Ανάλυση CNN: Τα κρίσιμα ερωτήματα που ζητούν απάντηση μόλις 24 ώρες μετά τη συμφωνία για τη Γάζα

Μετά την απελευθέρωση των ομήρων και τη δήλωση Τραμπ περί «ιστορικής αυγής για τη Μέση Ανατολή», οι προβολείς στρέφονται στην εφαρμογή της συμφωνίας και στα επόμενα βήματα.

Ανάλυση CNN: Τα κρίσιμα ερωτήματα που ζητούν απάντηση μόλις 24 ώρες μετά τη συμφωνία για τη Γάζα

Μόλις ένα 24ωρο μετά την απελευθέρωση των τελευταίων ομήρων που κρατούνταν από τη Χαμάς, οι συγκινητικές εικόνες επανενώσεων οικογενειών στο Ισραήλ κάνουν τον γύρο του κόσμου. Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στην Κνέσετ, χαρακτήρισε τη μέρα «την ιστορική αυγή μιας νέας Μέσης Ανατολής». Σήμερα αναμένεται να ξεκινήσει στο Κάιρο η σύνοδος κορυφής με τη συμμετοχή περιφερειακών ηγετών, για να οριστικοποιηθούν οι επόμενες φάσεις του 20 σημείων σχεδίου ειρήνης και ανοικοδόμησης της Γάζας.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του CNN, τρία κρίσιμα ερωτήματα καθορίζουν εάν η συμφωνία θα στεριώσει ή θα καταρρεύσει:

1. Τι θα κάνει η Χαμάς;
Στις προηγούμενες συμφωνίες ανταλλαγής, η Χαμάς χρησιμοποιούσε τις εκεχειρίες για να εδραιώσει τον έλεγχο της Γάζας, να καταστείλει αντιφρονούντες Παλαιστίνιους και να αξιοποιεί τους ομήρους ως μέσο προπαγάνδας. Η ανάλυση σημειώνει ότι «φαίνεται να επαναλαμβάνει το ίδιο μοτίβο», με πρώιμες μαρτυρίες για νέες συλλήψεις στους δρόμους της Γάζας.

Αυτή τη φορά, όμως, οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά. Η νέα συμφωνία επιτρέπει στις ισραηλινές δυνάμεις να διατηρήσουν παρουσία σε πάνω από τη μισή Γάζα και εισάγει για πρώτη φορά ξένες στρατιωτικές δυνάμεις που θα εγγυώνται την αποτροπή επαναφοράς της Χαμάς στην εξουσία. Επιπλέον, η συμφωνία απολαμβάνει ευρύτερη στήριξη από τα περισσότερα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, με σαφή αναφορά στον αφοπλισμό της Χαμάς.

Αν η οργάνωση επιλέξει ξανά τη βία κατά αμάχων, οι δυνατότητές της θα είναι περιορισμένες. Όπως σημειώνει το CNN, η ανοικοδόμηση της Γάζας δεν μπορεί να ξεκινήσει όσο η Χαμάς παραμένει οπλισμένη και ενεργή.

2. Δημιουργούνται ενδιάμεσες πολιτικές και στρατιωτικές δομές;
Η επιτυχία της συμφωνίας εξαρτάται από την άμεση συγκρότηση προσωρινών μηχανισμών ασφάλειας και διακυβέρνησης στη Γάζα. Χωρίς αυτούς, η Χαμάς θα μπορούσε να επανέλθει και να ακυρώσει οποιαδήποτε προσπάθεια ειρήνης και ανοικοδόμησης.

Στο επίκεντρο είναι η επιλογή των κρατών που θα συμμετάσχουν στη νέα ειρηνευτική δύναμη και η ικανότητα δημιουργίας ενδιάμεσης αρχής διακυβέρνησης χωρίς καθυστερήσεις και διαμάχες μηνών. Θετικό στοιχείο είναι η ενεργοποίηση του Central Command των ΗΠΑ, με στρατεύματα εκτός Γάζας για παρακολούθηση και συντονισμό διεθνών συνεισφορών.

Οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα εισέλθουν στη Γάζα, αλλά θα παίξουν κρίσιμο ρόλο στον συντονισμό και στη διαχείριση των διεθνών συνεισφορών. Στο πολιτικό πεδίο, η συμμετοχή Παλαιστινίων στον προσωρινό φορέα αποτελεί εσωτερικό ζήτημα· χωρίς όμως ισχυρή ηγεσία και υποστήριξη από τις ΗΠΑ, η διαδικασία κινδυνεύει να εκτραπεί σε αδιέξοδο, αφήνοντας κενό εξουσίας που η Χαμάς θα εκμεταλλευθεί.

Ανάλυση CNN: Τα κρίσιμα ερωτήματα που ζητούν απάντηση μόλις 24 ώρες μετά τη συμφωνία για τη Γάζα

3. Υπάρχει βιώσιμο σχέδιο ανασυγκρότησης;
Η ανοικοδόμηση της Γάζας αναμένεται να διαρκέσει δεκαετίες και να κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια. Αν και οι ΗΠΑ έχουν εμπειρία από αντίστοιχα σχέδια, όπως στη Μοσούλη, η Γάζα είναι πιο πολύπλοκη, με περισσότερα από 300 μίλια υπόγειων σηράγγων που κατασκευάστηκαν επί δύο δεκαετίες από τη Χαμάς.

Η ανασυγκρότηση απαιτεί διεθνή συμμαχία υπό αμερικανική ηγεσία, με συμμετοχή Παλαιστινίων ανεξάρτητων από τη Χαμάς και χρηματοδότηση από αραβικά και δυτικά κράτη. Το επικείμενο Σύνοδο Κορυφής στο Κάιρο θα κρίνει την προσήλωση των κρατών στις δεσμεύσεις τους και τη διαμόρφωση συγκεκριμένου σχεδίου δράσης.

Το CNN προειδοποιεί ότι όσο η Χαμάς διατηρεί έλεγχο σε περιοχές βόρεια της ισραηλινής γραμμής, θα αποτελεί το κύριο εμπόδιο για οποιαδήποτε επένδυση ή ανοικοδόμηση.

Το ανθρώπινο πρόσωπο πίσω από τη συμφωνία
Η συγκίνηση για την απελευθέρωση των ομήρων δεν πρέπει να επισκιάζει τη φρίκη των προηγούμενων δύο ετών. 740 ημέρες στα υπόγεια της Γάζας με βασανιστήρια και προπαγανδιστικά βίντεο, όπως στην περίπτωση του 22χρονου Evyatar David, υπενθυμίζουν τη σκληρότητα της Χαμάς.

Η τύχη των θυμάτων υπογραμμίζει γιατί η ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί όσο η Χαμάς παραμένει οπλισμένη. Το ουσιαστικό ζητούμενο των επόμενων 24 ωρών δεν είναι η γιορτή, αλλά η πλήρης εφαρμογή του 20 σημείων σχεδίου Τραμπ — του πιο φιλόδοξου αλλά και πιο αμφίρροπου σχεδίου ειρήνης στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.