Άπιαστο όνειρο για πολλούς η απόκτηση κατοικίας  – Ακόμη και η ενοικίαση αποτελεί προνόμιο για λίγους

Η στέγη μετατρέπεται σε «πολυτέλεια» για τα ελληνικά νοικοκυριά, με την πλειοψηφία να αδυνατεί να ανταποκριθεί είτε στο κόστος αγοράς κατοικίας είτε στο συνεχώς αυξανόμενο ενοίκιο. Τα ευρήματα μελέτης της Alpha Bank αναδεικνύουν τη δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία και την οικονομική ασφυξία που προκαλείται από την αναντιστοιχία τιμών και εισοδήματος.

Η αγορά κατοικίας στην Ελλάδα εξελίσσεται σε πεδίο ανισοτήτων, με τα νοικοκυριά να καλούνται να ανταπεξέλθουν σε συνθήκες υπερτιμημένων ενοικίων και δυσανάλογων τιμών αγοράς, συγκριτικά με το διαθέσιμο εισόδημά τους. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Alpha Bank, το 52% των ενοικιαστών αφιερώνει πάνω από το 30% του εισοδήματός του αποκλειστικά στο ενοίκιο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για όσους πληρώνουν στεγαστικό δάνειο αγγίζει το 42%.

Η έκθεση καταγράφει το έντονο πρόβλημα προσιτής στέγασης, με τις τιμές των ακινήτων να έχουν σημειώσει σημαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια — 13,9% το 2023 και 8,7% το 2024 — την ώρα που το εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε με σαφώς πιο αργούς ρυθμούς (8,1% και 5,6% αντίστοιχα).

Το 54% των ερωτηθέντων θεωρεί πια ανέφικτη την αγορά κατοικίας, ενώ 68% δηλώνει ότι η ενοικίαση σε σημερινές τιμές είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η οικονομική πίεση είναι εμφανής, με πάνω από τους μισούς να δηλώνουν ότι δεν έχουν δυνατότητα αποταμίευσης, ενώ το 11% δυσκολεύεται ακόμη και να καλύψει τα βασικά του έξοδα.

Ενοίκια σε διαρκή άνοδο

Η αύξηση στα ενοίκια έχει επηρεάσει άμεσα πάνω από το 50% των νοικοκυριών τα τελευταία δύο χρόνια — με τα ποσοστά να είναι ακόμη υψηλότερα σε Αθήνα (55%), Θεσσαλονίκη (58%) και νησιωτικές περιοχές (63%). Μάλιστα, το 25% ανέφερε αυξήσεις άνω του 20%.

Απαισιόδοξες προσδοκίες για το μέλλον

Έξι στους δέκα πολίτες αναμένουν ότι οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν τα επόμενα πέντε χρόνια. Η διάχυτη ανασφάλεια αποτυπώνεται και στο χαμηλό ποσοστό πρόθεσης αγοράς κατοικίας (μόλις 12% σκοπεύει να προβεί σε αγορά μέσα στα επόμενα δύο χρόνια).

Πολιτικές και λύσεις στο μικροσκόπιο

Η επέκταση της οικονομίας διαμοιρασμού (όπως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb) συγκαταλέγεται στους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά, μαζί με τα επιτόκια, τις φορολογικές πολιτικές και την πρόσβαση σε δανεισμό. Οι προτάσεις της μελέτης περιλαμβάνουν:

• Επανεξέταση του καθεστώτος Golden Visa

• Ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας

• Αξιοποίηση κενών κατοικιών

• Ρυθμίσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις

• Μέτρα για επανεκκίνηση μιας βιώσιμης στεγαστικής πολιτικής

Η ανάγκη για ουσιαστική και αποτελεσματική παρέμβαση γίνεται πλέον επιτακτική, καθώς η στεγαστική κρίση δεν είναι απλώς στατιστικό δεδομένο, αλλά καθημερινότητα για χιλιάδες νοικοκυριά.

Δείτε τα γραφήματα