Ανατροπή στη Μέση Ανατολή: Γιατί ο Τραμπ σταματά ξαφνικά τα χτυπήματα κατά του Ιράν και ανοίγει παράθυρο διαπραγματεύσεων;

Μια ξαφνική αλλαγή στρατηγικής από την Ουάσιγκτον φαίνεται πως μεταβάλλει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή για προσωρινή διακοπή των σχεδιαζόμενων αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού μέσου Axios, που επικαλείται πηγές οι οποίες γνωρίζουν τις εξελίξεις, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εγκρίνει καθημερινά σχέδια επιθέσεων για σχεδόν δύο εβδομάδες, πριν αποφασίσει να βάλει «πάγο» στις επιχειρήσεις.

Η κίνηση αυτή δημιουργεί νέα ερωτήματα για το αν πρόκειται για μια σύντομη επιχειρησιακή παύση ή για μια ευρύτερη προσπάθεια επιστροφής στη διπλωματική οδό, την ώρα που η ένταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Διπλωματία με το δάχτυλο στη σκανδάλη

Η απόφαση του Λευκού Οίκου φαίνεται να αποτελεί έναν συνδυασμό πίεσης και διαπραγμάτευσης. Από τη μία πλευρά, η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει την απειλή στρατιωτικής ισχύος, ενώ από την άλλη αφήνει ανοιχτό τον δρόμο για μια πιθανή συμφωνία με την Τεχεράνη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν έτοιμες για κάθε ενδεχόμενο, όμως τόνισε πως οι συνομιλίες αποτελούν μια πιο αποτελεσματική επιλογή.

«Βρισκόμαστε σε επαφές με τους Ιρανούς. Είμαστε προετοιμασμένοι για δράση, αλλά συνεχίζουμε τις συζητήσεις», φέρεται να δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί πως η Ουάσιγκτον εξετάζει μια διπλωματική έξοδο από την κρίση.

Παράλληλα, το αμερικανικό Πεντάγωνο εξακολουθεί να διατηρεί έτοιμα τα επιχειρησιακά του σχέδια, σε περίπτωση που η πολιτική ηγεσία αποφασίσει κλιμάκωση.

Συναγερμός στο Ισραήλ μετά την αμερικανική αλλαγή πορείας

Η εξέλιξη προκάλεσε έντονη κινητικότητα στο Ισραήλ, όπου η στρατιωτική και πολιτική ηγεσία περίμενε νέο κύκλο αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι είχαν θέσει τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε αυξημένη ετοιμότητα, καθώς υπήρχαν φόβοι ότι ένα νέο αμερικανικό πλήγμα θα μπορούσε να προκαλέσει σφοδρή αντίδραση από την Τεχεράνη.

Η ενημέρωση ότι ο Τραμπ αποφάσισε να σταματήσει προσωρινά τα σχέδια επίθεσης μείωσε την ένταση, χωρίς όμως να εξαφανίσει τον κίνδυνο μιας νέας κλιμάκωσης.

Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων και ο ρόλος του Ομάν

Σημαντικό ρόλο στην αλλαγή στάσης φαίνεται να παίζουν οι μυστικές διπλωματικές επαφές που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου ήρθε λίγο μετά την άφιξη ειδικής αντιπροσωπείας του Ομάν στην Τεχεράνη, με στόχο τη διαμεσολάβηση ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η σταθερότητα στην περιοχή και κυρίως η ασφαλής λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα για την παγκόσμια μεταφορά πετρελαίου.

Μια συμφωνία για την αποκλιμάκωση θα μπορούσε να αποτρέψει νέα αναταραχή στις ενεργειακές αγορές και να περιορίσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης σύγκρουσης.

Η επόμενη κίνηση του Τραμπ κρίνει την πορεία της κρίσης

Παρά την προσωρινή παύση των στρατιωτικών σχεδίων, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν τη δυνατότητα άμεσης στρατιωτικής αντίδρασης, ενώ το Ιράν συνεχίζει να βρίσκεται υπό έντονη πίεση.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η Ουάσιγκτον θα πρέπει να αποφασίσει αν θα επιλέξει τον δρόμο μιας συμφωνίας ή αν η στρατιωτική επιλογή θα επιστρέψει στο προσκήνιο.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται για ακόμη μία φορά σε μια λεπτή ισορροπία, όπου μια διπλωματική κίνηση μπορεί να αποτρέψει μια μεγάλη σύγκρουση — αλλά μια λάθος εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε νέα έκρηξη έντασης.