαν στη δημοσκοπική άνοδο του Τραμπ είναι:

– Η προσήλωση του στην οικονομία, τον πληθωρισμό, το κόστος διαβίωσης και το μεταναστευτικό, σε σειρά προεκλογικών εκδηλώσεων.

– Η δεύτερη απόπειρα δολοφονίας του.

– Η παρουσία του στις πληγείσες περιοχές από τον τυφώνα Ελέν, κατά την οποία συνέλεξε πάνω από 6εκ. δολάρια μέσω εράνων για τους πληγέντες και ζήτησε από τον Ίλον Μασκ να εγκαταστήσει το δορυφορικό σύστημα Star Link για αποκατάσταση του ίντερνετ. Έτσι, ο Τραμπ λειτούργησε εκεί περισσότερο ως εν ενεργεία Πρόεδρος από ότι η Χάρις και ο Μπάιντεν.

– Η έκθεση του ICE για το μεγάλο αριθμό καταδικασμένων εγκληματιών που έχουν περάσει τα σύνορα τα τελευταία 3,5 χρόνια.

– Η νίκη του Γερουσιαστή Βανς στο ντιμπέιτ των Αντιπροέδρων.

– Οι αρνητικές εξελίξεις στην Μέση Ανατολή.

– Μια σειρά συνεντεύξεων της Χάρις στις οποίες επανέλαβε την κακή της επίδοση στο ντιμπέιτ, σε οικονομία, μεταναστευτικό, πληθωρισμό και εξωτερική πολιτική.

Κοιτώντας το RCP (RealClearPolitics) και το 538 (FiveThirtyEight, ABC), τα οποία μετράνε τα μέσα των δημοσκοπήσεων, στις battleground Πολιτείες (εκείνες δηλαδή που θα καθορίσουν το αποτέλεσμα) έχουμε ως εξής:

· Νεβάδα, (RCP Τραμπ +0.5%, 538 Χάρις +0.7%)

· Αριζόνα, (RCP Τραμπ +1.1%, 538 Τραμπ +1.6%)

· Τζώρτζια, (RCP Τραμπ +0.7%, 538 Τραμπ +1.1%)

· Βόρεια Καρολίνα, (RCP Τραμπ +1.4%, 538 Τραμπ +0.9%)

· Πενσυλβάνια, (RCP Τραμπ +0.3%, 538 Χάρις +0.7%)

· Μίσιγκαν, (RCP Τραμπ +1%, 538 Χάρις +0.7%)

· Ουισκόνσιν, (RCP Χάρις +0.3%, 538 Χάρις +0.5%)

Το πρόβλημα της καμπάνια Χάρις

Όταν κάποιος έμπειρος αναλυτής μελετήσει τις φετινές δημοσκοπήσεις, βλέπει μπροστά του να εξελίσσεται ένα ντέρμπι. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αρχίζουν οι συγκρίσεις με τη δημοσκοπική υποεκτίμηση του Τραμπ το 2016 και το 2020. Από τις παραπάνω Πολιτείες, ο Τραμπ προηγούνταν μόνο σε Αριζόνα και Τζώρτζια το 2016, σε καμία το 2020, ενώ battleground Πολιτείες θεωρούνταν και η Αϊόβα, το Οχάιο και η Φλόριντα, τις οποίες ο Τραμπ κέρδισε και το 2016 και επέκτεινε την διαφορά του το 2020.

Τα δημογραφικά

Το πρόβλημα αυτό δεν είναι μόνο για την Χάρις αλλά και για τους δημοσκοπικούς και προγνωστικούς οργανισμούς. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στα μέσα ενός ντέρμπι και πρέπει να κοιτάξουμε τα επί μέρους δημογραφικά δεδομένα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει. Εκεί, ένα σύνολο επαναλαμβανόμενων δημοσκοπικών μοτίβων και μερικές πρόσφατες αρκετά έγκυρες παναμερικανικές δημοσκοπήσεις, μας επιτρέπουν να πούμε:

Τα βασικά δημογραφικά

Άνδρες & Γυναίκες

Άνδρες:

· Τραμπ, 51-43% Pew Research Center

· Τραμπ, 52-47% CBS/YouGov

· Τραμπ, 56-40% NBC

Ο Τραμπ κέρδισε τους άνδρες με 11 ποσοστιαίες μονάδες διαφορά το 2016 και έπεσε στις 8 το 2020. Φαίνεται πως θα αποκαταστήσει πλήρως

το ποσοστό και τη διαφορά του 2016, ενώ παρατηρείται ανοδική τάση καθώς η αύξηση του ποσοστού του σε μαύρους και λατίνους που θα δούμε παρακάτω, πραγματοποιείται κυρίως στον ανδρικό πληθυσμό.

Γυναίκες:

Χάρις, 52-43% Pew Research Center

Χάρις, 54-45% CBS/YouGov

Χάρις, 55-41% NBC

Η Χίλαρι πήρε 54% της γυναικείας ψήφου και ο Μπάιντεν 57%. Η καμπάνια της Χάρις πόνταρε πολλά στις γυναίκες, παρόλα αυτά δεν κινείται σίγουρα πάνω από τον Μπάιντεν που κέρδισε την ομάδα με 15 μονάδες διαφορά, ενώ το σενάριο να κινηθεί κάτω από την Κλίντον, η οποία κέρδισε την ομάδα με 13μονάδες, προβληματίζει ιδιαίτερα την καμπάνια Χάρις.

Μαύροι:

Χάρις, 79-14% Pew Research Center

Χάρις, 87-12% CBS/YouGov

Ο Τραμπ πήρε 8% της μαύρης ψήφου το 2016 και 12% το 2020. Η Χίλαρι πήρε το 89% της μαύρης ψήφου το 2016 και ο Μπάιντεν 87% το 2020. O Τραμπ μοιάζει να κερδίζει 3 με 5 μονάδες κάτι που επιβεβαιώνουν και οι δημοσκοπήσεις των New York Times και Washington Post. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει πολύ την Τζώρτζια, όπου οι 4 μονάδες κέρδος του Τραμπ στους Αφροαμερικάνους μεταφράζονται σε 57.000 περίπου ψήφους, σε μια Πολιτεία όπου ο Μπάιντεν κέρδισε με μόλις 13.000 το 2020.

Λατίνοι:

Χάρις, 54-38% Pew Research Center

Χάρις, 63-36% CBS/YouGov

Ο Τραμπ πήρε 28% των Λατίνων το 2016, 32% το 2020, ενώ φέτος θα ανεβάσει το ποσοστό του ακόμα περισσότερο. Την ίδια στιγμή, η Χίλαρι πήρε 66% των Λατίνων το 2016 και ο Μπάιντεν 65% το 2020, επομένως η Χάρις βρίσκεται πίσω και από τους δύο. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμα αρκετοί αναποφάσιστοι και οι δύο δημοσκοπήσεις έχουν μεγάλη απόκλιση στο ποσοστό της Χάρις. Εάν τα νούμερα του Pew Research Center επιβεβαιωθούν (κέρδη Τραμπ 6 μονάδες και απώλειες Χάρις πάνω από 5 μονάδες σε σχέση με το 2020), ο Τραμπ εξασφαλίζει την Αριζόνα, όπου οι 6 μονάδες κέρδη του Τραμπ μεταφράζονται σε 38.000 ψήφους,

σε μια Πολιτεία που ο Μπάιντεν κέρδισε με μόλις 12.000 το 2020, ενώ παράλληλα πλασάρει τον εαυτό του πολύ καλύτερα στη Νεβάδα και από το 2020 αλλά και το 2016.

Λευκοί:

Τραμπ, 55-41% Pew Research Center

Τραμπ, 57-43% CBS/YouGov

Το ζήτημα με τους λευκούς είναι αρκετά περίπλοκο και ιδιαίτερα σημαντικό καθώς οι λευκοί αποτελούν το 70% του εκλογικού σώματος και σε αρκετές battleground Πολιτείες πολύ παραπάνω. Ο Τραμπ πήρε 57% και 58% των λευκών το 2016 και το 2020 αντίστοιχα, παρόλα αυτά ο Μπάιντεν έλαβε 4% περισσότερο από την Χίλαρι, για να μειώσει τη διαφορά από τον Τραμπ στις 17 μονάδες. Εδώ, οι δύο δημοσκοπήσεις που αναγράφονται αλλά και εκείνες των New York Times και Washington Post επιβεβαιώνουν την τάση περαιτέρω μείωσης της διαφοράς από τις 17 στις 14 μονάδες.

