Τα εγκεφαλικά ανευρύσματα αποτελούν παθολογικές διευρύνσεις των εγκεφαλικών αρτηριών και εμφανίζονται συχνότερα σε διχασμούς μεγάλων αρτηριών, οι οποίες βρίσκονται στη βάση του εγκεφάλου.
Η εμφάνιση των ανευρυσμάτων υπολογίζεται στο 1-5% στο γενικό πληθυσμό, συχνότερα σε ηλικίες μεταξύ των 35 και 60 ετών (γυναίκες προς άνδρες 3:2).
Το τοίχωμα των ανευρυσμάτων είναι λεπτό και εύθρυπτο με αποτέλεσμα τη ρήξη τους και την εμφάνιση αιμορραγίας, συνηθέστερα, υπαραχνοειδούς. Μόνο το 0,25% των ανευρυσμάτων υπολογίζεται ότι τελικά θα προκαλέσουν αιμορραγία. Η συχνότητα της υπαραχνοειδούς αιμορραγίας κυμαίνεται από 2 έως 22,5 περιπτώσεις ανά 100.000 άτομα ανά έτος.
Επιβαρυντικοί παράγοντες
Το κάπνισμα και η αρτηριακή υπέρταση αποτελούν παράγοντες κινδύνου για τη δημιουργία ανευρυσμάτων, αλλά και για τη ρήξη αυτών. Επίσης, η κατάχρηση αλκοόλ και το οικογενειακό ιστορικό, αλλά και διάφορα κληρονομικά ή άλλα νοσήματα συνδυάζονται συχνότερα με εγκεφαλικά ανευρύσματα. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η συστηματική άσκηση και η υιοθέτηση ενός υγιούς τρόπου ζωής συμβάλλει σημαντικά στη μείωση της συχνότητας ανάπτυξης ανευρυσμάτων και ρήξης αυτών.
Πως εκδηλώνονται;
Η πλέον σοβαρή εκδήλωση των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων είναι η υπαραχνοειδής αιμορραγία. Τυπικά εκδηλώνεται με οξείας έναρξης σοβαρή κεφαλαλγία, η οποία συχνά περιγράφεται από τους ασθενείς ως «ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής μου». Επιπλέον, ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών (10%) καταλήγουν πριν τη μεταφορά τους στο νοσοκομείο, ενώ άλλοι παρουσιάζουν βαρύτατη νευρολογική εικόνα. Οι βαρείες αιμορραγίες παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό θανάτου και αναπηρίας.
Ένα συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό ανευρυσμάτων στις μέρες μας ανευρίσκονται πριν σπάσουν. Η διάγνωση των ανευρυσμάτων αυτών, τα οποία λέγονται «μη ραγέντα», γίνεται κατά τη διάρκεια διερεύνησης αιμορραγίας από άλλο ανεύρυσμα (30%), ή κατά τη διάρκεια διερεύνησης άλλης άσχετης με το ανεύρυσμα παθολογικής κατάστασης (κεφαλαλγίας, επιληπτικής κρίσης, ιλίγγου κτλ.). Το μέγεθος, το σχήμα και η εντόπιση σχετίζονται με τη πιθανότητα ρήξης ενός μη ραγέντος ανευρύσματος. Μικρά ανερύσματα έχουν μικρότερη πιθανότητα να αιμορραγήσουν.
Σε κάποιες περιπτώσεις (10 -15%) τα μη ραγέντα ανευρύσματα μπορεί να αυξηθούν σε μέγεθος και να προκαλέσουν συμπτώματα λόγω πίεσης στον εγκέφαλο ή τα εγκεφαλικά νεύρα.
Απεικονιστικές μέθοδοι διάγνωσης των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων
Τρεις είναι οι απεικονιστικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται σήμερα με εξαιρετικά αποτελέσματα στη διάγνωση των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων.
Η Αξονική Αγγειογραφία γίνεται με χορήγηση ιωδιούχου σκιαγραφικού μέσου από τη φλέβα. Προσοχή δίδεται σε ασθενείς με αλλεργία στο σκιαγραφικό ή με μειωμένη νεφρική λειτουργία.
Η Μαγνητική Αγγειογραφία δεν χρειάζεται χορήγηση σκιαγραφικού μέσου, αλλά διαρκεί περισσότερο από την αξονική αγγειογραφία.
