Ανατολική Μεσόγειος: Τα τουρκικά ΜΜΕ…προβλέπουν πρωτοφανή ένταση για το καλώδιο μεταξύ Ελλάδας- Κύπρου και απαιτούν από τη Γαλλία να έχει ρόλο διαιτητή-Μπορούν οι Γάλλοι να αποτρέψουν μια… κρίση λίγο πριν τις ελληνικές εθνικές εκλογές;

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης συνδέουν την επικείμενη επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου με το ενδεχόμενο νέας ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης στο Αιγαίο, στρέφοντας αυτή τη φορά το βλέμμα τους προς το Παρίσι.

Ανατολική Μεσόγειος: Τα τουρκικά ΜΜΕ…προβλέπουν πρωτοφανή ένταση για το καλώδιο μεταξύ Ελλάδας- Κύπρου και απαιτούν από τη Γαλλία να έχει ρόλο διαιτητή-Μπορούν οι Γάλλοι να αποτρέψουν μια… κρίση λίγο πριν τις ελληνικές εθνικές εκλογές;

Η στάση της Γαλλίας, μετά την είσοδο της Meridiam στο έργο, αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα των σεναρίων που διακινούνται στον τουρκικό Τύπο, με τη φιλοκυβερνητική Hürriyet να διερωτάται αν μπορεί να αποτραπεί μια νέα κρίση και την εθνικιστική Aydınlık να παρουσιάζει την τελευταία αίτηση αδειοδότησης ως ακόμη μία γαλλική κίνηση σε ένα έργο στο οποίο η Άγκυρα έχει εκφράσει την αντίθεσή της.

Το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης της έντασης επανέρχεται έτσι στο προσκήνιο, καθώς η επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου δεν αντιμετωπίζεται από τα τουρκικά δημοσιεύματα ως μια αμιγώς τεχνική διαδικασία, αλλά ως εξέλιξη με σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το κατά πόσο το Παρίσι θα επιλέξει να κινηθεί σε συνεννόηση με την Άγκυρα ή θα στηρίξει την υλοποίηση του έργου χωρίς να αποδεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.

Η Hürriyet βάζει τη Γαλλία στο κάδρο της κρίσης

«Θα αποτρέψει η γαλλική εταιρεία την κρίση;» είναι το ερώτημα που επιλέγει ως τίτλο η Hürriyet, σε ανταπόκριση της Ντουιγκού Λέλογλου από την Αθήνα, αποτυπώνοντας το κλίμα ανησυχίας που επιχειρεί να καλλιεργήσει γύρω από την επανεκκίνηση των εργασιών. Σύμφωνα με την εφημερίδα, το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI) εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, κατά την οποία η στάση της Γαλλίας απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις για την υφαλοκρηπίδα θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά τις εξελίξεις.

Η είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου έχει μεταφέρει το ενδιαφέρον από το τεχνικό σκέλος του έργου στο διπλωματικό πεδίο, με την Hürriyet να θέτει το ερώτημα εάν το Παρίσι θα επιδιώξει προηγουμένως να ενημερώσει την Άγκυρα ή να εξασφαλίσει κάποια μορφή συνεννόησης μαζί της, προτού αρχίσουν οι έρευνες στη θάλασσα.

Στο πλαίσιο αυτό, η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η Τουρκία αξιώνει προηγούμενο γραπτό συντονισμό, καθώς και τη συγκατάθεσή της για εργασίες σε θαλάσσια περιοχή την οποία θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της. Κατά την τουρκική προσέγγιση, η Γαλλία θα πρέπει είτε να ενημερώσει εκ των προτέρων την Άγκυρα μέσω διπλωματικής διακοίνωσης είτε να επιδιώξει απευθείας συνεννόηση με την τουρκική πλευρά.

Η Hürriyet εμφανίζει, επομένως, τη στάση του Παρισιού ως παράγοντα που θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικός για την πορεία του έργου, αλλά και για το ενδεχόμενο αποφυγής μιας νέας ελληνοτουρκικής έντασης. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι κατά την προηγούμενη φάση των ερευνών είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή ελληνικά και τουρκικά πολεμικά πλοία, στοιχείο που επαναφέρει στο προσκήνιο την πιθανότητα μιας νέας αντιπαράθεσης στη θάλασσα.