Κοιτάζοντας τις αιτίες νίκης του Μπάιντεν, ήταν οι διαφορές αυτές στην λευκή ψήφο πολιτειακά που καθόρισαν το εκλογικό αποτέλεσμα το 2020.

Ο Τραμπ είδε την διαφορά 21 μονάδων του 2016 στο Μίσιγκαν, σε μια Πολιτεία που το 2020 οι λευκοί αποτέλεσαν το 81% του εκλογικού σώματος να πέφτει στις 11, στο Ουισκόνσιν όπου οι λευκοί αποτέλεσαν το 2020 το 86% του εκλογικού σώματος, να πέφτει από τις 11 στις 6 και στη Τζώρτζια όπου οι λευκοί το 2020 αποτέλεσαν το 61% του εκλογικού σώματος να πέφτει από τις 54 μονάδες στις 39.

Ο Τραμπ κράτησε το ποσοστό του στους λευκούς σε Πενσυλβάνια και Βόρεια Καρολίνα, σε δύο Πολιτείες όπου το ποσοστό των λευκών επί του εκλογικού σώματος είναι μεγαλύτερο του παναμερικανικού. Τη δεύτερη, την κέρδισε μάλιστα και το 2020. Παρόλα αυτά, η εκλογική αναμέτρηση του 2016 χαρακτηρίστηκε και από το 6% που δόθηκε σε τρίτους υποψήφιους. Στις εκλογές του 2020, το ποσοστό αυτό μειώθηκε σε 3% και 2 στους 3 ψηφοφόρους τρίτων προσώπων του 2016 προτίμησαν τον Μπάιντεν το 2020. Έτσι, στην Πενσυλβάνια ο Τραμπ κράτησε το ποσοστό του στους λευκούς αλλά ο Μπάιντεν από τις εισροές του 3% το αύξησε από το 40% της Χίλαρι στο 42%. Για να καταλάβουμε καλύτερα τα μεγέθη, 2% λευκών στην Πενσυλβάνια αντιστοιχεί σε 210.000 ψήφων, στην Πολιτεία που ο Μπάιντεν κέρδισε το 2020 με κάτι λιγότερο από 82.000 ψήφους.

Με τον Τραμπ να μην αντιμετωπίζει πρόβλημα στην Βόρεια Καρολίνα στους λευκούς ψηφοφόρους, το παράδοξο έγκειται στο ότι εάν ο Τραμπ βρίσκονταν στα ίδια επίπεδα στους λευκούς με το 2020 και χαμηλότερα, δεν θα μπορούσε να έχει καν προβάδισμα στην Πολιτεία της Τζώρτζια, που αυτήν την στιγμή βρίσκεται μεσοσταθμικά 1 μονάδα μπροστά. Επομένως, μοιάζει τουλάχιστον να είναι στα ποσοστά του 2020.

Η νίκη Μπάιντεν το 2020

Το προφίλ του ψηφοφόρου που έδωσε τη νίκη στο Μπάιντεν το 2020 είναι καθοριστικό για τη διαμόρφωση των συσχετισμών στη φετινή εκλογική αναμέτρηση. Κοιτώντας τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, ο ψηφοφόρος που του έδωσε τη νίκη το 2020 είναι:

Λευκός/ή, κυρίως γυναίκες αλλά όχι αποκλειστικά, κατοικεί στα προάστια, είναι ανεξάρτητος ψηφοφόρος (δεν είναι εγγεγραμμένος σε κανένα κόμμα), βρίσκεται στην παραγωγική ηλικία 30-55, έχει εισοδήματα 50-100χιλιάδες δολ. ετησίως (μέσο αμερικανικό εισόδημα στα 59.000 δολ.), μπορεί να έχει τριτοβάθμια εκπαίδευση μπορεί και όχι.

