Απίστευτο: Ποιες μέρες μέσα στον μήνα οι γυναίκες έχουν καλύτερα αντανακλαστικά και επιδόσεις και κάνουν λιγότερα λάθη;

Όλοι λίγο – πολύ το έχουμε αναρωτηθεί για τις γυναίκες αθλήτριες: επηρεάζεται η αθλητική τους επίδοση ανάλογα με τη φάση του κύκλου τους ή όταν θα πρέπει να αγωνιστούν κατά την έμμηνο ρύση; Μια νεότερη μελέτη, η πρώτη που αξιολογεί τη νοητική λειτουργία στον αθλητισμό κατά τη διάρκεια της περιόδου των γυναικών, ρίχνει φως στην ταχύτητα της σκέψης των γυναικών.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, οι συμμετέχουσες αντέδρασαν ταχύτερα και έκαναν λιγότερα λάθη κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, παρόλο που πίστευαν ότι οι επιδόσεις τους θα ήταν χειρότερες. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Neuropsychologia, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος που υποστηρίζεται από την ερευνητική υποτροφία της FIFA.

Τα ευρήματα αποδεικνύουν ότι συγκεκριμένοι τύποι γνωστικής ικανότητας αυξομειώνονται κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, γεγονός που θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στους τραυματισμούς και σε άλλες πτυχές της υγείας των γυναικών. Προηγούμενες έρευνες αθλητιατρικής έχουν προτείνει ότι οι γυναίκες φαίνεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αθλητικού τραυματισμού κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης, δηλαδή κατά το διάστημα μεταξύ ωορρηξίας και εμμήνου ρύσεως. Αυτό ενδεχομένως σχετίζεται με τις σημαντικές ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου. Ωστόσο, ο ακριβής τρόπος με τον οποίο αυτές οι αλλαγές συνδέονται με αυξημένη πιθανότητα τραυματισμού είναι προς το παρόν άγνωστος.

Οι -παράδοξα- καλύτερες επιδόσεις

Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές του University College του Λονδίνου και του Ινστιτούτου Αθλητισμού, Άσκησης και Υγείας (ISEH) συνέλεξαν δεδομένα σχετικά τον χρόνο αντίδρασης και τα λάθη από 241 συμμετέχουσες που συμπλήρωσαν μια σειρά από γνωστικά τεστ με διαφορά 14 ημερών. Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν επίσης δύο φορές μια κλίμακα διάθεσης και ένα ερωτηματολόγιο συμπτωμάτων. Για την παρακολούθηση του κύκλου, χρησιμοποιήθηκαν εφαρμογές, προκειμένου να εκτιμηθεί σε ποια φάση του κύκλου τους βρίσκονταν οι γυναίκες όταν έκαναν τα τεστ.

Τα τεστ, στα οποία υποβλήθηκαν οι γυναίκες, σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να μιμούνται τις νοητικές διεργασίες που είναι χαρακτηριστικές στα ομαδικά αθλήματα, όπως το ποδόσφαιρο. Σε ένα από αυτά, εμφανίζονταν στις γυναίκες χαμογελαστά πρόσωπα ή πρόσωπα που ανοιγόκλειναν τα μάτια τους και τους ζητήθηκε να πατήσουν το πλήκτρο διαστήματος μόνο όταν έβλεπαν ένα χαμογελαστό πρόσωπο, για να ελεγχθούν η αναστολή, η προσοχή, ο χρόνος αντίδρασης και η ακρίβεια. Σε μια άλλη δοκιμή τους ζητήθηκε να αναγνωρίσουν εικόνες από έναν καθρέφτη σε μια δοκιμασία τρισδιάστατης περιστροφής, η οποία αξιολογεί τη χωρική αντίληψη. Μια διαφορετική δραστηριότητα, που εκτιμούσε τον χωρικό συγχρονισμό, τους ζητούσε να κάνουν κλικ όταν δύο κινούμενες μπάλες συγκρούονται στην οθόνη.

Αν και οι συμμετέχουσες ανέφεραν ότι αισθάνονταν χειρότερα κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως και αντιλήφθηκαν ότι αυτό επηρέαζε αρνητικά την απόδοσή τους, οι χρόνοι αντίδρασής τους ήταν ταχύτεροι και έκαναν λιγότερα λάθη. Για παράδειγμα, ο συγχρονισμός τους ήταν κατά μέσο όρο 10 χιλιοστά του δευτερολέπτου (12%) πιο ακριβής στο έργο με τις κινούμενες μπάλες και πάτησαν το πλήκτρο διαστήματος σε λάθος στιγμή 25% λιγότερες φορές στο έργο αναστολής.

Αντίθετα, οι χρόνοι αντίδρασης ήταν πιο αργοί – 10-20 χιλιοστά του δευτερολέπτου – κατά τη διάρκεια της ωχρινικής φάσης, η οποία αρχίζει μετά την ωορρηξία και διαρκεί 12-14 ημέρες μέχρι την έναρξη της εμμήνου ρύσεως. Ωστόσο, δεν έκαναν περισσότερα λάθη σε αυτή τη φάση.

«Αυτό που προκαλεί έκπληξη είναι ότι οι επιδόσεις των συμμετεχουσών ήταν καλύτερες όταν είχαν περίοδο, γεγονός που αμφισβητεί αυτό που οι γυναίκες, και ίσως η κοινωνία γενικότερα, υποθέτουν για τις ικανότητές τους τη συγκεκριμένη περίοδο του μήνα» σημειώνει η Δρ Flaminia Ronca, πρώτη συγγραφέας της μελέτης από το Τμήμα Χειρουργικής και Επεμβατικής Επιστήμης του UCL και το ISEH.

«Ελπίζω ότι αυτό θα αποτελέσει τη βάση για θετικές συζητήσεις μεταξύ προπονητών και αθλητών σχετικά με τις αντιλήψεις και τις επιδόσεις: το πώς αισθανόμαστε δεν αντικατοπτρίζει πάντα την απόδοσή μας» καταλήγει.