Απαγόρευση Social Media σε ανηλίκους: Μείζον θέμα ο έγκυρος τρόπος επαλήθευσης ηλικίας των ανήλικων χρηστών

Έντονο προβληματισμό προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο θα πραγματοποιείται η επαλήθευση ηλικίας, μετά την πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση για την απαγόρευση πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα για άτομα κάτω των 15 ετών.

Απαγόρευση Social Media σε ανηλίκους: Μείζον θέμα ο έγκυρος τρόπος επαλήθευσης ηλικίας των ανήλικων χρηστών

Η νέα αυτή ρύθμιση φέρνει στο επίκεντρο ζητήματα που αφορούν όχι μόνο τους ανηλίκους, αλλά και το σύνολο των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ενηλίκων, οι οποίοι θα κληθούν να αποδεικνύουν την ηλικία τους με πιο αυστηρό και τεκμηριωμένο τρόπο.

Η απόφαση της κυβέρνησης βασίζεται σε επιστημονικές μελέτες που αναδεικνύουν τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης οθονών στην ψυχική και πνευματική υγεία των παιδιών. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η εισαγωγή ενός πιο αυστηρού πλαισίου προστασίας των ανηλίκων από την ανεξέλεγκτη έκθεση στα social media.

Η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2026, με στόχο να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook θα υποχρεώνονται να εφαρμόζουν «αξιόπιστες μεθόδους» επαλήθευσης ηλικίας. Αυτό πρακτικά καταργεί τη μέχρι σήμερα απλή δήλωση ηλικίας κατά την εγγραφή και εισάγει πιο αυστηρούς ελέγχους.

Στο εξής, οι χρήστες ενδέχεται να χρειάζεται να αποδεικνύουν την ηλικία τους μέσω επίσημων εγγράφων, όπως ταυτότητα ή διαβατήριο, ή ακόμη και με τη χρήση βιομετρικών τεχνολογιών, όπως η εκτίμηση ηλικίας μέσω φωτογραφίας (selfie) με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.

Παρότι το μέτρο αποσκοπεί στην προστασία των ανηλίκων και χαρακτηρίζεται από πολλούς ως αναγκαίο, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας και τη διαχείριση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Η επεξεργασία τέτοιων στοιχείων, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (GDPR), αποτελεί κρίσιμο σημείο αντιπαράθεσης.

Απαγόρευση Social Media σε ανηλίκους: Μείζον θέμα ο έγκυρος τρόπος επαλήθευσης ηλικίας των ανήλικων χρηστών

Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι οι οριζόντιες απαγορεύσεις δεν εγγυώνται πάντα την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς οι ανήλικοι ενδέχεται να βρίσκουν τρόπους παράκαμψης των περιορισμών μέσω ψευδών στοιχείων ή τεχνολογικών λύσεων.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προωθείται η λύση του EU Digital Identity Wallet, η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει τη «χρυσή τομή» μεταξύ ασφάλειας και ιδιωτικότητας. Μέσω αυτού, ο χρήστης θα μπορεί να επιβεβαιώνει ότι ανήκει σε συγκεκριμένη ηλικιακή κατηγορία, χωρίς να αποκαλύπτει απευθείας προσωπικά δεδομένα στις πλατφόρμες.

Στην Ελλάδα, η εφαρμογή του μέτρου για την απαγόρευση πρόσβασης σε άτομα κάτω των 15 ετών, καθώς και οι σχετικοί μηχανισμοί ελέγχου, τοποθετούνται χρονικά για την 1η Ιανουαρίου 2027.

Ωστόσο, η μετάβαση σε ένα τέτοιο σύστημα εγείρει ευρύτερα ζητήματα, καθώς φαίνεται να περιορίζει σε κάποιο βαθμό την ανωνυμία στο διαδίκτυο, απαιτώντας από κάθε χρήστη να αποδεικνύει την ηλικιακή του κατηγορία για την πρόσβασή του στις πλατφόρμες.

Το ζήτημα της πιστοποίησης ηλικίας παραμένει ένα από τα σημαντικότερα «αγκάθια» της νέας πολιτικής, με ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιδράσεων τόσο για τον τρόπο εφαρμογής όσο και για τη διαχείριση των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων των πολιτών.