Άμυνα: Τα ελληνικά ναυπηγεία ανοίγουν νέο ελπιδοφόρο κεφάλαιο – Η ανασυγκρότηση, οι επενδύσεις και η καθοριστική συμβολή του SAFE

Τα ελληνικά ναυπηγεία φαίνεται πως μπαίνουν σε μία νέα, δυναμική φάση μετά από περισσότερη από μία δεκαετία σχετικής αδράνειας.

Άμυνα: Τα ελληνικά ναυπηγεία ανοίγουν νέο ελπιδοφόρο κεφάλαιο – Η ανασυγκρότηση, οι επενδύσεις και η καθοριστική συμβολή του SAFE

Οι ιστορικές εγκαταστάσεις της Ελευσίνας, της Σύρου, της Σαλαμίνας και του Σκαραμαγκά, οι οποίες για χρόνια παρέμεναν σχεδόν αδρανείς, επανέρχονται στο προσκήνιο, θέτοντας τα θεμέλια για μια σύγχρονη και ανταγωνιστική ναυπηγική βιομηχανία στην Ελλάδα.

Η είσοδος ιδιωτικών κεφαλαίων, η αναδιάρθρωση των διοικητικών δομών και η αυξανόμενη ζήτηση διεθνώς για ναυπηγοεπισκευαστικές υπηρεσίες, σε συνδυασμό με το ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, δημιουργούν μια νέα δυναμική, φέρνουν κάτι από τις πιο παραγωγικές δεκαετίες του κλάδου.

Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, υπό τη διοίκηση του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου από τον Μάρτιο του 2023, λειτουργούν πλέον ως κεντρικός κόμβος ανασυγκρότησης, με στόχο την επαναφορά τους στην κορυφή της διεθνούς ναυπηγοεπισκευαστικής αγοράς.

Παράλληλα, οι μονάδες της Σύρου και της Ελευσίνας, υπό την ΟΝΕΧ Shipyards & Technology του Πάνου Ξενόκωστα, εξελίσσονται σε σύγχρονα, εξωστρεφή βιομηχανικά κέντρα. Με περισσότερες από 220 ετήσιες επισκευές, τα επενδυτικά τους σχέδια περιλαμβάνουν τη ναυπήγηση νέων πλοίων, ενεργειακών πλατφορμών αλλά και εξειδικευμένων LNG carriers, ενισχύοντας σημαντικά την παραγωγική δυναμικότητα της χώρας.

Τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας ξεχωρίζουν ως ένας από τους ισχυρότερους πυλώνες της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας. Η συμμετοχή τους στην κατασκευή της φρεγάτας FDI HN «Φορμίων» και δύο ακόμη για το γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό τα καθιστά την πρώτη ελληνική μονάδα που εξάγει πολεμικό ναυπηγικό υλικό. Μέσα από ένα πενταετές επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 15 εκατ. ευρώ, υψηλές πιστοποιήσεις ποιότητας και διεθνείς συνεργασίες, τα ναυπηγεία επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε ερευνητικά προγράμματα για μη επανδρωμένα σκάφη και στο πρόγραμμα για το «εθνικό πλοίο». Η τεχνογνωσία τους, αντίστοιχη με αυτή κορυφαίων ευρωπαϊκών ναυπηγείων, τους επιτρέπει να διεκδικήσουν κεντρικό ρόλο στη διεθνή αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο αριθμός επισκευών σε ελληνικά ναυπηγεία διπλασιάστηκε την τελευταία δεκαετία — από 330 το 2013 σε 700 το 2024. Η ανάκαμψη αυτή έχει ήδη ορατές κοινωνικές συνέπειες: εκατοντάδες εργαζόμενοι επιστρέφουν στις δεξαμενές και τα συνεργεία, ενώ δεκάδες μικρότερες επιχειρήσεις και υπεργολάβοι λειτουργούν πλέον πλήρως. Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Περάματος, Γιάννης Λαγουδάκος, «η πόλη ζωντανεύει ξανά· πλέον χρειάζονται νέοι δρόμοι και χώροι στάθμευσης για να υποστηρίξουμε την αυξημένη κίνηση».

