Ανατροπή στον ΟΗΕ: Ο Τραμπ φέρεται να προωθεί τον Βίκτορ Όρμπαν για Γενικό Γραμματέα – Το σενάριο κοινής στήριξης από ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα και τα Ευρωπαϊκά… «όχι» – Ξεκίνησε η μάχη για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες

Μια πρόταση με τη δυναμική να ανατρέψει τις ισορροπίες στην κορυφή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών δημοσιευμάτων. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, στελέχη της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ φέρονται να εξετάζουν την υποψηφιότητα του πρώην πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, για τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ.

Το σενάριο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ουάσινγκτον εκτιμά ότι θα μπορούσε να εξασφαλίσει υποστήριξη και από τη Μόσχα και το Πεκίνο. Αν μια τέτοια σύμπλευση επιβεβαιωνόταν, θα δημιουργούσε μια ασυνήθιστη διπλωματική συνθήκη, με τρεις μεγάλες δυνάμεις να εμφανίζονται διατεθειμένες να στηρίξουν το ίδιο πρόσωπο για την ηγεσία του ΟΗΕ. Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία ούτε έχει επιβεβαιωθεί επίσημα κοινή υποψηφιότητα.

Η κίνηση της Ουάσινγκτον και το όνομα που προκαλεί αντιδράσεις

Κατά τις πληροφορίες που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν ήδη προσεγγίσει τον Όρμπαν, διερευνώντας αν θα ενδιαφερόταν να διεκδικήσει το κορυφαίο αξίωμα του διεθνούς οργανισμού. Η ιδέα φέρεται να αντιμετωπίστηκε θετικά, αλλά ο ίδιος δεν εμφανίζεται διατεθειμένος να μπει σε μια τέτοια διαδικασία χωρίς σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας.

Η επιλογή του πρώην Ούγγρου πρωθυπουργού θα είχε ισχυρό πολιτικό συμβολισμό. Κατά τη διάρκεια της πολυετούς διακυβέρνησής του, ο Όρμπαν συγκρούστηκε επανειλημμένα με την Ευρωπαϊκή Ένωση για ζητήματα μετανάστευσης, θεσμών και κράτους δικαίου, ενώ διατήρησε στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Βλαντίμιρ Πούτιν και την κινεζική ηγεσία.

Αυτή ακριβώς η πολιτική διαδρομή θα μπορούσε να λειτουργήσει τόσο ως πλεονέκτημα για όσους τον υποστηρίζουν όσο και ως βασική αιτία αντιδράσεων από κυβερνήσεις που θεωρούν ότι η ηγεσία του ΟΗΕ πρέπει να παραμείνει ανεξάρτητη από τις επιδιώξεις συγκεκριμένων πολιτικών στρατοπέδων.

Η πιθανή σύμπλευση ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του σεναρίου είναι η εκτίμηση που αποδίδεται σε Αμερικανούς αξιωματούχους ότι η Ρωσία και η Κίνα θα μπορούσαν επίσης να στηρίξουν τον Όρμπαν. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε κοινό έδαφος μεταξύ τριών χωρών που συχνά βρίσκονται σε αντιπαράθεση σε διεθνή ζητήματα.

Προς το παρόν, όμως, οι πληροφορίες παραμένουν δημοσιογραφικές και δεν ισοδυναμούν με επίσημη δέσμευση των τριών κυβερνήσεων. Επιπλέον, ο Ρώσος αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Αλίμοφ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα δεν μπορούν να προτείνουν οι ίδιες υποψήφιο για τη θέση, καθώς η διαδικασία απαιτεί να υπάρξει χώρα που θα καταθέσει την υποψηφιότητα. Η διευκρίνιση αυτή προσθέτει ένα σημαντικό διαδικαστικό εμπόδιο στο σενάριο που περιγράφεται στα δημοσιεύματα.

Το δικαίωμα βέτο που μπορεί να ανατρέψει τα σχέδια

Ακόμη και αν ο Όρμπαν εξασφάλιζε ευρεία στήριξη, η εκλογή του δεν θα ήταν δεδομένη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αποτελείται από 15 μέλη και για να προχωρήσει η σύσταση υποψηφίου απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι, χωρίς αρνητική ψήφο από οποιοδήποτε από τα πέντε μόνιμα μέλη.

Εκτός από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα, μόνιμα μέλη είναι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι δύο ευρωπαϊκές δυνάμεις διαθέτουν δικαίωμα βέτο, γεγονός που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να εμποδίσουν την υποψηφιότητα ακόμη και αν συγκέντρωνε την απαιτούμενη αριθμητική υποστήριξη από τα υπόλοιπα μέλη.

Παράλληλα, έχουν καταγραφεί αντιδράσεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι έχει δηλώσει ότι δεν αναμένει να στηρίξει η χώρα του μια τέτοια υποψηφιότητα, ενώ ο Ουκρανός ομόλογός του Αντρίι Σιμπίχα έχει επίσης εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του.

Η μάχη για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες

Η συζήτηση εντάσσεται στη διαδικασία διαδοχής του σημερινού γενικού γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες, του οποίου η θητεία ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Παράλληλα, στη διαδικασία έχουν εμφανιστεί και άλλες υποψηφιότητες, μεταξύ των οποίων εκείνη της διπλωμάτη από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Λάνα Νουσεϊμπέχ.

Η επιλογή του επόμενου γενικού γραμματέα δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική αλλαγή. Ο επικεφαλής του ΟΗΕ βρίσκεται στο κέντρο διεθνών διαβουλεύσεων για πολέμους, ανθρωπιστικές κρίσεις και διπλωματικές συγκρούσεις, ενώ η θέση απαιτεί τη συνεννόηση κρατών με συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα.

Το ενδεχόμενο υποψηφιότητας Όρμπαν έχει ήδη προκαλέσει διεθνή συζήτηση, αλλά η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από τις επίσημες υποψηφιότητες, τις διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τη στάση των πέντε μόνιμων μελών. Μέχρι να υπάρξουν επίσημες αποφάσεις, το σενάριο παραμένει ανοιχτό και η διπλωματική μάχη για την επόμενη ημέρα του ΟΗΕ συνεχίζεται.