Ανάλυση Reuters: Πως 50 ημέρες πολέμου στη Μέση Ανατολή κατάφεραν να εξαφανίσουν πετρέλαιο αξίας 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, που διαρκεί ήδη περίπου 50 ημέρες, δεν έχει επιφέρει μόνο γεωπολιτικές αναταράξεις αλλά και ένα τεράστιο ενεργειακό κόστος: ποσότητες αργού πετρελαίου αξίας άνω των 50 δισ. δολαρίων έχουν ουσιαστικά εξαφανιστεί από την παγκόσμια αγορά.

Και σύμφωνα με αναλυτές, οι επιπτώσεις αυτής της διαταραχής δεν πρόκειται να εκλείψουν άμεσα, αλλά θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την οικονομία για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στο διπλωματικό πεδίο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ επαναλειτούργησαν μετά τη συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε αισιοδοξία για μια επικείμενη συμφωνία τερματισμού των εχθροπραξιών. Ωστόσο, η εικόνα παρέμεινε ρευστή: η Τεχεράνη προχώρησε εκ νέου στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επικαλούμενη αμερικανικές πιέσεις σε ιρανικά λιμάνια, γεγονός που επανέφερε την αβεβαιότητα.

Τα στοιχεία της Kpler αποτυπώνουν το μέγεθος της αναστάτωσης: από τα τέλη Φεβρουαρίου, πάνω από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού και συμπυκνωμάτων έχουν αποσυρθεί από την παγκόσμια προσφορά, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές διαταραχές στη σύγχρονη ιστορία.

Για να γίνει αντιληπτή η κλίμακα αυτής της απώλειας, οι αναλογίες είναι εντυπωσιακές. Σύμφωνα με τον αναλυτή της Wood Mackenzie, Ίαν Μόουατ, η συγκεκριμένη ποσότητα αντιστοιχεί είτε σε πλήρη παύση των αεροπορικών μετακινήσεων παγκοσμίως για περίπου 10 εβδομάδες, είτε σε καθολική διακοπή της οδικής κυκλοφορίας για 11 ημέρες, είτε ακόμη και σε ολική διακοπή τροφοδοσίας της παγκόσμιας οικονομίας με πετρέλαιο για πέντε ημέρες. Παράλληλα, ισοδυναμεί σχεδόν με έναν μήνα κατανάλωσης πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες ή περισσότερο από έναν μήνα για την Ευρώπη συνολικά.

Σε επίπεδο παραγωγής, οι χώρες του Κόλπου κατέγραψαν τον Μάρτιο απώλειες που έφτασαν τα 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – ποσότητα που προσεγγίζει την παραγωγή ενεργειακών κολοσσών όπως η Exxon Mobil και η Chevron. Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές αεροπορικών καυσίμων από βασικούς παραγωγούς της περιοχής κατέρρευσαν, περιοριζόμενες δραστικά σε σχέση με τα επίπεδα του Φεβρουαρίου.

Ο αναλυτής της Kpler, Γιοχάνες Ράουμπολ, εκτιμά ότι με τις τιμές του αργού να κινούνται κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, οι απώλειες αυτές μεταφράζονται σε περίπου 50 δισ. δολάρια χαμένων εσόδων. Πρόκειται για ένα ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ετήσιου ΑΕΠ της Γερμανία ή σε οικονομίες μικρότερων κρατών όπως η Εσθονία και η Λετονία.

Παρά τις όποιες ελπίδες αποκλιμάκωσης, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν διαφαίνεται άμεση. Τα παγκόσμια αποθέματα αργού συνεχίζουν να μειώνονται, ενώ οι διακοπές στην παραγωγή παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Οι πετρελαιοπηγές σε χώρες όπως το Ιράκ και το Κουβέιτ ενδέχεται να χρειαστούν έως και πέντε μήνες για να επανέλθουν πλήρως, γεγονός που σημαίνει ότι η πίεση στην αγορά θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.

Την ίδια ώρα, οι ζημιές σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, όπως εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ, εντείνουν την ανησυχία ότι η πλήρης αποκατάσταση του ενεργειακού δικτύου της περιοχής μπορεί να απαιτήσει χρόνια. Συνολικά, η κρίση αυτή αναδεικνύει πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία απέναντι σε γεωπολιτικές εντάσεις και πόσο μακροχρόνιες μπορεί να είναι οι συνέπειές τους.