Αποκάλυψη New York Times: «Το ΝΑΤΟ να επαναφέρει τα στρατεύματά του στο 1997!»- Στο φως της δημοσιότητας το έγγραφο με την πρόταση της Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι

Ανεβάζει κατακόρυφα τον πήχη των απαιτήσεων η Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, επαναφέροντας στο τραπέζι όρους που είχε θέσει λίγο πριν από τη ρωσική εισβολή.

Αποκάλυψη New York Times: «Το ΝΑΤΟ να επαναφέρει τα στρατεύματά του στο 1997!»- Στο φως της δημοσιότητας το έγγραφο με την πρόταση της Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι

Στο στόχαστρο βρίσκεται πλέον ολόκληρη η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης, με το Κρεμλίνο να απαιτεί δραστική συρρίκνωση της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ και επιστροφή στις γεωπολιτικές ισορροπίες του 1997.

Μια αποκάλυψη με ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος φέρνουν στο φως οι New York Times, αποκαλύπτοντας το περιεχόμενο ανεπίσημου ρωσικού εγγράφου, το οποίο παρουσιάστηκε κατά τις διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι. Η Μόσχα ζητά από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις της στις θέσεις που κατείχε πριν από το 1997, θέτοντας ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση τις στρατηγικές ανακατατάξεις που ακολούθησαν τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου.

Το έγγραφο, με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, περιήλθε στην κατοχή των New York Times μέσω προσώπου που συμμετέχει στις συνομιλίες, ενώ η αυθεντικότητά του επιβεβαιώθηκε και από δεύτερη πηγή. Το περιεχόμενό του αποτυπώνει με σαφήνεια ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει προσηλωμένος στον πυρήνα των απαιτήσεων που είχε διατυπώσει τον Δεκέμβριο του 2021, λίγους μήνες πριν από την εισβολή στην Ουκρανία.

Παρά τις πολύμηνες διπλωματικές προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για την εξεύρεση μιας διεξόδου από τον πόλεμο, η ρωσική πλευρά δεν δείχνει διατεθειμένη να εγκαταλείψει τις στρατηγικές επιδιώξεις της. Αντιθέτως, επαναφέρει ένα πλαίσιο απαιτήσεων που υπερβαίνει κατά πολύ το ουκρανικό ζήτημα και αγγίζει συνολικά τον χάρτη ασφαλείας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Το τελεσίγραφο της Μόσχας για το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Το μήνυμα του Κρεμλίνου είναι σαφές: η Ρωσία δεν αρκείται σε μια συμφωνία κατάπαυσης των εχθροπραξιών στην Ουκρανία. Επιδιώκει μια ευρύτερη ανατροπή των στρατιωτικών δεδομένων που διαμορφώθηκαν στην Ευρώπη μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, επαναφέροντας στο προσκήνιο απαιτήσεις που είχαν ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Δύση στα τέλη του 2021.

Στην κορυφή της ρωσικής ατζέντας βρίσκεται η απαίτηση για επιστροφή των στρατιωτικών δυνάμεων και των βάσεων του ΝΑΤΟ στις θέσεις που βρίσκονταν το 1997, πριν από τη μεγάλη επέκταση της Συμμαχίας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε βαθιά ανατροπή στον σημερινό στρατιωτικό χάρτη της Ευρώπης, καθώς θα σήμαινε δραστικό περιορισμό της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην ανατολική πτέρυγά του. Στο επίκεντρο θα βρίσκονταν κυρίως η Πολωνία και οι τρεις χώρες της Βαλτικής, Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία, για τις οποίες η στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας αποτελεί βασικό πυλώνα αποτροπής απέναντι στη ρωσική απειλή.

Η Μόσχα, ωστόσο, δεν σταματά εκεί. Απαιτεί να μπει οριστικό φρένο σε κάθε νέα διεύρυνση του ΝΑΤΟ, αποκλείοντας στην πράξη οποιαδήποτε προοπτική ένταξης της Ουκρανίας. Παράλληλα, ζητά τον τερματισμό της στρατιωτικής δραστηριότητας της Συμμαχίας όχι μόνο στο ουκρανικό έδαφος, αλλά και σε ευρύτερες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης, του Νότιου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας.

Ιδιαίτερα ασφυκτική είναι και η απαίτηση που αφορά τη στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας από τη Δύση. Το Κρεμλίνο ζητά να διακοπεί πλήρως η αποστολή δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και κάθε άλλου στρατιωτικού υλικού προς το Κίεβο. Μια αποδοχή αυτού του όρου θα περιόριζε δραματικά τις δυνατότητες της Ουκρανίας να ανανεώνει και να ενισχύει το οπλοστάσιό της με δυτικά συστήματα, μεταβάλλοντας καθοριστικά τις στρατιωτικές ισορροπίες στο πεδίο.

