Ανατροπή στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ πιέζει για Ισραηλινή βοήθεια στη Σαουδική Αραβία κατά των Χούθι – Το στρατηγικό παιχνίδι με τις συμφωνίες του Αβραάμ και ο ρόλος της Τουρκίας

Νέα δεδομένα στο ήδη εκρηκτικό σκηνικό της Μέσης Ανατολής δημιουργούν οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή ισραηλινή συνδρομή προς τη Σαουδική Αραβία στη σύγκρουσή της με τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης. Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε θετικός στο ενδεχόμενο συνεργασίας Ριάντ και Ιερουσαλήμ, συνδέοντας παράλληλα τις εξελίξεις με την προοπτική αναζωπύρωσης των προσπαθειών για εξομάλυνση των σχέσεών τους.

Η κίνηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις των Χούθι εναντίον σαουδαραβικών στόχων εντείνουν την ανησυχία στον Περσικό Κόλπο και αυξάνουν τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.

ΤΡΑΜΠ: «ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΕΧΕΙ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΠΟΛΥ ΤΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗ ΑΡΑΒΙΑ»

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στις 16 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ τάχθηκε υπέρ της αποδοχής ισραηλινής βοήθειας από τη Σαουδική Αραβία για την αντιμετώπιση των Χούθι. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το Ριάντ θα μπορούσε να εμφανιστεί πιο δεκτικό σε μια τέτοια συνεργασία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποκτήσουν νέα δυναμική οι Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες αποσκοπούν στην εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με αραβικά κράτη. Η ένταξη της Σαουδικής Αραβίας σε αυτό το πλαίσιο αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους βασικούς στόχους της αμερικανικής διπλωματίας στην περιοχή.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαιωμένη συμφωνία για επίσημη ισραηλινή στρατιωτική συμμετοχή στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας. Οι δηλώσεις Τραμπ αποτυπώνουν την πολιτική κατεύθυνση που επιθυμεί να προωθήσει η Ουάσιγκτον, όχι μια ολοκληρωμένη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών.

ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΧΟΥΘΙ ΑΥΞΑΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΣΤΟ ΡΙΑΝΤ

Η συζήτηση για ενδεχόμενη ισραηλινή συνδρομή εκτυλίσσεται ενώ η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες επιθέσεις. Οι Χούθι έχουν πλήξει κρίσιμες υποδομές, μεταξύ των οποίων εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις αερομεταφορές και την ενεργειακή δραστηριότητα.

Οι επιθέσεις προκαλούν ανησυχία όχι μόνο για την ασφάλεια των κατοίκων, αλλά και για τις οικονομικές επιπτώσεις σε μια χώρα που επιδιώκει να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο της και να προσελκύσει επενδύσεις. Παράλληλα, η αστάθεια απειλεί να επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές και τις θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές της περιοχής.

Η Σαουδική Αραβία διαθέτει σύγχρονα συστήματα αεράμυνας, ωστόσο η αντιμετώπιση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών παραμένει σύνθετη πρόκληση. Η ενδεχόμενη αξιοποίηση ισραηλινής τεχνογνωσίας θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, εφόσον υπάρξει σχετική συμφωνία.

ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΤΟΥ ΑΒΡΑΑΜ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

Η προοπτική συνεργασίας Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας δεν αφορά αποκλειστικά την αντιμετώπιση των Χούθι. Συνδέεται με έναν ευρύτερο διπλωματικό σχεδιασμό, μέσω του οποίου οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διαμορφώσουν νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.

Η εξομάλυνση των σχέσεων Ριάντ και Ιερουσαλήμ θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη, καθώς οι δύο χώρες δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις. Παρά τις κατά καιρούς επαφές και τις προσπάθειες προσέγγισης, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά πολιτικά εμπόδια, με το Παλαιστινιακό να παραμένει καθοριστικό ζήτημα.

Για την Ουάσιγκτον, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ κρατών της περιοχής και να επηρεάσει τον συσχετισμό δυνάμεων απέναντι στο Ιράν και σε οργανώσεις που υποστηρίζονται από αυτό. Το αν οι σημερινές πιέσεις θα οδηγήσουν σε ουσιαστική διπλωματική πρόοδο παραμένει ανοιχτό.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θέση της Τουρκίας. Σύμφωνα με την ανάλυση, η διστακτικότητα της Άγκυρας να εμπλακεί στρατιωτικά στην αντιπαράθεση με τους Χούθι δημιουργεί περιθώρια για την Ουάσιγκτον να προωθήσει μια διαφορετική προσέγγιση, με το Ισραήλ σε ρόλο πιθανού εταίρου ασφαλείας.

Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν έχουν αναπτύξει στενότερη αμυντική συνεργασία, ωστόσο μια ενδεχόμενη στρατιωτική εμπλοκή εναντίον των Χούθι θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες εντάσεις με το Ιράν και να περιπλέξει τις περιφερειακές ισορροπίες.

Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι η Άγκυρα έχει λάβει οριστική απόφαση για το ενδεχόμενο αποστολής στρατιωτικών δυνάμεων. Σε κάθε περίπτωση, η στάση της θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιλογές των χωρών που επιδιώκουν να περιορίσουν την απειλή των επιθέσεων στην Αραβική Χερσόνησο.

ΝΕΟΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΔΥΝΑΜΕΩΝ Ή ΜΙΑ ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ;

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κρίση μπορεί να μετατραπεί σε αφετηρία μιας ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας ή αν οι πολιτικές διαφορές θα αποδειχθούν ισχυρότερες από τις κοινές ανησυχίες ασφαλείας.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να επιδιώκει να αξιοποιήσει τη συγκυρία, συνδυάζοντας την αντιμετώπιση των Χούθι με την προσπάθεια διεύρυνσης των Συμφωνιών του Αβραάμ. Ωστόσο, οποιαδήποτε συμφωνία θα χρειαστεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις, πολιτικές διαπραγματεύσεις και διευθέτηση ζητημάτων που παραμένουν ανοιχτά.

Το βέβαιο είναι ότι οι εξελίξεις στη Σαουδική Αραβία, στην Υεμένη και στις σχέσεις Ισραήλ–Ριάντ αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την ασφάλεια της Μέσης Ανατολής. Μια νέα συμμαχία θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες, αλλά προς το παρόν το ενδεχόμενο παραμένει στο πεδίο των διπλωματικών σχεδιασμών και όχι μιας επιβεβαιωμένης στρατιωτικής συμφωνίας.