Εκεί θα στοχέψουν και οι δύο υποψήφιοι, παρόλα αυτά όπως είδαμε έχουμε ήδη δημοσκοπική εικόνα για μερικά από τα χαρακτηριστικά αυτού του ψηφοφόρου. Ας ελέγξουμε άλλα δύο:

Ανεξάρτητοι ψηφοφόροι

Με τις αποκλίσεις στην κομματική ψήφο να είναι μικρές και ανάλογες, οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι είναι εκείνοι που καθορίζουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Το 2016 ο Τραμπ κέρδισε τους ανεξάρτητους με 46-42%, ενώ το 2020 ο Μπάιντεν τους κέρδισε με 54-41%. Στη δημοσκόπηση του CBS/YouGov ο Τραμπ προηγείται στους ανεξάρτητους με 51-47%, ενώ στην δημοσκόπηση των Harvard/Harris ο Τραμπ προηγείται με 2 μονάδες στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους στις battleground Πολιτείες. Στη χθεσινή δημοσκόπηση το Marist, έδειξε προβάδισμα του Τραμπ 10 μονάδων στους ανεξάρτητους.

Το 2016 οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι αποτέλεσαν το 31% του εκλογικού σώματος ενώ το 2020 το 26%. Ο Τραμπ ποντάρει πολλά στην επαναφορά της αναλογίας αυτής στα επίπεδα του 2016.

Εκείνοι που δεν ψηφίζουν συχνά

Έτσι, τo επόμενο που έχει σημασία είναι πόσοι ανεξάρτητοι θα βρεθούν στην κάλπη. Όπως αναφέραμε παραπάνω, καθοριστικός παράγοντας του εκλογικού αποτελέσματος το 2020 ήταν τα κέρδη του Μπάιντεν σε αυτούς που ψήφισαν τρίτο πρόσωπο το 2016, αλλά ψήφισαν και συνηθίζουν να ψηφίζουν. Οι αποκλίσεις στη συμμετοχή των

ανεξάρτητων δείχνουν πως αρκετοί από αυτούς δεν ψηφίζουν συχνά, είναι δηλαδή ψηφοφόροι low propensity, ενεργοποιούνται εκλογικά όταν το θεωρούν πολύ σημαντικό, ενώ αρκετοί από αυτούς ταυτίζονται με τον Τραμπ αλλά και τον Κένεντι λόγω της αντισυστημικής τους στάσης. Στη δημοσκόπηση του Pew Research Center, σε εκείνους που δεν ψήφισαν το 2020, ο Τραμπ προηγείται με 45-44%, ενώ όπως αναφέρει ο συντηρητικός σχολιαστής της DailyWire, Μπεν Σαπίρο:

«Το πρόβλημα δημοσκοπικής υποεκτίμησης του Τραμπ είναι οι ψηφοφόροι που δεν ψηφίζουν συχνά. Πολίτες που ψήφισαν το 2016 αλλά όχι το 2020. Ίσως ψήφισαν το 2012 και το 2020 αλλά όχι το 2016. Εάν σίγουρα βρεθείς στην κάλπη και το έχεις κάνει όλες τις προηγούμενες φορές, τότε η πιθανότητα να απαντήσεις σε μια τηλεφωνική δημοσκόπηση είναι πολύ μεγάλη. Αντιθέτως, εάν δεν ψηφίζεις συχνά, η πιθανότητα να απαντήσεις σε μια δημοσκόπηση είναι πολύ χαμηλή.

Όσον αφορά την “ομάδα” εκείνων που σίγουρα θα ψηφίσουν και το έχουν κάνει σχεδόν σε όλες τι προηγούμενες εκλογές, η Χάρις προηγείται περί τις 4 μονάδες. Όσον αφορά την “ομάδα” εκείνων που δεν ψηφίζουν συχνά, ο Τραμπ φαίνεται να προηγείται περί τις 7 μονάδες. Παρόλα αυτά η δεύτερη ομάδα είναι πολύ δύσκολο να μετρηθεί δημοσκοπικά.»

