Απειλές πολέμου πάνω από Αιγαίο, Θράκη και Ανατολική Μεσόγειο: Ο “πατέρας” της “Γαλάζιας Πατρίδας” λίγο πριν τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στην Άγκυρα μιλά για σύγκρουση σε Κύπρο και Αλεξανδρούπολη

Έντονους προβληματισμούς και ανησυχία προκαλούν δηλώσεις κορυφαίων Τούρκων στρατιωτικών αναλυτών και αξιωματούχων, την ώρα που Αθήνα και Άγκυρα ετοιμάζονται για τη συνάντηση Ερντογάν–Μητσοτάκη στην τουρκική πρωτεύουσα τον Φεβρουάριο. Το πολιτικό και στρατιωτικό παρασκήνιο φορτίζεται ακόμη περισσότερο από τις αναφορές του εμπνευστή του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», απόστρατου ναυάρχου Cem Gürdeniz, ο οποίος «βλέπει» μελλοντική πολεμική σύγκρουση είτε στην Κύπρο είτε στην Αλεξανδρούπολη.

Στο διπλωματικό επίπεδο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν τόνισε ότι στόχος της Άγκυρας είναι μια «μόνιμη λύση» για το Αιγαίο, ξεκαθαρίζοντας πως στο τραπέζι θα τεθούν τα χωρικά ύδατα και η υφαλοκρηπίδα. Υπογράμμισε μάλιστα ότι η τουρκική ηγεσία διαθέτει «μακροπρόθεσμο όραμα και πολιτική βούληση» για τη διευθέτηση αυτών των ζητημάτων.

Από την ελληνική πλευρά, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπενθύμισε ότι η ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο εκτείνεται σήμερα στα 6 ναυτικά μίλια, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω επέκτασης, όπως συνέβη με τις συμφωνίες με την Ιταλία και την Αίγυπτο, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.

Την ίδια στιγμή, στο στρατιωτικό σκέλος, ο Cem Gürdeniz και ο καθηγητής Δρ. Φαχρί Ερενέλ αναλύουν δημόσια πιθανά σενάρια σύγκρουσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η Κύπρος θεωρείται το πιο πιθανό πεδίο έντασης, λόγω της μικρής απόστασής της από τις τουρκικές ακτές, γεγονός που –όπως υποστηρίζουν– μειώνει τη χρησιμότητα ενός αεροπλανοφόρου, καθώς μαχητικά αεροσκάφη και πύραυλοι μπορούν να πλήξουν στόχους μέσα σε λίγα λεπτά.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σημασία της ναυτικής ισχύος για την Τουρκία, καθώς η χώρα περιβάλλεται από θάλασσες από τρεις πλευρές. Οι Τούρκοι αναλυτές επισημαίνουν ότι χωρίς ισχυρό ναυτικό, η άμυνα ακόμη και των χερσαίων συνόρων καθίσταται προβληματική, ειδικά όταν –όπως αναφέρουν– απειλές μπορούν να προκύψουν είτε από την Κύπρο είτε από την περιοχή της Αλεξανδρούπολης στη Θράκη.

Παρά τις συζητήσεις για αεροπλανοφόρα και μεγάλα πλοία, ο Gürdeniz εμφανίζεται επιφυλακτικός, προειδοποιώντας ότι τέτοιες πλατφόρμες αποτελούν εύκολους στόχους σε έναν σύγχρονο πόλεμο και ότι η απώλειά τους μπορεί να προκαλέσει τεράστιο πλήγμα στο ηθικό. Αντίθετα, υπογραμμίζει πως η Τουρκία οφείλει να επενδύει διαχρονικά στα υποβρύχια, τα οποία παραμένουν η πιο δύσκολα εντοπίσιμη και άρα πιο επικίνδυνη απειλή.

Οι αναφορές σε διεθνή παραδείγματα, όπως οι απώλειες του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα και η ευαλωτότητα ακόμη και ισχυρών ναυτικών δυνάμεων, ενισχύουν το επιχείρημα ότι τα μεγάλα πλοία απαιτούν τεράστια προστασία και υποδομές. Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, τα τουρκικά λιμάνια δεν διαθέτουν ακόμη το επίπεδο ασφάλειας που θα απαιτούσε η φιλοξενία ενός αεροπλανοφόρου, καθιστώντας ένα τέτοιο εγχείρημα ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η «Γαλάζια Πατρίδα» παραμένει στο επίκεντρο της τουρκικής στρατηγικής σκέψης, με το βλέμμα στραμμένο τόσο στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο όσο και στις γεωπολιτικές εξελίξεις που διαμορφώνουν ένα σκηνικό αυξημένης έντασης και αβεβαιότητας για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.