Αποκάλυψη Telegraph: Αφόρητες πιέσεις σε Ελλάδα και Ισπανία για να παραχωρήσουν στην Ουκρανία τους πυραύλους Patriot που πλησιάζουν στη λήξη τους

Στο επίκεντρο διπλωματικών διεργασιών με στόχο την ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας βρίσκονται η Ελλάδα και η Ισπανία, καθώς διαθέτουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot στην Ευρώπη.

Αποκάλυψη Telegraph: Αφόρητες πιέσεις σε Ελλάδα και Ισπανία για να παραχωρήσουν στην Ουκρανία τους πυραύλους Patriot που πλησιάζουν στη λήξη τους

Την ώρα που το Κίεβο εντείνει τις εκκλήσεις του προς τους δυτικούς συμμάχους για περισσότερα μέσα προστασίας απέναντι στις ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις, οι δύο χώρες φέρονται να δέχονται πιέσεις προκειμένου να παραχωρήσουν μέρος των πυραύλων τους, οι οποίοι πλησιάζουν στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph, στο τραπέζι των σχετικών συζητήσεων βρίσκονται οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι Patriot PAC-2, με την Αθήνα και τη Μαδρίτη να καλούνται να εξετάσουν το ενδεχόμενο αποστολής τους στην Ουκρανία. Πρόκειται για αποθέματα που, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την κάλυψη των επειγουσών αμυντικών αναγκών του Κιέβου, σε μια περίοδο κατά την οποία η διαθεσιμότητα τέτοιων οπλικών συστημάτων παραμένει περιορισμένη διεθνώς.

Οι πιέσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η Ουκρανία προειδοποιεί ότι η Ρωσία προετοιμάζει μία από τις μεγαλύτερες εκστρατείες βομβαρδισμών μεγάλης εμβέλειας από την έναρξη της εισβολής. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, η προστασία των ενεργειακών υποδομών, των μεγάλων αστικών κέντρων και των κρίσιμων εγκαταστάσεων αναδεικνύεται εκ νέου σε μείζον ζήτημα για την ουκρανική ηγεσία.

Τουλάχιστον 200 ελληνικοί Patriot πλησιάζουν στη λήξη τους

Όπως αναφέρει η Telegraph, αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν επιχειρήσει να πείσουν την Ελλάδα και την Ισπανία να παραχωρήσουν στο Κίεβο αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot PAC-2, η προβλεπόμενη διάρκεια ζωής των οποίων πλησιάζει στο τέλος της.

Ειδικότερα, η Ελλάδα εκτιμάται ότι διαθέτει τουλάχιστον 200 πυραύλους αυτού του τύπου που πλησιάζουν στη συμπλήρωση του χρονικού ορίου των 23 ετών, το οποίο προβλέπεται για τη διάρκεια ζωής τους. Ο αριθμός αυτός καθιστά τα ελληνικά αποθέματα σημαντικό παράγοντα στις συζητήσεις για την εξεύρεση πρόσθετων αναχαιτιστικών πυραύλων, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό εάν και σε ποιον βαθμό θα μπορούσε να προχωρήσει μια ενδεχόμενη παραχώρηση.

Για την Ισπανία, αντίθετα, δεν υπάρχουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των αντίστοιχων πυραύλων που διατηρεί στα αποθέματά της. Ωστόσο, ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι η Μαδρίτη θα διαθέσει πέντε αναχαιτιστικούς πυραύλους στο Κίεβο.

Η υπόθεση αναδεικνύει τη δυσκολία με την οποία οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στις δικές τους αμυντικές ανάγκες και στις αυξανόμενες απαιτήσεις για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας. Η αξιοποίηση πυραύλων που πλησιάζουν στη λήξη της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους προβάλλεται ως μία πιθανή λύση, σε μια συγκυρία κατά την οποία η προμήθεια νέων συστημάτων δεν μπορεί να καλύψει άμεσα τις ανάγκες.

