Ανυπολόγιστο το «οικολογικό έγκλημα» που συντελείται στον Κηφισό: 104.000 άνθρωποι εισπνέουν αερολύματα από μολυσμένη κοίτη – Στο «κόκκινο» η ρύπανση από τον Κόκκινο Μύλο έως τη λεωφόρο Κύμης

Σήμα κινδύνου για τη συστηματική επιβάρυνση του Κηφισού από την ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων εκπέμπουν οι επιστημονικές κοινότητες, καθώς η εικόνα σε τμήματα του ποταμού προκαλεί έντονη ανησυχία.

Ανυπολόγιστο το «οικολογικό έγκλημα» που συντελείται στον Κηφισό: 104.000 άνθρωποι εισπνέουν αερολύματα από μολυσμένη κοίτη – Στο «κόκκινο» η ρύπανση από τον Κόκκινο Μύλο έως τη λεωφόρο Κύμης

Στο επίκεντρο βρίσκεται το τμήμα από τον Κόκκινο Μύλο έως τη λεωφόρο Κύμης, όπου η αστική πυκνότητα συνυπάρχει με έντονη βιομηχανική δραστηριότητα και, σύμφωνα με τους ειδικούς, η βιοκοινότητα έχει σε ορισμένα σημεία ουσιαστικά εξαφανιστεί.

Ο διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, περιγράφει την κατάσταση που επικρατεί στον Κηφισό, στον απόηχο των αποκαλύψεων για την απόρριψη αποβλήτων από εταιρεία σκυροδέματος και βυτιοφόρο σε φρεάτια και στην όχθη του ποταμού. Η πρακτική αυτή, όπως επισημαίνεται, δεν αφορά μόνο την επιβάρυνση των επιφανειακών υδάτων, αλλά δημιουργεί ένα ευρύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, με πιθανές επιπτώσεις στον υδροφόρο ορίζοντα, στη θάλασσα και, τελικά, στη δημόσια υγεία.

Όπως εξηγεί ο κ. Σαρηγιάννης, οι δύο σοβαρότερες οδοί έκθεσης του πληθυσμού παραμένουν μέχρι σήμερα ουσιαστικά αμέτρητες, την ώρα που η βιολογική ποιότητα του Κηφισού χαρακτηρίζεται από το 2020 ως φτωχή. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο επιβαρυμένη στο τμήμα από τον Κόκκινο Μύλο μέχρι τη λεωφόρο Κύμης, μια ζώνη όπου οι πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές «συναντούν» τις βιομηχανικές χρήσεις γης.

Αντίθετα, τόσο τα σημεία του Κηφισού που βρίσκονται πλησιέστερα στις πηγές όσο και η περιοχή των εκβολών φαίνεται να παρουσιάζουν μεγαλύτερες αντοχές. Ωστόσο, η κατάσταση σε συγκεκριμένα τμήματα του ποταμού φαίνεται να έχει ξεπεράσει τα όρια της συμβατικής περιβαλλοντικής ρύπανσης. Οι ειδικοί κάνουν πλέον λόγο για καταστροφή της βιοκοινότητας σε συγκεκριμένα χιλιόμετρα της κοίτης, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος της περιβαλλοντικής πίεσης που δέχεται ο Κηφισός.

Μικροβιακή επιβάρυνση και κίνδυνος για τον υδροφόρο ορίζοντα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η φύση των λυμάτων που καταλήγουν στον ποταμό. Ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης επισημαίνει την παρουσία μικροβιακής επιβάρυνσης, ενώ προειδοποιεί για τον κίνδυνο να επηρεαστεί ακόμη και ο υπόγειος υδροφορέας. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όπως αναφέρει, θα μπορούσαν να αυξηθούν σε επίπεδα συναγερμού οι συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων, όπως το αρσενικό και ο μόλυβδος.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη διάσταση αποκτά και η έκθεση του πληθυσμού στα αερολύματα της μολυσμένης κοίτης. Περίπου 104.000 άνθρωποι, σύμφωνα με την εκτίμηση που παραθέτει ο καθηγητής, κατοικούν σε περιοχές που βρίσκονται σε απόσταση έως 200 μέτρων από ανοιχτή κοίτη, η οποία έχει επιβαρυνθεί ακόμη και με λύματα και κόπρανα. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού ενδέχεται να έρχεται σε επαφή όχι μόνο με το ίδιο το μολυσμένο νερό, αλλά και με τα αερολύματα που παράγονται από αυτό.