Η Ψηφιακή Αγγειογραφία, είναι η πλέον ακριβής μέθοδος και διενεργείται με καθετηριασμό της μηριαίας αρτηρίας, όπως ακριβώς και η στεφανιογραφία. Η επεμβατική φύση της εξέτασης, συνδυάζεται με ορισμένες επιπλοκές η συχνότητα των οποίων σε χέρια εξειδικευμένων ιατρών είναι εξαιρετικά μικρή.
Το ΥΓΕΙΑ, διαθέτει τελευταίας τεχνολογίας εξοπλισμό στα απεικονιστικά του τμήματα, επιτρέποντας στους εξειδικευμένους ιατρούς να έχουν τις πληροφορίες που χρειάζονται προκειμένου να προχωρούν στην επιτυχή αντιμετώπιση όλων των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων.
Προληπτική παρακολούθηση
Οι σύγχρονες οδηγίες δεν συνιστούν την προληπτική απεικόνιση του γενικού πληθυσμού για εγκεφαλικά ανευρύσματα. Συνιστάται μόνο, η παρακολούθηση με τις μη επεμβατικές αγγειογραφικές τεχνικές (Μαγνητική κυρίως & Αξονική αγγειογραφία) των ατόμων με οικογενειακό ιστορικό εγκεφαλικών ανευρυσμάτων και/ή υπαραχνοειδούς αιμορραγίας. Επίσης, ασθενείς με πολυκυστική νόσο των νεφρών ή με άλλες καταστάσεις στις οποίες η συχνότητα των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων είναι υψηλή υποβάλλονται σε προληπτική παρακολούθηση.
Θεραπεία Εγκεφαλικών Ανευρυσμάτων
Ενδείξεις
Μη ραγέντα ανευρύσματα
Η απόφαση για την αντιμετώπιση των μη ραγέντων ανευρυσμάτων είναι συνήθως πολύπλοκη, εξατομικεύεται και συνυπολογίζει πολλές παραμέτρους που αφορούν τον ασθενή (φύλο, ηλικία, ατομικό και οικογενειακό ιατρικό ιστορικό, άλλοι παράγοντες κινδύνου κτλ.), αλλά και το ανεύρυσμα (μέγεθος, εντόπιση, μορφολογικοί χαρακτήρες, μεταβολή αυτών μεταξύ δύο εξετάσεων κτλ.).
Ραγέντα ανευρύσματα
Τα ανευρύσματα τα οποία έχουν ήδη ραγίσει και προκάλεσαν υπαραχνοειδή αιμορραγία εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να επαναιμορραγήσουν. Η πιθανότητα αυτή προσεγγίζει το 20% εντός δύο εβδομάδων και το 50% εντός 6 μηνών από την αρχική εκδήλωση. Επομένως είναι επιβεβλημένη η αντιμετώπιση των ραγέντων ανευρυσμάτων για να αποφευχθεί νέα αιμορραγία στο συντομότερο δυνατό διάστημα.
Θεραπευτικές Τεχνικές
Σκοπός των θεραπευτικών μεθόδων που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων είναι ο αποκλεισμός τους από την κυκλοφορία του αίματος. Με τον τρόπο αυτό αποτρέπεται η ρήξη τους και επομένως η υπαραχνοειδής αιμορραγία.
Δύο είναι οι τεχνικές που με μεγάλη επιτυχία και ασφάλεια εφαρμόζονται σήμερα:
Η χειρουργική απολίνωση του ανευρύσματος με ανοιχτό χειρουργείο.
Η ενδαγγειακή αντιμετώπιση, μέθοδος που είναι γνωστή και ως εμβολισμός. Στη δεύτερη, η οποία έγινε εξαιρετικά δημοφιλής την τελευταία 25ετία, ο εξειδικευμένος ιατρός μέσω της μηριαίας αρτηρίας προσεγγίζει το ανεύρυσμα με ειδικούς μικροκαθετήρες και το αποκλείει από την κυκλοφορία χρησιμοποιώντας ειδικά υλικά όπως μικροσπειράματα (coils), ειδικούς κλωβούς (Web, Contour) καθώς και ειδικές ενδοπροθέσεις (stents, flow diverters).
Στο ΥΓΕΙΑ, λειτουργούν τόσο υβριδική αίθουσα χειρουργείου με εξελιγμένο αγγειογράφο, όσο και ειδική αίθουσα ενδαγγειακής αντιμετώπισης με σύγχρονο biplane αγγειογράφο. Παράλληλα, εφαρμόζονται όλες οι σύγχρονες χειρουργικές και ενδαγγειακές τεχνικές και αντιμετωπίζεται επιτυχώς όλο το φάσμα των εγκεφαλικών ανευρυσμάτων. Πρέπει να τονιστεί ότι είναι το μοναδικό νοσοκομείο στο οποίο εφαρμόζεται συστηματικά η τεχνική του bypass (αναστόμωση εγκεφαλικών αγγείων με άλλες αρτηρίες ή φλέβες του σώματος), για αντιμετώπιση γιγαντιαίων και πολύπλοκων ανευρυσμάτων.
