Αμερικανικό «χέρι» στην καρδιά των Rafale: Θύελλα αντιδράσεων στη Γαλλία μετά την εξαγορά εταιρείας-κλειδί από τις ΗΠΑ – Κίνδυνος απώλειας της αμυντικής ανεξαρτησίας και τέλος στο αφήγημα των ITAR-free μαχητικών

Έντονες ανησυχίες και πολιτικές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Γαλλία η εξαγορά της LMB Aerospace, μιας εταιρείας ζωτικής σημασίας για την αλυσίδα παραγωγής των μαχητικών Rafale και άλλων στρατηγικών οπλικών συστημάτων. Η γαλλική εταιρεία πέρασε στα χέρια της αμερικανικής Loar Group, έναντι 433 εκατομμυρίων δολαρίων, σε μια συμφωνία που πολλοί χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα «φθηνή» για τη στρατηγική αξία των τεχνολογιών που περιλαμβάνει.

Η LMB Aerospace κατασκευάζει κρίσιμα μηχανικά και ηλεκτρονικά υποσυστήματα, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για τη λειτουργικότητα και την επιχειρησιακή αξιοπιστία των Rafale. Η μεταβίβασή της σε αμερικανικά συμφέροντα έχει σημάνει συναγερμό τόσο στον πολιτικό κόσμο όσο και στον χώρο της άμυνας, με στελέχη από διαφορετικά πολιτικά στρατόπεδα να μιλούν ακόμη και για υπονόμευση της εθνικής κυριαρχίας της Γαλλίας.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το γεγονός ότι τα Rafale προβάλλονταν μέχρι σήμερα ως πλήρως ανεξάρτητα από τους αμερικανικούς περιορισμούς εξαγωγών – τα λεγόμενα «ITAR-free» μαχητικά. Αυτή ακριβώς η ιδιότητα αποτέλεσε ένα από τα βασικά επιχειρήματα της γαλλικής διπλωματίας και της αμυντικής βιομηχανίας στις διεθνείς αγορές όπλων.

Ο πρόεδρος Emmanuel Macron έχει επανειλημμένα τονίσει, σε επαφές με ξένες κυβερνήσεις και σε αμυντικά φόρα, ότι η επιλογή του Rafale συνεπάγεται πλήρη αυτονομία: καμία πολιτική εξάρτηση από την Ουάσιγκτον, καμία ανάγκη αμερικανικής άδειας για χρήση, αναβαθμίσεις ή μελλοντικές επανεξαγωγές. Η συγκεκριμένη συμφωνία, όμως, απειλεί να υπονομεύσει αυτό το αφήγημα.

Η ανησυχία έγκειται στο ενδεχόμενο κρίσιμα εξαρτήματα των Rafale να υπαχθούν πλέον, έστω έμμεσα, στο καθεστώς των αμερικανικών κανονισμών ITAR (International Traffic in Arms Regulations). Πρόκειται για το αυστηρό νομικό πλαίσιο των ΗΠΑ που ελέγχει την εξαγωγή αμυντικών συστημάτων και τεχνολογιών που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Όπλων των Ηνωμένων Πολιτειών (USML).

Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε οπλικό σύστημα ή τεχνολογία εμπίπτει στο καθεστώς ITAR δεν μπορεί να εξαχθεί, να τροποποιηθεί ή να επανεξαχθεί χωρίς την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την ελκυστικότητα των Rafale στις διεθνείς αγορές και να περιορίσει τη στρατηγική αυτονομία της Γαλλίας στον αμυντικό τομέα.

Η εξαγορά της LMB Aerospace ανοίγει πλέον έναν έντονο διάλογο στο Παρίσι για το κατά πόσο η Γαλλία προστατεύει επαρκώς τα «κοσμήματα του στέμματος» της αμυντικής της βιομηχανίας και αν η πολυδιαφημισμένη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία κινδυνεύει να μείνει ένα σύνθημα χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.