Η Ευρώπη ξεμένει από Patriot – Γιατί αυξάνεται η πίεση στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι συμμετέχοντες στις σχετικές διπλωματικές διεργασίες αποφεύγουν να κατονομάσουν δημόσια την Ελλάδα και την Ισπανία ως χώρες από τις οποίες ζητείται να διαθέσουν περισσότερους πυραύλους. Ο λόγος, όπως αναφέρεται, είναι ο φόβος ότι μια τέτοια δημόσια αναφορά θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από τις δύο κυβερνήσεις και να δυσχεράνει την εξέλιξη των συνομιλιών.

Το ζήτημα φέρεται να έχει τεθεί και σε ανώτερο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, είχε αναφερθεί στο θέμα κατά τη διάρκεια συνομιλιών στην Ιρλανδία τον περασμένο μήνα, επισημαίνοντας ότι ορισμένες χώρες διαθέτουν αναχαιτιστικούς πυραύλους που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης τους.

«Γνωρίζουμε ότι ορισμένες χώρες διαθέτουν αναχαιτιστικούς πυραύλους που πρόκειται σύντομα να λήξουν», είχε δηλώσει. «Επομένως, θα ήταν πολύ καλό να δοθούν αυτοί στην Ουκρανία», πρόσθεσε.

Η τοποθέτηση αυτή αποτυπώνει τη λογική που βρίσκεται πίσω από τις πιέσεις: την αναζήτηση διαθέσιμων αποθεμάτων που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στην Ουκρανία, αντί να παραμείνουν ανεκμετάλλευτα ή να οδηγηθούν σε διαδικασίες απόσυρσης, εφόσον δεν παραταθεί η επιχειρησιακή τους αξιοποίηση.

Ωστόσο, το ενδεχόμενο παραχώρησης δεν αποτελεί αποκλειστικά τεχνικό ζήτημα. Για κάθε χώρα, η απόφαση συνδέεται με την επάρκεια της δικής της αντιαεροπορικής άμυνας, τις επιχειρησιακές ανάγκες των ενόπλων δυνάμεων και τη δυνατότητα αναπλήρωσης των αποθεμάτων που θα διατεθούν.

Οι διπλωματικές πιέσεις προς Αθήνα και Μαδρίτη

Το περιεχόμενο των επαφών με τις δύο χώρες περιγράφεται από διπλωματική πηγή στην Telegraph ως προσπάθεια να βρεθεί ένας τρόπος που θα διευκολύνει τη λήψη της σχετικής απόφασης.

Διπλωματική πηγή ανέφερε στην εφημερίδα ότι η προσέγγιση προς την Ελλάδα και την Ισπανία βασίζεται στο ερώτημα: «Πώς μπορούμε να σας βοηθήσουμε να πάρετε αυτή την απόφαση;»

Η ίδια πηγή υποστήριξε ότι θα ήταν εύλογο να εξεταστεί η παραχώρηση τουλάχιστον των πυραύλων που βρίσκονται κοντά στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους, καθώς θα μπορούσαν να καλύψουν μέρος των άμεσων αναγκών της Ουκρανίας.

«Θα είχε νόημα να πάνε στην Ουκρανία τουλάχιστον οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι που πλησιάζουν στην ημερομηνία λήξης τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η συγκεκριμένη πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των δυτικών συμμάχων να εντοπίσουν εναλλακτικές πηγές προμήθειας αντιαεροπορικών πυραύλων, καθώς η αυξημένη ζήτηση και οι περιορισμοί στην παραγωγή δυσκολεύουν την άμεση κάλυψη των αναγκών.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει εάν οι πύραυλοι που πλησιάζουν στη λήξη τους μπορούν να καταστούν επιχειρησιακά διαθέσιμοι με ασφάλεια και χωρίς να απαιτείται χρονοβόρα ή δαπανηρή διαδικασία τεχνικής υποστήριξης. Σε αυτό το σημείο, η δυνατότητα επαναπιστοποίησής τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Αποκάλυψη Telegraph: Αφόρητες πιέσεις σε Ελλάδα και Ισπανία για να παραχωρήσουν στην Ουκρανία τους πυραύλους Patriot που πλησιάζουν στη λήξη τους

