Αποκάλυψη Financial Times: Ο Ντόναλντ Τραμπ ψάχνεται για την κατασκευή πυραύλων στα πρότυπα των…McDonald’s!- Το άδειο οπλοστάσιο των ΗΠΑ έχει οδηγήσει τους Αμερικανούς στο να αναζητούν φθηνές, γρήγορες και σχετικά αξιόπιστες λύσεις οπλικών συστημάτων

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ένα νέο βιομηχανικό και στρατιωτικό μοντέλο παραγωγής όπλων φαίνεται να διαμορφώνεται με ταχύ ρυθμό, καθώς αμυντικές εταιρείες επιχειρούν να μετατρέψουν την κατασκευή πυραύλων σε μια διαδικασία μαζική, γρήγορη και χαμηλού κόστους δηλαδή όπως μια «βιομηχανική γραμμή παραγωγής» τύπου fast food.

Αποκάλυψη Financial Times: Ο Ντόναλντ Τραμπ ψάχνεται για την κατασκευή πυραύλων στα πρότυπα των…McDonald’s!- Το άδειο οπλοστάσιο των ΗΠΑ έχει οδηγήσει τους Αμερικανούς στο να αναζητούν φθηνές, γρήγορες και σχετικά αξιόπιστες λύσεις οπλικών συστημάτων

Στη βορειοανατολική Βιρτζίνια, ένα χαμηλό και κατά τα άλλα αδιάφορο κτίριο κρύβει στο εσωτερικό του μια εντελώς διαφορετική εικόνα: σειρές από πυραύλους ακουμπισμένους σε πάγκους εργασίας, έτοιμους να συναρμολογηθούν και να εξοπλιστούν από νεαρούς τεχνικούς για τις ανάγκες ενός ενδεχόμενου μελλοντικού πολέμου.

Οι Financial Times περιγράφουν έναν χώρο που θυμίζει περισσότερο εργαστήριο ταχείας παραγωγής παρά παραδοσιακή αμυντική εγκατάσταση.

«Όλα εδώ έχουν στηθεί έτσι ώστε, αν χρειαστεί να κινηθούμε πολύ γρήγορα, να είμαστε έτοιμοι», λέει ο Νταγκ Ντένενι, γκριζομάλλης βετεράνος και επικεφαλής της αμυντικής εταιρείας Co-Aspire, η οποία μισθώνει την εγκατάσταση. Καθώς κινείται ανάμεσα στους σταθμούς εργασίας, εξηγεί πώς οι πολεμικές κεφαλές θα τοποθετούνταν στους πυραύλους που παραμένουν ακόμη «ανοιχτοί» από κάτω, σε μια διαδικασία σχεδιασμένη για ταχύτητα και απλότητα.

Το εγχείρημα αυτό επιχειρεί να απαντήσει σε ένα διαχρονικό αλλά πλέον πιεστικό πρόβλημα: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παράγουν αρκετούς πυραύλους, και όσοι κατασκευάζονται έχουν εξαιρετικά υψηλό κόστος. Με τα αποθέματα πυρομαχικών να έχουν πιεστεί έντονα από πρόσφατες συγκρούσεις, η ανάγκη για ταχεία αναπλήρωση έχει μετατραπεί σε στρατηγική προτεραιότητα για το Πεντάγωνο.

Ακόμη και με πλήρη λειτουργία των υφιστάμενων γραμμών παραγωγής, η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα απαιτούσε χρόνια και όχι μήνες. Ενδεικτικά, η ετήσια παραγωγή των πυραύλων Tomahawk περιορίζεται περίπου στους 600, με κόστος που αγγίζει τα 2,6 εκατομμύρια δολάρια ανά μονάδα, ενώ άλλα κρίσιμα συστήματα όπως οι PrSM και JASSM κυμαίνονται επίσης σε επίπεδα κόστους άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

«Οι ΗΠΑ πρέπει να αλλάξουν»

«Το αμερικανικό οπλοστάσιο βασίζεται αποκλειστικά σε πανάκριβα, εξαιρετικά πολύπλοκα και δύσκολα στην παραγωγή οπλικά συστήματα», δήλωσε ο Μάικλ Χόροβιτς, πρώην αξιωματούχος του Πεντάγωνο αρμόδιος για την αμυντική καινοτομία. «Έχουμε εισέλθει σε μια διαφορετική εποχή πολέμου και οι ΗΠΑ πρέπει πλέον να αλλάξουν».