«Μέτρηση αέρα δεν υπάρχει καμία» προσθέτει. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η απουσία συστηματικών μετρήσεων καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για άμεσες και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Οι προτεραιότητες, όπως τις περιγράφει, ξεκινούν από τα μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα και με χαμηλό κόστος και φτάνουν μέχρι τις πιο σύνθετες παρεμβάσεις περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου.

Ανυπολόγιστο το «οικολογικό έγκλημα» που συντελείται στον Κηφισό: 104.000 άνθρωποι εισπνέουν αερολύματα από μολυσμένη κοίτη – Στο «κόκκινο» η ρύπανση από τον Κόκκινο Μύλο έως τη λεωφόρο Κύμης

«Πρώτα τα φθηνά: γάντια, μπότες και πρωτόκολλο υγιεινής για τους 450 εργαζόμενους· περίφραξη στα ανοιχτά ρέματα δίπλα σε σχολεία. Έπειτα η σφράγιση των φρεατίων ομβρίων σε χώρους στάθμευσης βαρέων οχημάτων και αισθητήρες συνεχούς μέτρησης pH σε πέντε θέσεις – μια όξινη απόρριψη αφήνει σήμα δευτερολέπτων που η εποχιακή δειγματοληψία δεν πιάνει.

Μετά οι μετρήσεις που αλλάζουν την εικόνα: αρίθμηση παθογόνων σε συγκεντρώσεις, γεωτρήσεις, δειγματοληψία αέρα. Και μία που δεν ζητήθηκε ποτέ: φαρμακευτικά κατάλοιπα και γονίδια αντοχής στα αντιβιοτικά, αφού μέρος του φορτίου ήταν νοσοκομειακό. Τελευταίο και δυσκολότερο: πρόστιμα που να ξεπερνούν το κόστος της νόμιμης διάθεσης. “Όσο η παρανομία συμφέρει, τα βυτιοφόρα θα βρίσκουν φρεάτιο” καταλήγει ο κ. Σαρηγιάννης.

Βαρελίδης: «Συνεχίζονται οι τακτικοί και έκτακτοι έλεγχοι»

Από την πλευρά της Πολιτείας, αυστηρό μήνυμα προς όσους παραβιάζουν την περιβαλλοντική νομοθεσία και επιβαρύνουν τον Κηφισό στέλνει ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, Πέτρος Βαρελίδης.

Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Βαρελίδης αναφέρεται στους ελέγχους που πραγματοποιούνται στην περιοχή και ξεκαθαρίζει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την κατάσταση, παρεμβαίνοντας όπου εντοπίζονται παραβάσεις.

«Τόσο οι επιθεωρητές περιβάλλοντος όσο και η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής με την οποία έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία, μαζί με την Ελληνική Αστυνομία όπου απαιτείται, θα συνεχίσουν τους τακτικούς και έκτακτους ελέγχους. Όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, εφαρμόζεται το πολύ αναλυτικό θεσμικό πλαίσιο που συμπεριλαμβάνει και τη μεθοδολογία υπολογισμού του διοικητικού προστίμου, το οποίο είναι αναλογικό με τον τζίρο της επιχείρησης» τονίζει.

«Με τον τρόπο αυτό, προσθέτει, διασφαλίζουμε ότι υπάρχει διαφάνεια και δικαιοσύνη στις επιβαλλόμενες κυρώσεις, διοικητικές ή και ποινικές».