Ανάλυση BBC: Η ακτινογραφία του «ανοιχτού πολέμου» του Πακιστάν με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν

Παρά την σαφή υπεροχή σε εξοπλισμό του Πακιστάν, οι Ταλιμπάν διαθέτουν πολυετή εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο, γεγονός που καθιστά την κρίση ιδιαίτερα απρόβλεπτη.

Ανάλυση BBC: Η ακτινογραφία του «ανοιχτού πολέμου» του Πακιστάν με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν

Την Πέμπτη το βράδυ, οι κάτοικοι της 6ης Περιφέρειας της Καμπούλ ξύπνησαν έντρομοι από δυνατές εκρήξεις. Μαχητικά αεροσκάφη πετούσαν πάνω από τις γειτονιές, προκαλώντας πανικό και φόβο.

Σύμφωνα με το BBC, η νύχτα αυτή σημαδεύτηκε από σοβαρή κλιμάκωση της βίας, καθώς η Ισλαμαμπάντ εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές όχι μόνο σε απομακρυσμένες επαρχίες, αλλά και στην ίδια την Καμπούλ, ενώ πλήγματα σημειώθηκαν και στις επαρχίες Πακτία και Κανταχάρ — με την τελευταία να αποτελεί παραδοσιακό προπύργιο των Ταλιμπάν.

Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Χαουάζα Μοχάμεντ Άσιφ, ανακοίνωσε ότι η χώρα βρίσκεται πλέον σε «ανοιχτό πόλεμο» με το Αφγανιστάν, τονίζοντας ότι η υπομονή της Ισλαμαμπάντ έχει εξαντληθεί μετά από συνεχή κύματα επιθέσεων. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν υποστηρίζει ότι οι δράσεις της αποτελούν «ανταποδοτικές επιχειρήσεις» ενάντια σε εισβολή και παραβίαση της αφγανικής κυριαρχίας, με θύματα μεταξύ των αμάχων, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών.

Η ένταση δεν είναι νέα. Το προηγούμενο κύμα επιδρομών σημειώθηκε στις 21 Φεβρουαρίου, όταν οι αεροπορικές επιθέσεις του Πακιστάν χτύπησαν τις ανατολικές επαρχίες Νανγκαρχάρ και Πακτίκα. Ο ΟΗΕ ανέφερε ότι τουλάχιστον 13 άμαχοι σκοτώθηκαν σε εκείνες τις επιδρομές. Η Ισλαμαμπάντ, όμως, αρνείται ότι στοχοποίησε πολίτες, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν αποκλειστικά κρησφύγετα του Κινήματος των Ταλιμπάν του Πακιστάν — το οποίο αποκαλεί «Ανταρσία των Αποστατών».

Το Πακιστάν επιμένει ότι διαθέτει «αδιάσειστα στοιχεία» για την εμπλοκή των Ταλιμπάν σε επιθέσεις εντός της χώρας, όπως η πρόσφατη επίθεση αυτοκτονίας σε σιιτικό τέμενος στην Ισλαμαμπάντ, όπου σκοτώθηκαν περισσότεροι από 30 άνθρωποι. Παρά το ότι το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη, η Ισλαμαμπάντ ισχυρίζεται ότι η ευθύνη ανήκει στο Κίνημα των Ταλιμπάν του Πακιστάν, με την υποστήριξη της αφγανικής κυβέρνησης.

Η τελευταία σοβαρή κλιμάκωση χρονολογείται τον Οκτώβριο του 2025, όταν οι δύο χώρες είχαν εμπλακεί σε ημέρες διασυνοριακών πληγμάτων, ακολουθούμενων από διαμεσολάβηση Κατάρ και Τουρκίας. Οι συνομιλίες στη Ντόχα και την Κωνσταντινούπολη οδήγησαν σε εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, η οποία όμως δεν κατάφερε να σταθεροποιήσει την κατάσταση.

Ανάλυση BBC: Η ακτινογραφία του «ανοιχτού πολέμου» του Πακιστάν με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν

Στρατιωτικά, η υπεροχή ανήκει στο Πακιστάν, με προηγμένα άρματα μάχης, αεροσκάφη και τεχνολογία αεράμυνας. Οι Ταλιμπάν, από την πλευρά τους, βασίζονται σε στρατιωτικό εξοπλισμό που παρέμεινε από τις προηγούμενες αφγανικές και ξένες δυνάμεις και σε αγορές μέσω της μαύρης αγοράς. Αν και δεν διαθέτουν αεροπορικά μέσα για επιθέσεις βαθιά στο Πακιστάν, η ικανότητά τους στον ανταρτοπόλεμο, αποκτημένη σε περισσότερες από δύο δεκαετίες πολέμου, παραμένει αξιοσημείωτη.

Η πρόσφατη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών από τους Ταλιμπάν για επιθέσεις στο Πακιστάν αποτελεί καινοτομία, επιτρέποντας φθηνές και ευέλικτες ενέργειες. Η συγκεκριμένη τακτική ανατρέπει σε κάποιο βαθμό την ανισορροπία δύναμης και υποδηλώνει ότι οι Ταλιμπάν μπορούν πλέον να πλήξουν στόχους βαθύτερα στο πακιστανικό έδαφος.

Η συνεχιζόμενη κρίση πλήττει το εμπόριο και την καθημερινότητα των ανθρώπων. Η διακοπή των συναλλαγών μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν από τον Οκτώβριο του 2025 επηρεάζει βασικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων φαρμάκων, και έχει σοβαρές επιπτώσεις στις μικρές επιχειρήσεις. Για τους απλούς Αφγανούς, που ήδη ζουν υπό τη σκιά φτώχειας, πείνας και περιορισμών, η βία των τελευταίων έξι μηνών έσπασε την προσωρινή αίσθηση ασφάλειας που απολάμβαναν μετά το 2021.

Η τελευταία κλιμάκωση δείχνει ότι οι Ταλιμπάν επιμένουν σε «αδιάκοπες επιθέσεις» κατά του Πακιστάν, με στόχο όχι μόνο στρατιωτικούς, αλλά και κυβερνητικούς στόχους. Η κατάσταση παραμένει επισφαλής, με την πιθανότητα ανοιχτής σύγκρουσης να μην μπορεί να αποκλειστεί. Ο στρατιωτικός επικεφαλής των Αφγανών Ταλιμπάν, Καρί Μοχάμεντ Φασιχουντίν, προειδοποίησε ότι το Πακιστάν μπορεί να αναμένει ακόμη πιο αποφασιστική απάντηση στο μέλλον.

Η χρήση νέων τεχνολογιών, η εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο και η στόχευση κρίσιμων εγκαταστάσεων καθιστούν την τρέχουσα αντιπαράθεση διαφορετική από προηγούμενες. Αναλυτές εκτιμούν ότι πλέον στο στόχαστρο δεν βρίσκονται μόνο οι μαχητές αλλά και το ίδιο το καθεστώς των Ταλιμπάν, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης και απρόβλεπτων συνεπειών για ολόκληρη την περιοχή.