Ανατολική Μεσόγειος: Η Κύπρος στέλνει ηχηρό μήνυμα αποτροπής στην Άγκυρα- Παρουσίασε επίσημα τα ισραηλινά BARAK MX της Εθνικής Φρουράς

Την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο Κρατικό Θέατρο Κύπρου η επετειακή εκδήλωση για την Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο των σχετικών εορτασμών.

Ανατολική Μεσόγειος: Η Κύπρος στέλνει ηχηρό μήνυμα αποτροπής στην Άγκυρα- Παρουσίασε επίσημα τα ισραηλινά BARAK MX της Εθνικής Φρουράς

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς και πραγματοποιήθηκε παρουσία του Υπουργού Άμυνας, Βασίλη Πάλμα, και του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς, Αντιστράτηγου Εμμανουήλ Θεοδώρου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το οπτικοακουστικό υλικό που προβλήθηκε κατά τη διάρκεια της τελετής, καθώς για πρώτη φορά δόθηκαν στη δημοσιότητα εικόνες από τα νέα αντιαεροπορικά συστήματα BARAK MX ισραηλινής προέλευσης, τα οποία έχουν ενταχθεί στο οπλοστάσιο της Εθνικής Φρουράς.

Η παρουσία των BARAK MX στα πλάνα του ΓΕΕΦ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα ισραηλινά συστήματα εμφανίζονται να αποτελούν πλέον μέρος της πρώτης γραμμής της αντιαεροπορικής άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μάλιστα, η προβολή του υλικού πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου χαρακτηρίζεται από αυξημένη ένταση και έντονη τουρκική δραστηριότητα.

Πρόκειται για την πρώτη δημόσια επίδειξη των νέων BARAK MX, τα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία απέκτησε από το Ισραήλ σε μια διαδικασία που πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες απόλυτης μυστικότητας. Μέχρι σήμερα, τόσο το Υπουργείο Άμυνας όσο και το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς είχαν αποφύγει να δώσουν στη δημοσιότητα εικόνες που να αποκαλύπτουν με σαφήνεια την παρουσία και την επιχειρησιακή αξιοποίηση του συγκεκριμένου συστήματος.

Η δημοσιοποίηση των πρώτων εικόνων, επομένως, δεν έχει μόνο τεχνική ή ενημερωτική αξία. Αποτελεί ταυτόχρονα και ένα σαφές μήνυμα για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής ομπρέλας της Κυπριακής Δημοκρατίας, με τη Λευκωσία να αναδεικνύει δημόσια πλέον μια από τις σημαντικότερες νέες δυνατότητες που έχουν προστεθεί στην αμυντική της αρχιτεκτονική.

BARAK MX: Μια πολυστρωματική ασπίδα αεράμυνας

Το BARAK MX της Israel Aerospace Industries (IAI) συγκαταλέγεται στα σύγχρονα συστήματα ολοκληρωμένης αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας, έχοντας σχεδιαστεί με γνώμονα την αντιμετώπιση διαφορετικών κατηγοριών εναέριων απειλών μέσα από μια ενιαία και αρθρωτή αρχιτεκτονική.

Το βασικό πλεονέκτημα της οικογένειας BARAK MX είναι ακριβώς αυτή η δυνατότητα δημιουργίας πολυστρωματικής αεράμυνας. Το σύστημα μπορεί να αξιοποιήσει διαφορετικούς τύπους κατευθυνόμενων πυραύλων, επιτρέποντας την προσαρμογή της εμπλοκής ανάλογα με την απόσταση, το είδος και τα χαρακτηριστικά της απειλής.

Η οικογένεια των πυραύλων περιλαμβάνει τον BARAK SR, με μέγιστη εμβέλεια 15 χιλιομέτρων, τον BARAK MR των 35 χιλιομέτρων, τον BARAK LR των 70 χιλιομέτρων και τον BARAK ER, ο οποίος φτάνει σε μέγιστη εμβέλεια 150 χιλιομέτρων.

Με αυτόν τον τρόπο, η ίδια αρχιτεκτονική μπορεί να δημιουργήσει διαφορετικά επίπεδα προστασίας, από την εγγύτερη ζώνη μέχρι τις μεγάλες αποστάσεις. Η επιλογή του κατάλληλου πυραύλου επιτρέπει στο σύστημα να προσαρμόζει την αντίδρασή του στη φύση και την απόσταση της απειλής, χωρίς να απαιτείται διαφορετικό αντιαεροπορικό σύστημα για κάθε κατηγορία στόχου.