Ήδη, στο εσωτερικό του αμερικανικού αμυντικού οικοσυστήματος καταγράφεται κινητικότητα. Το Πεντάγωνο προωθεί σειρά προγραμμάτων για την προμήθεια πυραύλων και drones, ενώ η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ έχει ζητήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την απόκτηση δεκάδων χιλιάδων πυραύλων μέσα στην επόμενη πενταετία.

Το σενάριο που εξετάζεται δεν αφορά μόνο την αύξηση της παραγωγής, αλλά και την αποκέντρωσή της: μικρότερες, ευέλικτες εγκαταστάσεις που θα μπορούν να «ξεφυτρώνουν» σε διάφορα σημεία της χώρας σε περίοδο κρίσης. Όπως χαρακτηριστικά λέει ο Ντένενι: «Θα μπορούσες να στήσεις αυτό το εργοστάσιο ακόμη και σε ένα σχολικό γυμναστήριο».

Το «μοντέλο McDonald’s»

Στο εργαστήριο της Co-Aspire, η φιλοσοφία παραγωγής θυμίζει περισσότερο αλυσίδα ταχείας εστίασης παρά παραδοσιακή αμυντική βιομηχανία. Ο ίδιος ο Ντένενι το παρομοιάζει με «μοντέλο McDonald’s» για την κατασκευή πυραύλων: απλές διαδικασίες, περιορισμένη πολυπλοκότητα και έμφαση στην ταχύτητα εκπαίδευσης του προσωπικού.

Κάθε πύραυλος μπορεί να συναρμολογηθεί ακολουθώντας αναλυτικές οδηγίες, ενώ ένας νέος τεχνικός με βασικές δεξιότητες μπορεί να εκπαιδευτεί μέσα σε έναν μήνα. Τρισδιάστατοι εκτυπωτές λειτουργούν αδιάκοπα, παράγοντας εξαρτήματα δίπλα στα γραφεία των μηχανικών, σε ένα περιβάλλον που συνδυάζει βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογικό πειραματισμό.

Η Co-Aspire και άλλες νεοφυείς εταιρείες, όπως η Anduril, επιχειρούν να επιταχύνουν δραστικά τον κύκλο ανάπτυξης οπλικών συστημάτων. Η Co-Aspire έχει ήδη ολοκληρώσει τον πρώτο της πύραυλο σε λίγους μόλις μήνες, ενώ σχεδιάζει την ταχεία ολοκλήρωση και δεύτερου προγράμματος.

Αντίστοιχα, η Castelion έχει αναλάβει φιλόδοξο συμβόλαιο για μαζική παραγωγή υπερηχητικών πυραύλων, με στόχο χιλιάδες μονάδες ετησίως, αξιοποιώντας εξαρτήματα από τη βιομηχανία αυτοκινήτου και άλλους ήδη ανεπτυγμένους τομείς παραγωγής.

Αποκάλυψη Financial Times: Ο Ντόναλντ Τραμπ ψάχνεται για την κατασκευή πυραύλων στα πρότυπα των…McDonald’s!- Το άδειο οπλοστάσιο των ΗΠΑ έχει οδηγήσει τους Αμερικανούς στο να αναζητούν φθηνές, γρήγορες και σχετικά αξιόπιστες λύσεις οπλικών συστημάτων

Νέες φιλοσοφίες σχεδιασμού

«Η ποσότητα μετράει, το κόστος μετράει, η διαθεσιμότητα μετράει», λέει ο συνιδρυτής Άντριου Κράιτζ, πρώην στέλεχος της SpaceX. Όπως εξηγεί, η νέα προσέγγιση απαιτεί ριζική αλλαγή: τα όπλα πρέπει να σχεδιάζονται εξαρχής με γνώμονα τη μαζική παραγωγή και τη χρήση εμπορικά διαθέσιμων εξαρτημάτων.