Ο στρατηγικός ρόλος του SAFE

Καίριο ρόλο στη νέα αυτή πορεία διαδραματίζει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe), με συνολικό προϋπολογισμό 150 δισ. ευρώ, το οποίο παρέχει στα κράτη μέλη χαμηλότοκα δάνεια για κοινές αμυντικές προμήθειες και επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές. Στην Ελλάδα, εγκρίθηκε ποσό 787,6 εκατ. ευρώ, ικανό να ενισχύσει σημαντικά την εγχώρια αμυντική και ναυπηγική βιομηχανία, αναβαθμίζοντας υποδομές και διευκολύνοντας τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα παραγωγής.

Άμυνα: Τα ελληνικά ναυπηγεία ανοίγουν νέο ελπιδοφόρο κεφάλαιο – Η ανασυγκρότηση, οι επενδύσεις και η καθοριστική συμβολή του SAFE

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, «το SAFE μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για τα ελληνικά ναυπηγεία, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας, ενισχύοντας τη συμμετοχή τους σε ευρωπαϊκά προγράμματα και προσδίδοντας προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία».

Μία από τις πιο φιλόδοξες πρωτοβουλίες αφορά την απόκτηση τεσσάρων νέων υποβρυχίων για το Πολεμικό Ναυτικό, έργο που εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την ελληνική ναυτική ισχύ για την επόμενη δεκαετία. Η διαγωνιστική διαδικασία έχει ήδη προσελκύσει προσφορές από κορυφαίους οίκους της Σουηδίας, Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Νότιας Κορέας, με έντονη πιθανότητα ναυπήγησής τους σε ελληνικές εγκαταστάσεις.

Η καθέλκυση της φρεγάτας FDI HN «Φορμίων» στη Λοριάν της Γαλλίας τον περασμένο Μάιο, με τμήματα κατασκευασμένα στα Ναυπηγεία Σαλαμίνας, σηματοδότησε την πρώτη εξαγωγή πολεμικού ναυπηγικού υλικού από ελληνικό έδαφος. Η συνεργασία με τη Naval Group ανέδειξε την υψηλή ποιότητα και τις δυνατότητες της ελληνικής βιομηχανίας, ανοίγοντας το δρόμο για νέες διεθνείς συμφωνίες και τη συμμετοχή σε προγράμματα όπως το «εθνικό πλοίο».

Η ελληνική πλευρά επιδιώκει η συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα να ξεπεράσει το 25%, εξασφαλίζοντας μεταφορά τεχνογνωσίας, ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και δημιουργία σταθερής παραγωγικής υποδομής. Η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων όπως το SAFE ανοίγει το δρόμο για συνεργασίες με κορυφαίους ευρωπαϊκούς ομίλους, διευρύνοντας την πρόσβαση σε διεθνείς αγορές και ενισχύοντας τη θέση των ελληνικών ναυπηγείων στον παγκόσμιο χάρτη.

Με επενδύσεις σε τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, ψηφιακά εργαλεία και βιώσιμες υποδομές, τα ελληνικά ναυπηγεία στοχεύουν παράλληλα στην πράσινη μετάβαση και την ενεργειακή αποδοτικότητα, τομείς στους οποίους μπορούν να ηγηθούν. Ο συνδυασμός ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων και διεθνούς ζήτησης δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ευοίωνο περιβάλλον για τη βαριά βιομηχανία της χώρας.

Συνολικά, η δυναμική αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τα ελληνικά ναυπηγεία: την επαναφορά τους στο διεθνές προσκήνιο, τη σταδιακή μετατροπή τους σε πυλώνες της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας με σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία. Η αναγέννηση του κλάδου συνδέει την ασφάλεια με την ανάπτυξη, καθιστώντας τα ναυπηγεία στρατηγικούς μοχλούς της εθνικής και ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.