Οι πύραυλοι της οικογένειας BARAK διαθέτουν ενεργό ερευνητή ραντάρ (active radar seeker), ο οποίος αναλαμβάνει την τελική φάση της εμπλοκής, ενώ μέσω αμφίδρομης ζεύξης δεδομένων (two-way datalink) μπορούν να λαμβάνουν επικαιροποιημένα στοιχεία για την πορεία και τη θέση του στόχου κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Η κατακόρυφη εκτόξευση των πυραύλων προσφέρει σημαντική ευελιξία ως προς την κατεύθυνση εμπλοκής, ενώ η χρήση ενεργού ερευνητή περιορίζει την ανάγκη συνεχούς καταύγασης του στόχου από το επίγειο ραντάρ μέχρι το τελευταίο στάδιο της αναχαίτισης. Η αρχιτεκτονική αυτή επιτρέπει την ταυτόχρονη διαχείριση και εμπλοκή πολλαπλών στόχων, στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας σε ένα σύγχρονο περιβάλλον κορεσμού της αεράμυνας.

Από μαχητικά και UAV έως πυραύλους cruise και βαλλιστικές απειλές

Το BARAK MX έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση ενός ιδιαίτερα ευρέος φάσματος εναέριων απειλών. Σε αυτές περιλαμβάνονται μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, μη επανδρωμένα αεροχήματα (UAV), κατευθυνόμενα όπλα, υποηχητικοί και υπερηχητικοί πύραυλοι cruise, αλλά και βαλλιστικοί πύραυλοι Tactical Ballistic Missiles (TBM).

Η διαμόρφωση μιας πυροβολαρχίας BARAK MX δεν είναι απολύτως τυποποιημένη, καθώς η IAI έχει σχεδιάσει το σύστημα ως modular/configurable, επιτρέποντας στον εκάστοτε χρήστη να προσαρμόζει τη σύνθεσή του στις επιχειρησιακές του απαιτήσεις.

Με βάση τις δημόσια γνωστές διαμορφώσεις, μια τυπική πυροβολαρχία περιλαμβάνει:

Κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου / Battle Management Centre (BMC/C2):
Αποτελεί τον «εγκέφαλο» της πυροβολαρχίας, όπου συγκεντρώνονται και συντίθενται τα δεδομένα των αισθητήρων, διαμορφώνεται η τακτική εικόνα, αξιολογούνται οι απειλές και πραγματοποιείται η κατανομή των στόχων προς εμπλοκή.

Ένα ραντάρ πολλαπλών αποστολών:
Πρόκειται για αισθητήρα της οικογένειας IAI/ELTA MMR, όπως το EL/M-2084, ο οποίος αναλαμβάνει την έρευνα του εναέριου χώρου, τον εντοπισμό και την ιχνηλάτηση στόχων και την παροχή των απαραίτητων δεδομένων για την υποστήριξη των εμπλοκών. Η αρθρωτή αρχιτεκτονική του BARAK MX επιτρέπει, πάντως, την ενσωμάτωση και άλλων αισθητήρων.

Ανατολική Μεσόγειος: Η Κύπρος στέλνει ηχηρό μήνυμα αποτροπής στην Άγκυρα- Παρουσίασε επίσημα τα ισραηλινά BARAK MX της Εθνικής Φρουράς

Πολλαπλούς κινητούς εκτοξευτές:
Ενδεικτικά, δημόσια γνωστές διαμορφώσεις κάνουν λόγο για τρεις εκτοξευτές ανά πυροβολαρχία. Κάθε launcher μπορεί να φέρει οκτώ πυραύλους, γεγονός που μεταφράζεται σε έως και 24 βλήματα άμεσα διαθέσιμα για εκτόξευση πριν από την αναχορηγία.

Οχήματα αναχορηγίας και υποστήριξης:
Στην πυροβολαρχία εντάσσονται επίσης οχήματα επαναγέμισης και μεταφοράς πυραύλων, καθώς και οχήματα τεχνικής και διοικητικής υποστήριξης. Ανάλογα με τη διαμόρφωση και τις απαιτήσεις του χρήστη, μπορούν να περιλαμβάνονται επιπλέον οχήματα παροχής ισχύος, επικοινωνιών, συντήρησης και μεταφοράς πρόσθετου αποθέματος πυραύλων.