«Πρέπει από την αρχή να σχεδιάζεις κάτι που να είναι εύκολο στην κατασκευή και χαμηλού κόστους, και αυτή η φιλοσοφία να καθοδηγεί όλες τις μηχανικές αποφάσεις», τονίζει.

Η λογική αυτή οδηγεί σε ριζικές απλοποιήσεις: κινητήρες που προέρχονται ακόμη και από χομπιστικές εφαρμογές, εξαρτήματα από την αυτοκινητοβιομηχανία και συστήματα που βασίζονται σε ήδη υπάρχουσες εμπορικές αλυσίδες παραγωγής.

Από την «ποιότητα» στην «ποσότητα»

Όπως σημειώνει ο Φάμπιαν Χόφμαν του Πανεπιστημίου του Όσλο, η δυνατότητα μαζικής παραγωγής χιλιάδων πυραύλων ετησίως είναι πλέον τεχνικά εφικτή, ακόμη και σε περιόδους ειρήνης, εφόσον υπάρξει η κατάλληλη χρηματοδότηση. Η λογική του πολέμου φαίνεται να μετατοπίζεται από την απόλυτη τεχνολογική υπεροχή στην αριθμητική υπεροχή.

Η εμπειρία από τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά και από πρόσφατες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, έχει ενισχύσει αυτή την αντίληψη: οι πόλεμοι φθοράς δεν κρίνονται μόνο από την τεχνολογία, αλλά κυρίως από την ικανότητα διαρκούς αναπλήρωσης απωλειών.

Αντίστοιχα, η παραγωγή drones γνωρίζει ραγδαία άνοδο. Το μοντέλο Lucas, βασισμένο σε αντίστροφη μηχανική ιρανικού σχεδιασμού, έχει ήδη χρησιμοποιηθεί επιχειρησιακά, ενώ το Πεντάγωνο επιδιώκει πολλαπλασιασμό των σχετικών προγραμμάτων.

Η νέα στρατηγική ισχύος

Στη Βιρτζίνια, ο Ντένενι αποφεύγει να αποκαλύψει τον τελικό αποδέκτη των πυραύλων του. Ωστόσο, υπογραμμίζει τον αποτρεπτικό τους ρόλο ακόμη και σε καιρό ειρήνης:

«Δημιουργούν μια πολύ ισχυρή αποτρεπτική επίδραση, επειδή οι αντίπαλοί μας γνωρίζουν ότι μπορούμε να αναπαράγουμε αυτούς τους πυραύλους πολύ γρήγορα, με χαμηλό κόστος, και να αναπληρώνουμε τα αποθέματά μας.»

Παρά τα πλεονεκτήματα, ειδικοί όπως ο Τομ Καράκο του CSIS επισημαίνουν ότι η μετάβαση δεν θα είναι εύκολη. Η στροφή σε φθηνότερα και πιο απλά συστήματα συνεπάγεται και συμβιβασμούς σε ακρίβεια και αξιοπιστία, ενώ απαιτείται και αλλαγή νοοτροπίας από το ίδιο το κράτος-αγοραστή.

«Δεν μπορούμε να αποκτήσουμε παραγωγική δυναμικότητα αν δεν αλλάξει πρώτα ο ίδιος ο πελάτης», λέει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η αμυντική βιομηχανία των Ηνωμένες Πολιτείες έχει διαμορφωθεί ιστορικά γύρω από έναν μοναδικό, καθοριστικό πελάτη: το κράτος.

Την ίδια στιγμή, απλούστερα οπλικά συστήματα προσφέρουν και ένα ακόμη πλεονέκτημα: μειώνουν τον χρόνο εκπαίδευσης των στρατιωτών, καθιστώντας τη χρήση τους πιο άμεση και διαισθητική.

«Πρέπει να είναι διαισθητικοί στη χρήση», λέει ο Τζον Φεράρι, πρώην διοικητής του πεδίου δοκιμών πυραύλων White Sands. «Πρέπει να σχεδιάζεις το λογισμικό έτσι ώστε οι στρατιώτες να το χρησιμοποιούν με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιούν τα iPhone τους.»