Αφορμή για τη νέα κινητικότητα στον τουρκικό Τύπο αποτέλεσε η αίτηση που υπέβαλε στις 8 Οκτωβρίου η γαλλική εταιρεία Nexans προς τις ελληνικές αρχές, ζητώντας άδεια για τη διενέργεια ερευνών στον βυθό με το υπό γαλλική σημαία πλοίο «VB Abeille Marengo». Η συγκεκριμένη κίνηση αντιμετωπίζεται από τα τουρκικά δημοσιεύματα ως το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς την επανέναρξη των εργασιών, με τις επόμενες αποφάσεις να αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την εξέλιξη της υπόθεσης.

Το χρονοδιάγραμμα των ερευνών και η νέα αίτηση αδειοδότησης

Τα τουρκικά δημοσιεύματα επικαλούνται πληροφορίες της ελληνικής Καθημερινής, σύμφωνα με τις οποίες το αίτημα της Nexans αναμένεται να εξεταστεί από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή. Εφόσον δοθεί το πράσινο φως, το επόμενο βήμα θα είναι η έκδοση σχετικής NAVTEX από την ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία, ώστε να ανακοινωθούν οι προβλεπόμενες εργασίες στη θαλάσσια περιοχή.

Ως πιθανό χρονικό σημείο έναρξης των ερευνών αναφέρονται τα τέλη Οκτωβρίου, ενώ η άδεια που έχει ζητηθεί καλύπτει περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Την εκτέλεση των εργασιών πρόκειται να αναλάβει η Next Geosolutions Europe, με τη χρήση του συγκεκριμένου σκάφους, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρει η Aydınlık, βρίσκεται στη Νάπολη.

Η αίτηση αδειοδότησης επαναφέρει στο προσκήνιο ένα έργο που έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, με τις δύο πλευρές να προβάλλουν διαφορετικές ερμηνείες ως προς τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητές τους στην περιοχή. Για την Άγκυρα, το ζήτημα συνδέεται με τις διεκδικήσεις της επί της υφαλοκρηπίδας, ενώ από ελληνικής πλευράς προβάλλεται το δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.

Ανατολική Μεσόγειος: Τα τουρκικά ΜΜΕ…προβλέπουν πρωτοφανή ένταση για το καλώδιο μεταξύ Ελλάδας- Κύπρου και απαιτούν από τη Γαλλία να έχει ρόλο διαιτητή-Μπορούν οι Γάλλοι να αποτρέψουν μια… κρίση λίγο πριν τις ελληνικές εθνικές εκλογές;

«Νέα αίτηση αδειοδότησης για το έργο στο οποίο αντιτίθεται η Τουρκία»

Σε ακόμη πιο επιθετικό τόνο κινείται η εθνικιστική Aydınlık, η οποία αφιερώνει πρωτοσέλιδο θέμα στην υπόθεση, επιλέγοντας τον τίτλο «Νέα αίτηση αδειοδότησης για το έργο στο οποίο αντιτίθεται η Τουρκία». Η εφημερίδα εστιάζει στη χάραξη της διαδρομής του καλωδίου, επισημαίνοντας ότι αυτή διέρχεται από θαλάσσια περιοχή κοντά στην Κάσο και την Κάρπαθο, και εντάσσει τη νέα αίτηση στο ευρύτερο πλαίσιο των τουρκικών αντιρρήσεων για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Παράλληλα, επαναφέρει τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες και υπενθυμίζει ότι η Τουρκία είχε κοινοποιήσει στον ΟΗΕ, τον Μάρτιο του 2020, τα όρια της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί. Επικαλείται, επίσης, πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, οι οποίες υποστηρίζουν ότι δραστηριότητες αυτού του είδους θα πρέπει να προηγούνται από συντονισμό με την Τουρκία.

Σύμφωνα με την Aydınlık, οι ίδιες πηγές είχαν αναφερθεί στο παρελθόν ακόμη και στο ενδεχόμενο έκδοσης αντι-NAVTEX, αλλά και ανάπτυξης ναυτικών και αεροπορικών μέσων στην περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο, το δημοσίευμα δεν περιορίζεται στην καταγραφή της νέας αίτησης, αλλά ανασύρει και τα σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας, συνδέοντας την επανέναρξη των ερευνών με την πιθανότητα νέας έντασης στο πεδίο.