Το ELM-2084 στην καρδιά της αρχιτεκτονικής

Κομβικό στοιχείο της συγκεκριμένης αρχιτεκτονικής αποτελεί το ELM-2084 Multi-Mission Radar (MMR) της ELTA Systems, θυγατρικής της Israel Aerospace Industries (IAI).

Το ELM-2084 αποτελεί κινητό ραντάρ 4D AESA, σχεδιασμένο ώστε να εκτελεί παράλληλα πολλαπλές αποστολές: από την εναέρια επιτήρηση και την έγκαιρη προειδοποίηση έως τον έλεγχο πυρός και τον εντοπισμό πυρών πυροβολικού, ρουκετών και όλμων.

Το MMR έχει αποτελέσει βασικό αισθητήρα σε διαφορετικές αρχιτεκτονικές ισραηλινής αεράμυνας, μεταξύ άλλων στα συστήματα Iron Dome, David’s Sling και BARAK, αποκτώντας σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία.

Η τεχνολογική βάση του ELM-2084 είναι μια κεραία Active Electronically Scanned Array (AESA), με στοιχεία εκπομπής και λήψης τεχνολογίας Gallium Nitride (GaN). Η κεραία μπορεί να περιστρέφεται με ταχύτητα έως 30 στροφές το λεπτό, παρέχοντας κάλυψη 360 μοιρών.

Η επίσημα αναφερόμενη εμβέλεια του MMR φτάνει τα 256 ναυτικά μίλια, περίπου 475 χιλιόμετρα. Σε λειτουργία σταθερού τομέα έρευνας, όπου το ραντάρ παύει να περιστρέφεται και πραγματοποιεί ηλεκτρονική σάρωση σε τομέα ±65°, η μέγιστη αναφερόμενη εμβέλεια αυξάνεται στα 350 ναυτικά μίλια, δηλαδή περίπου 650 χιλιόμετρα. Η κάλυψη καθ’ ύψος υπερβαίνει τα 100.000 πόδια, περίπου 30,5 χιλιόμετρα.

Οι αριθμοί αυτοί, ωστόσο, δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως σταθερές επιχειρησιακές αποστάσεις εντοπισμού. Η πραγματική απόδοση ενός ραντάρ εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων, μεταξύ των οποίων το ίχνος του στόχου (Radar Cross Section – RCS), το ύψος πτήσης, η γεωγραφία και το ανάγλυφο της περιοχής, οι καιρικές και ηλεκτρομαγνητικές συνθήκες, αλλά και η εκάστοτε διαμόρφωση λειτουργίας του αισθητήρα.

Στην πράξη, το MMR αναλαμβάνει την αρχική αποκάλυψη και παρακολούθηση του στόχου, μεταφέροντας στο σύστημα διοίκησης τα απαραίτητα δεδομένα στοχοποίησης για την έναρξη της εμπλοκής. Κατά τη διάρκεια της πτήσης του πυραύλου, τα στοιχεία αυτά μπορούν να επικαιροποιούνται μέσω της ζεύξης δεδομένων, επιτρέποντας τη συνεχή προσαρμογή της πορείας του βλήματος στα δεδομένα της τακτικής εικόνας.

Στην τελική φάση της αναχαίτισης, ο ενεργός ερευνητής του πυραύλου αναλαμβάνει την αυτόνομη αναζήτηση και εγκλωβισμό του στόχου, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία εμπλοκής.

Η πρώτη δημόσια εμφάνιση των BARAK MX της Εθνικής Φρουράς δεν αποκαλύπτει απλώς ένα νέο οπλικό σύστημα που έχει ενταχθεί στο κυπριακό οπλοστάσιο. Φέρνει στο φως ένα ακόμη κομμάτι της προσπάθειας της Λευκωσίας να ενισχύσει την πολυστρωματική αντιαεροπορική της άμυνα, σε μια περιοχή όπου ο έλεγχος του εναέριου χώρου αποτελεί διαχρονικά κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια της Κυπριακής Δημοκρατίας.