‘Ανατολίτικο παζάρι’ για Τουρκία, κυρώσεις και διερευνητικές στην ΕΕ – Απειλή με βέτο η Κύπρος – Τηλεδιάσκεψη Μέρκελ, Ερντογάν και Σαρλ Μισέλ

Το ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και η επιθετικότητα της Άγκυρας εναντίον της Αθήνας και της Λευκωσίας συζητήθηκε εκτενώς στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, χωρίς όμως οι 27 υπουργοί Εξωτερικών να καταλήξουν σε συμφωνία που θα μετουσιωθεί σε εισήγηση προς έγκριση προς τους ηγέτες που θα λάβουν μέρος στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης και της Παρασκευής.

Η Κυπριακή Δημοκρατία επέμεινε στην άμεση ανάγκη επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία θέτοντας βέτο στην ενεργοποίηση μέτρων κατά της κυβέρνησης Λουκασένκο στην Λευκορωσία. Στα θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία και η Λευκωσία χρησιμοποιεί το χαρτί της αρνησικυρίας για να πείσει τους εταίρους στην ανάγκη λήψης μέτρων κατά της κυβέρνησης Ερντογάν.

«Το Συμβούλιο αναγνώρισε ότι η αποχώρηση του «Oruc Reis» είναι ένα θετικό δείγμα, αλλά ένα πρώτο δείγμα. Θα πρέπει η Τουρκία να δώσει πολλά άλλα απτά δείγματα σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Το ζήτημα θα συζητηθεί πάλι στο συμβούλιο αρχηγών [κρατών και κυβερνήσεων], ώστε να καταλήξουμε τελικά σε κατευθύνσεις για τις ευρω-τουρκικές σχέσεις. Ελπίζουμε ότι μέχρι τότε η Τουρκία θα έχει δώσει, επαναλαμβάνω, απτά δείγματα σεβασμού του διεθνούς δικαίου» εξήγησε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας.

Διεργασίες στο παρασκήνιο

Εκκληση για αποκλιμάκωση, διάλογο και επίλυση των επίμαχων προβλημάτων με απ’ ευθείας συνομιλίες απηύθυνε η γερμανική κυβέρνηση. Για σήμερα, πληροφορίες αναφέρουν ότι προγραμματίζεται τηλεδιάσκεψη της Άνγκελα Μέρκελ με τον Ταγίπ Ερντογάν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, εν όψει της Συνόδου Κορυφής στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου. Η τουρκική κυβέρνηση πιέζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με τις οποίες έχει στενή σχέση να ασκήσουν την επιρροή τους ώστε να μην της επιβληθούν κυρώσεις που θα πλήξουν την χαίνουσα τουρκική οικονομία.

Στο πλαίσιο αυτό, ακόμη και η ειλημμένη απόφαση για επανάληψη των διερευνητικών επαφών Ελλάδας-Τουρκίας έχει σημασία πώς θα δρομολογηθεί: Με μία ανακοίνωση για συγκεκριμένη ημερομηνία διαβουλεύσεων, με ένα κείμενο για επανεκκίνησή τους μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αλλά σε απροσδιόριστη ημερομηνία ή με κάποιο άλλο τρόπο. Ο Ταγίπ Ερντογάν θέλει να αποκομίσει όσο το δυνατόν περισσότερα κέρδη από την μη συνέχιση των ερευνών του Oruc Reis και σε αυτή την συγκυρία, ακόμη και η μη επιβολή κυρώσεων από την ΕΕ θα είναι επιτυχία για την τουρκική διπλωματία.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια θα είναι η στάση της γερμανικής προεδρίας της ΕΕ και πώς θα διαμορφωθεί η ισορροπία μεταξύ των αναγκών του Βερολίνου να μην διαταραχθούν οι σχέσεις με την Άγκυρα και των αξιώσεων από χώρες μέλη όπως η Γαλλία, η Ελλάδα και η Κύπρος να σταλεί ένα συγκεκριμένο μήνυμα στην τουρκική πλευρά.

Η επίσκεψη Πομπέο που ενοχλεί τους Τούρκους

Η αναμενόμενη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο στην Ελλάδα, είναι μια εξέλιξη που έχει προκαλέσει την δυσφορία της τουρκικής κυβέρνησης. Ο Ιμπραχίμ Καλίν, ως εκπρόσωπος του Ταγίπ Ερντογάν, επέκρινε το State Department για μεροληπτική στάση εναντίον της Τουρκίας δηλώνοντας την ενόχλησή του για την πρόσφατη επίσκεψη του Μάικ Πομπέο στην Λευκωσία χωρίς να περάσει στα κατεχόμενα, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική διπλωματία λαμβάνει υπ’ όψιν μόνο τις απόψεις της «ελληνοκυπριακής» πλευράς και σχολιάζοντας την πρόσφατη απόφαση της Ουάσιγκτον για άρση του εμπάργκο στην πώληση μη θανατηφόρων όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατί.

Ο Καλίν, ως εκπρόσωπος του προέδρου της Τουρκίας, μετέφερε την δυσφορία του Ταγίπ Ερντογάν για πρόσφατη ελληνοαμερικανική στρατιωτική άσκηση στην Ξάνθη, επειδή όπως ισχυρίστηκε κατοικείται στην πλειοψηφία «από Τούρκους» αποκαλύπτοντας ότι στην Άγκυρα ασκούν πιέσεις προς την Ουάσιγκτον θεωρώντας ότι οι Αμερικανοί μεροληπτούν υπέρ των Ελλήνων.