Του Αλέξανδρου Ανδρέου: Νευροχειρουργός, Διευθυντής Νευροχειρουργικής και Παρεμβατικής Νευροακτινολογίας και Β’ Νευροχειρουργικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ

Σπαραγμός για τον 23χρονο πυροσβέστη στην Καστοριά: Σήμερα το τελευταίο «αντίο» στον Γιώργο Ζυμπίδη – Τα τελευταία δραματικά λεπτά στο φλεγόμενο υπόγειο του Ζεφυρίου και οι ευθύνες
Άναψαν τα αίματα στο ΝΒΑ: Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο πιάστηκε στα χέρια με τον Τζαμπάρι Σμιθ – Το κάρφωμα που άναψε τη σπίθα και η ένταση που ακολούθησε (βίντεο)
Διπλωματικό θρίλερ για την Ουκρανία: Η Μόσχα αδειάζει τους Αμερικανούς απεσταλμένους και διαψεύδει συμφωνία για συμμετοχή της Ευρώπης στις συνομιλίες – Στον αέρα η συνάντηση του Βερολίνου και νέα εμπόδια στο σχέδιο ειρήνης
Τρόμος στους δρόμους της Θεσσαλονίκης: Μεθυσμένος οδηγός αγνόησε την αστυνομία, πέρασε με κόκκινο, μπήκε ανάποδα σε μονόδρομο και προκάλεσε τροχαίο – «Καμπάνα» 2.425 ευρώ για πέντε παραβάσεις
Πολυτεχνείο 1973: «Έζησα μια ολόκληρη ζωή χωρίς να γνωρίσω τον πατέρα μου» – Η τραγική ιστορία του Νίκου Μαρκούλη που δολοφονήθηκε και το συγκλονιστικό «παρών» που δεν έσβησε ποτέ
Ανατροπή-“βόμβα” στην υπόθεση Έπσταϊν: Νέα ιατροδικαστική έρευνα αμφισβητεί την αυτοκτονία και κάνει λόγο για δολοφονία – Τα ευρήματα που ξαναφουντώνουν το μυστήριο
Σάλος με την Αφροδίτη Λατινοπούλου: «Βαρεμένοι όσοι πηγαίνουν στο Πολυτεχνείο… Να καταργηθεί ο εορτασμός» (βίντεο)
17 Νοεμβρίου – Γιορτή σήμερα: Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίων Γενναδίου και Μαξίμου των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως
Τι συζήτησαν Γεραπετρίτης και Φιντάν στις Βρυξέλλες; – Το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος και Κύπρου, το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και τα μεγάλα ερωτήματα πίσω από τα χαμόγελα
Καιρός: Νεφώσεις με τοπικές βροχές, Νοτιάδες και αρκετή ζέστη – Πότε αλλάζει το σκηνικό; – Δείτε την πρόγνωση μέχρι το Σαββατοκύριακο
Παγκόσμιος σοκ: 220 εκατομμύρια Χριστιανοί ζουν υπό τον φόβο του θανάτου – Σφαγές, απαγωγές, βία και καταστροφές εκκλησιών σε Αφρική, Ασία και Μέση Ανατολή
Nations League: Η Ελλάδα νίκησε τη Σερβία με 1-0 στο Πανθεσσαλικό, αλλά έχασε την πρόκριση με τριπλή ισοβαθμία
Πυρηνικός εφιάλτης: Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν τη νέα βόμβα Β94 για να χτυπήσουν υπόγεια οχυρά – 35 χρόνια μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου ανοίγει μια τρομακτική πυρηνική κούρσα
Η Κρήτη “βουλιάζει” από μετανάστες: «Πάρτε τους σπίτια σας…» – Στα όριά τους οι τοπικές Αρχές αδυνατούν πλέον να τους φιλοξενήσουν και εκπέμπουν σήμα κινδύνου – Τι κάνει η Κυβέρνηση;
Ο Ζελένσκι στοιχηματίζει σε μια μεγάλη νίκη κατά της Ρωσίας με τη στήριξη των «προθύμων» – Στο Βερολίνο η κρίσιμη συνάντηση που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα του πολέμου