Την ίδια στιγμή το NBC μέτρησε ρεκόρ εκλογικής σημαντικότητας, δηλαδή στη δήλωση «Το εκλογικό αποτέλεσμα θα κάνει μεγάλη διαφορά στη ζωή μου», είχαμε ποσοστά θετικής απάντησης:

Σήμερα – 62%

2020 – 56%

2004 – 45%

1996 – 21%

Επομένως, για το προφίλ του ψηφοφόρου που έδωσε τη νίκη στο Μπάιντεν το 2020, σήμερα ισχύει:

-Τραμπ: Προηγείται στους άνδρες και αυξάνει την διαφορά σε σχέση με το 2016, μειώνει διαφορά στις γυναίκες σε σχέση με το 2020, προηγείται στους ανεξάρτητους ψηφοφόρους αλλά και σε αυτούς που δεν ψηφίζουν συχνά.

-Χάρις: Μειώνει διαφορά στους λευκούς σε σχέση με το 2020, τη σημαντικότερη εκλογική ομάδα από πληθυσμιακής άποψης.

Στο απόλυτο σκοτάδι βρισκόμαστε όσον αφορά τη γεωγραφική κατανομή της ψήφου, την ηλικιακή αλλά και τη βαθμίδα εκπαίδευσης, με τις δημοσκοπήσεις να αντικρούουν η μία την άλλη.

Που θα στοχεύσουν οι δύο υποψήφιοι

Γνωρίζοντας τα παραπάνω, η καμπάνια του Τραμπ θα προσπαθήσει να μείνει σταθερή στο μήνυμα της για την οικονομία, τον πληθωρισμό και το μεταναστευτικό που είναι και τα κύρια ζητήματα των εκλογών και ο Τραμπ προηγείται δημοσκοπικά της Χάρις εκεί, με πλουραλισμό εκδηλώσεων και αποφυγή αμφιλεγόμενων κοινωνικών σχολίων. Αυτά δηλαδή που άλλαξε μετά το ντιμπέιτ και επανήλθε στα ηνία της κούρσας. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ επιδιώκει να φέρει όλο και περισσότερους πολίτες που δεν ψηφίζουν συχνά στην κάλπη ενώ θα αξιοποιήσει την τάση των Ρεπουμπλικάνων στις μεγάλες αστικές περιοχές, κάστρα των Δημοκρατικών, που έχει ξεκινήσει από το 2016, απευθυνόμενος στους ψηφοφόρους του μπλε κολλάρου που βρίσκονται εκεί για να εξισορροπήσει μια πιθανώς κακή εμφάνιση στα προάστια, τα οποία έχασε με διαφορά από τον Μπάιντεν.

Η Χάρις γνωρίζει πως θα πρέπει να απευθυνθεί σε ομάδες οι οποίες δεν θα βάλουν την οικονομία και το μεταναστευτικό στα κύρια εκλογικά ζητήματά τους, επομένως οι ομάδες αυτές είναι εκείνες των υψηλότερων εισοδημάτων με τριτοβάθμια εκπαίδευση, που έχουν ασχοληθεί περισσότερο με τα κοινωνικά ζητήματα λόγω σπουδών, στα οποία η Χάρις προηγείται δημοσκοπικά του Τραμπ. Η Χάρις θα επιδιώξει να διατηρήσει τη διαφορά του Μπάιντεν στα προάστια διότι εκεί υπάρχει μεγάλη λεκάνη ψηφοφόρων με αυτά τα χαρακτηριστικά, ενώ θα προσπαθήσει να επανακτήσει τα ποσοστά του Μπάιντεν στις γυναίκες. Με την Χάρις να βρίσκεται πίσω από άποψη τάσεων, η καμπάνια της είναι αυτή που τώρα θα πρέπει να αναθεωρήσει την προσέγγιση της στις μειονότητες όπου ο Τραμπ κερδίζει έδαφος.

*Ο Εμμανουήλ Μπέζας  είναι δημοσιογράφος – αρθρογράφος του Europost.gr