Στον αντίποδα, η ελληνική θέση, όπως καταγράφεται στα δημοσιεύματα, στηρίζεται στο επιχείρημα ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας κατοχυρώνει το δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων. Η διαφορετική αυτή προσέγγιση αποτελεί τον πυρήνα της διαφωνίας, η οποία αποκτά νέα δυναμική καθώς πλησιάζει η στιγμή λήψης των αποφάσεων για την έναρξη των ερευνών.

Στο στόχαστρο και η πρόταση Χηνοφώτη για την προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών

Η κριτική της Aydınlık δεν περιορίζεται στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, αλλά επεκτείνεται και σε πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή από τον πρώην αρχηγό ΓΕΕΘΑ, ναύαρχο ε.α. Παναγιώτη Χηνοφώτη. Στο άρθρο προτείνεται η δημιουργία ενός μηχανισμού για την προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών, με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Κύπρου, του Ισραήλ, της Αιγύπτου και του Λιβάνου.

Η τουρκική εφημερίδα αντιμετωπίζει την πρόταση μέσα από το πρίσμα των περιφερειακών ανταγωνισμών, επιλέγοντας τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Μια πρόταση για τον Άξονα του Κακού». Ειδικότερα, ερμηνεύει την αναφορά σε κράτη που «εποφθαλμιούν» υφαλοκρηπίδες και αποκλειστικές οικονομικές ζώνες ως έμμεση αιχμή κατά της Άγκυρας, παρά το γεγονός ότι η Τουρκία δεν κατονομάζεται στο άρθρο του ναυάρχου ε.α.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, μάλιστα, στη δήλωση του Παναγιώτη Χηνοφώτη, ο οποίος επισημαίνει πως «το γεγονός ότι οι γεωπολιτικές συνθήκες των πέντε χωρών διαφέρουν μεταξύ τους δεν αποτελεί εμπόδιο για την ένωσή τους γύρω από κοινά συμφέροντα έναντι των χωρών που έχουν βάλει στο μάτι τις υφαλοκρηπίδες και τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες τους».

Η αναφορά αυτή αξιοποιείται από την Aydınlık για να συνδέσει την πρόταση συνεργασίας για την προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η εφημερίδα παρουσιάζει τη σύμπραξη των πέντε χωρών ως εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει τους περιφερειακούς συσχετισμούς, εντάσσοντας την πρωτοβουλία στο ίδιο πλαίσιο αντιπαράθεσης μέσα στο οποίο τοποθετεί και το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Η αντι-NAVTEX για την άσκηση «EUNOMIA» και το μήνυμα της Άγκυρας

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Τουρκία εξέδωσε σήμερα αντι-NAVTEX, με την οποία χαρακτηρίζει αναρμόδιο τον Σταθμό Ηρακλείου του Πολεμικού Ναυτικού να ανακοινώσει τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης «EUNOMIA» σε θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται από τα νότια της Ρόδου έως το Καστελόριζο.

Η εξέλιξη προσθέτει ένα ακόμη επεισόδιο στις κινήσεις αμφισβήτησης αρμοδιοτήτων και δικαιοδοσιών στην ευρύτερη περιοχή, την ώρα που η επανεκκίνηση των ερευνών για τον GSI παραμένει σε εκκρεμότητα. Δεν πρόκειται, άλλωστε, για δύο εντελώς ασύνδετες υποθέσεις ως προς τη γεωγραφία τους: στην ίδια θαλάσσια περιοχή, σύμφωνα με τον μέχρι τώρα σχεδιασμό, προβλέπεται να διέλθει το καλώδιο όταν αρχίσει η υλοποίηση του έργου.

Έτσι, ενώ η διαδικασία αδειοδότησης βρίσκεται σε εξέλιξη και τα τέλη Οκτωβρίου προβάλλουν ως πιθανός ορίζοντας για την έναρξη των εργασιών, τα τουρκικά δημοσιεύματα επιχειρούν να αναδείξουν τη Γαλλία σε κρίσιμο παράγοντα των επόμενων εξελίξεων.

Το ερώτημα που θέτουν είναι εάν το Παρίσι θα επιδιώξει διπλωματική συνεννόηση με την Άγκυρα ή εάν η επανεκκίνηση των ερευνών θα οδηγήσει σε νέα αντιπαράθεση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.