Αποκάλυψη Axios: Θέμα χρόνου η «νέα έκρηξη» στη Μέση Ανατολή!- Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις οδηγεί ΗΠΑ και Ιράν σε νέα σύγκρουση

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει διαμορφωθεί το απαραίτητο έδαφος για μια συμφωνία που θα μπορούσε να βάλει τέλος στον πόλεμο.

Αποκάλυψη Axios: Θέμα χρόνου η «νέα έκρηξη» στη Μέση Ανατολή!- Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις οδηγεί ΗΠΑ και Ιράν σε νέα σύγκρουση

Στο επίκεντρο των προσπαθειών βρίσκεται το Κατάρ, το οποίο επιχειρεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Η Ντόχα επιδιώκει να γεφυρώσει τις διαφορές των δύο πλευρών και να εντοπίσει σημεία σύγκλισης, ωστόσο οι μέχρι τώρα επαφές έχουν αποδώσει περιορισμένα αποτελέσματα.

Σύμφωνα με το Axios, η στασιμότητα που καταγράφεται στο διπλωματικό μέτωπο εντείνει την ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης. Τρεις πηγές με γνώση των συνομιλιών ανέφεραν στο αμερικανικό μέσο ότι τόσο η Ουάσινγκτον όσο και η Τεχεράνη εξακολουθούν να παραμένουν προσκολλημένες στις βασικές θέσεις τους, χωρίς να δείχνουν μέχρι στιγμής διάθεση για ουσιαστικές υποχωρήσεις.

Το Axios μεταδίδει, μάλιστα, ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν πως ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να εξετάσει την επιστροφή σε μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Η συγκεκριμένη πληροφορία αποδίδεται σε πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες και δεν αποτελεί επίσημη ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.

Η διαμεσολάβηση του Κατάρ

Μέσα σε αυτό το εξαιρετικά εύθραυστο σκηνικό, το Κατάρ επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ των δύο αντιπάλων. Η Ντόχα ανακοίνωσε την Τρίτη ότι ελπίζει πως η λεγόμενη “διπλωματία του πηγαινέλα” μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ μπορεί να οδηγήσει τελικά σε διπλωματική λύση.

Η προσπάθεια αυτή, ωστόσο, πραγματοποιείται ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δημοσίως διαψεύσει ότι είναι διατεθειμένος να προσφέρει χαλάρωση των κυρώσεων στην Τεχεράνη ή να αποδεσμεύσει παγωμένα ιρανικά κεφάλαια ως αντάλλαγμα για παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα.

“Ανταλλάσσουμε μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών και εργαζόμαστε για τη δημιουργία ενός κοινού εδάφους, προκειμένου να καταλήξουμε σε μια συμφωνία που θα μας γλιτώσει όλους από τις συνέπειες της σύγκρουσης”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάτζεντ αλ-Ανσάρι.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να βρουν διπλωματική έξοδο από τον πόλεμο, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον όγδοο μήνα. Οι προσπάθειες για την αναζήτηση λύσης εντάθηκαν την περασμένη εβδομάδα, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, χωρίς ωστόσο να προκύψει συμφωνία για ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της αντιπαράθεσης: την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.

Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν τη Δευτέρα ξεχωριστές συναντήσεις με Καταριανούς διαμεσολαβητές. Το Axios αναφέρει επίσης ότι ο Καταριανός διαμεσολαβητής Αλί αλ-Θαουάντι συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και την ομάδα του. Παρά τις επαφές, όμως, δεν καταγράφηκε σημαντική μετακίνηση στις θέσεις των δύο πλευρών.

Η Ντόχα έχει αναδειχθεί για ακόμη μία φορά σε κρίσιμο δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Η εμπλοκή του Κατάρ δεν είναι νέα, καθώς είχε διαδραματίσει υποστηρικτικό ρόλο και στη διαμόρφωση του μνημονίου κατανόησης του Ιουνίου, το οποίο είχε οδηγήσει σε μια σύντομη κατάπαυση του πυρός.

Στο επίκεντρο οι κυρώσεις και το πυρηνικό πρόγραμμα

Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις επιτείνεται από τις διαφορετικές προτεραιότητες που θέτουν οι δύο πλευρές, με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις αμερικανικές κυρώσεις και το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων να βρίσκονται στην καρδιά της αντιπαράθεσης.

Το Axios είχε μεταδώσει ότι ο Τραμπ ήταν διατεθειμένος να εξετάσει την ελάφρυνση των κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα προχωρούσε σε συγκεκριμένα βήματα σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, το χάσμα δεν αφορούσε μόνο το περιεχόμενο των πιθανών δεσμεύσεων, αλλά και τη σειρά με την οποία θα έπρεπε να υλοποιηθούν. Οι δύο πλευρές φέρονταν να διαφωνούν για το χρονοδιάγραμμα των ενεργειών και, κυρίως, για το ποια από τις δύο θα έκανε το πρώτο βήμα.