Αποκάλυψη New York Times: «Το ΝΑΤΟ να επαναφέρει τα στρατεύματά του στο 1997!»- Στο φως της δημοσιότητας το έγγραφο με την πρόταση της Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι

Στο στόχαστρο και η πυρηνική αποτροπή της Ευρώπης

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πρόβλεψη του ρωσικού εγγράφου που αφορά τις δύο ευρωπαϊκές πυρηνικές δυνάμεις, τη Γαλλία και τη Βρετανία.

Η Μόσχα απαιτεί από το Παρίσι και το Λονδίνο να δεσμευτούν ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν το πυρηνικό τους οπλοστάσιο για την προστασία τρίτων ευρωπαϊκών χωρών. Πρόκειται για έναν όρο με ευρύτερες στρατηγικές συνέπειες, καθώς θα έπληττε ευθέως τη δυνατότητα των δύο χωρών να λειτουργούν ως πυρηνικός παράγοντας αποτροπής και προστασίας για τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Με άλλα λόγια, η ρωσική πρόταση δεν περιορίζεται στην αποδυνάμωση της συμβατικής στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ, αλλά επεκτείνεται και στον ίδιο τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αμυντικής θωράκισης.

Στο μέτωπο της ευρωπαϊκής προοπτικής της Ουκρανίας, η Μόσχα εμφανίζεται να αφήνει ένα περιορισμένο περιθώριο αποδοχής της ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αποδοχή αυτή, ωστόσο, συνοδεύεται από έναν σαφή όρο: το Κίεβο να αποκλειστεί από την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας της ΕΕ.

Σύμφωνα με τους New York Times, το σύνολο των απαιτήσεων αποκαλύπτει ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να επιδιώκει μια συνολική αναδιαμόρφωση του ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας, με βασικό στόχο την απομάκρυνση της στρατιωτικής και πολιτικής επιρροής του ΝΑΤΟ από τις περιοχές που βρίσκονται κοντά στα ρωσικά σύνορα.

Μάλιστα, στις συνομιλίες του Άμπου Ντάμπι, Ρώσοι αξιωματούχοι φέρονται να παρουσίασαν το μοντέλο των διακριτών σφαιρών επιρροής, όπως αυτό είχε διαμορφωθεί την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, ως πιθανή βάση για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.

Αν και η ρωσική πλευρά άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να υπάρξει κάποιος βαθμός ευελιξίας στις διαπραγματεύσεις, το περιεχόμενο του εγγράφου δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: οι βασικές στρατηγικές επιδιώξεις της Μόσχας παραμένουν αμετακίνητες.

Ευρωπαϊκός συναγερμός και διπλωματικό παρασκήνιο

Οι απαιτήσεις της Ρωσίας έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς η αποδοχή τους θα μπορούσε να μεταβάλει ριζικά το ισχύον σύστημα συλλογικής άμυνας και αποτροπής.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε άμεση απειλή για την ασφάλεια της χώρας του, αντανακλώντας τους φόβους που προκαλεί στη Βαρσοβία η προοπτική δραστικής υποχώρησης της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη.

Την ίδια ώρα, οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, επιχειρούν να κρατήσουν ζωντανή τη διπλωματική διαδικασία, πιέζοντας τη ρωσική πλευρά να παρουσιάσει πιο συγκεκριμένες προτάσεις για την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Παρά τα μηνύματα περί ενδεχόμενης διαπραγματευτικής ευελιξίας από Ρώσους αξιωματούχους, το έγγραφο που αποκαλύπτουν οι New York Times καταδεικνύει το τεράστιο χάσμα που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές. Η Μόσχα επιμένει σε απαιτήσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της δυτικής στρατηγικής παρουσίας στην Ευρώπη, ενώ η αποδοχή τους θα συνεπαγόταν ανατροπή ισορροπιών που οικοδομήθηκαν επί δεκαετίες.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται και στην προγραμματισμένη συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι την επόμενη εβδομάδα στη Σενζέν της Κίνας. Εκεί αναμένεται να διαφανεί εάν το Κρεμλίνο θα εμφανιστεί διατεθειμένο να χαμηλώσει τον πήχη των απαιτήσεών του ή εάν θα επιμείνει μέχρι τέλους σε μια συνολική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Το διακύβευμα, άλλωστε, δεν αφορά πλέον μόνο την τύχη της Ουκρανίας. Αγγίζει την ίδια τη φυσιογνωμία της Ευρώπης, τα όρια της νατοϊκής παρουσίας και τις γεωπολιτικές ισορροπίες που θα καθορίσουν την ασφάλεια της ηπείρου για τις επόμενες δεκαετίες.