Ο Τραμπ, ωστόσο, έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά την πληροφορία.

“Αυτό δεν είναι αλήθεια. Δεν τους προσέφερα ΤΙΠΟΤΑ”, έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social.

Το Reuters επιβεβαιώνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε δημοσιεύματα του Axios και του CNN σχετικά με πιθανή ελάφρυνση των κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Αποκάλυψη Axios: Θέμα χρόνου η «νέα έκρηξη» στη Μέση Ανατολή!- Το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις οδηγεί ΗΠΑ και Ιράν σε νέα σύγκρουση

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε παράλληλα ότι βασικός στόχος της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, ενώ εμφανίστηκε να εκτιμά ότι η σύγκρουση δεν θα διαρκέσει επ’ αόριστον.

“Δεν ξέρω αν είναι έτοιμοι να υποχωρήσουν ακόμη, αλλά θα υποχωρήσουν”, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη. “Βρίσκονται σε πολύ δύσκολη κατάσταση”, πρόσθεσε.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτή σε συζητήσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα και άλλα ζητήματα, θέτει όμως ως βασική προϋπόθεση την απόρριψη οποιασδήποτε συμφωνίας επιτευχθεί υπό καθεστώς “εκφοβισμού ή εξαναγκασμού”.

Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει σταθερά ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι διαθέτει δικαίωμα ανάπτυξης πυρηνικού προγράμματος για ειρηνικούς σκοπούς. Η θέση αυτή αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία γύρω από τα οποία περιστρέφεται η αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον.

Η ιρανική πρόταση και το Στενό του Ορμούζ

Ιδιαίτερη βαρύτητα στις διαπραγματεύσεις αποκτά το Στενό του Ορμούζ, η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος που αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της αντιπαράθεσης και κρίσιμο πέρασμα για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το Ιράν παρουσίασε πρόταση που προέβλεπε επταήμερη αντίστροφη μέτρηση για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, σε συνδυασμό με παράλληλη παύση των εχθροπραξιών.

Ο Τραμπ απέρριψε την πρόταση το Σάββατο. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ωστόσο, δήλωσε την Κυριακή ότι η Ουάσινγκτον δεν είχε μεταφέρει επισήμως την απόρριψη μέσω των διαμεσολαβητών, αφήνοντας έτσι ανοιχτό ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης γύρω από το κατά πόσο οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν λειτουργικοί.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κομβικό σημείο της κρίσης, όχι μόνο για τις άμεσα εμπλεκόμενες πλευρές αλλά και για τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Reuters έχει μεταδώσει ότι Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξετάζουν μια σταδιακή συμφωνία, η οποία θα μπορούσε να συνδέσει την επαναλειτουργία του Στενού με την άρση του αμερικανικού οικονομικού αποκλεισμού.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, ούτε αυτή η προοπτική έχει μετατραπεί σε συγκεκριμένη συμφωνία, με τις διαπραγματεύσεις να παραμένουν εύθραυστες και τις δύο πλευρές να διατηρούν σημαντικές επιφυλάξεις.

Ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης

Η περιορισμένη πρόοδος στο διπλωματικό μέτωπο προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας στην ήδη εύθραυστη κατάσταση, καθώς το παράθυρο για μια πολιτική λύση δεν έχει μέχρι στιγμής οδηγήσει σε απτό αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με το Axios, η αδυναμία των δύο πλευρών να καταλήξουν σε συμβιβασμό ενισχύει την ανησυχία τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στην Τεχεράνη ότι η στρατιωτική αντιπαράθεση μπορεί να επανέλθει στο προσκήνιο. Το αμερικανικό μέσο επισημαίνει παράλληλα ότι η βαθιά δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημαντικό εμπόδιο και ότι τα περιθώρια για μια άμεση διπλωματική λύση εμφανίζονται περιορισμένα.

Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος έχει ήδη επιβαρύνει τις συμβατικές στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και έχει προσθέσει νέα πίεση στην οικονομία της χώρας. Η Τεχεράνη έχει απαντήσει με επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, ενώ έχει περιορίσει την κυκλοφορία πετρελαιοφόρων μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τον ευρύτερο αντίκτυπο που μπορεί να έχει η σύγκρουση πολύ πέρα από τα πεδία των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Έτσι, ενώ οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί και το Κατάρ συνεχίζει να επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές, η ουσία των συνομιλιών εξακολουθεί να προσκρούει σε δύο βαθιές και αλληλένδετες διαφωνίες: στο μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και στο τίμημα που είναι διατεθειμένη να καταβάλει κάθε πλευρά για μια συμφωνία.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται, επομένως, κρίσιμο. Η διατήρηση των επαφών αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής διεξόδου, όμως η απουσία ουσιαστικής σύγκλισης εξακολουθεί να κρατά την περιοχή σε μια εύθραυστη ισορροπία, με το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης να παραμένει στο τραπέζι.