Τι σημαίνει ότι ένας πύραυλος Patriot πλησιάζει στη λήξη του

Η προβλεπόμενη διάρκεια ζωής ενός αναχαιτιστικού πυραύλου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι, μόλις συμπληρωθεί το σχετικό χρονικό όριο, το όπλο παύει αυτομάτως να λειτουργεί. Πρόκειται για το διάστημα κατά το οποίο ο κατασκευαστής εγγυάται ότι το σύστημα θα ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές του, υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες αποθήκευσης και συντήρησης.

Τη διάκριση αυτή εξηγεί ο Φάμπιαν Χόφμαν, ειδικός σε πυραυλικά συστήματα στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, ο οποίος επισημαίνει ότι η παρέλευση της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής δεν ισοδυναμεί κατ’ ανάγκη με αδυναμία λειτουργίας του πυραύλου.

«Ο κατασκευαστής εγγυάται ότι ο πύραυλος θα λειτουργεί όπως προβλέπεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Μόλις περάσει αυτό το διάστημα, οι πύραυλοι πρέπει να επαναπιστοποιηθούν», ανέφερε.

Η επαναπιστοποίηση περιλαμβάνει τεχνικούς ελέγχους και, όπου απαιτείται, την αντικατάσταση εξαρτημάτων που έχουν φτάσει στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται οι μπαταρίες ή οι πυραυλοκινητήρες, ενώ παράλληλα εξετάζεται η κατάσταση και η λειτουργικότητα των υπόλοιπων συστημάτων.

Η διαδικασία αυτή είναι καθοριστική για να διαπιστωθεί εάν ένας πύραυλος μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιείται με βάση τις απαιτούμενες προδιαγραφές. Δεν αρκεί, επομένως, η διαπίστωση ότι ένα όπλο δεν έχει χρησιμοποιηθεί ή ότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε καλή εξωτερική κατάσταση. Απαιτείται να επιβεβαιωθεί ότι τα επιμέρους συστήματά του παραμένουν αξιόπιστα και ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις συνθήκες μιας πραγματικής αναχαίτισης.

«Φυσικά, οι πύραυλοι θα μπορούσαν να εξακολουθούν να λειτουργούν και μετά την ημερομηνία λήξης τους. Απλώς, αν τελικά αποτύχουν, δεν μπορείς να θεωρήσεις υπεύθυνο τον κατασκευαστή», διευκρίνισε.

Η επισήμανση αυτή εξηγεί γιατί η ημερομηνία λήξης δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ένας πύραυλος είναι πλέον άχρηστος. Ταυτόχρονα, όμως, υπογραμμίζει ότι η περαιτέρω χρήση του δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη χωρίς τους απαραίτητους ελέγχους και την προβλεπόμενη τεχνική έγκριση.

Αναμένονται οι τοποθετήσεις Ελλάδας και Ισπανίας

Στο πλαίσιο της έρευνάς της, η Telegraph αναφέρει ότι απευθύνθηκε στα υπουργεία Άμυνας της Ελλάδας και της Ισπανίας, ζητώντας σχόλιο τόσο για τις πληροφορίες σχετικά με τα αποθέματα των Patriot όσο και για το ενδεχόμενο παραχώρησης πυραύλων στην Ουκρανία.

Στο δημοσίευμα δεν παρατίθεται απάντηση από τις δύο κυβερνήσεις, με αποτέλεσμα να παραμένουν αδιευκρίνιστα τα περιθώρια ενδεχόμενης συνεννόησης, αλλά και η στάση που προτίθενται να τηρήσουν Αθήνα και Μαδρίτη απέναντι στις σχετικές πιέσεις.

Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του χειμώνα, καθώς οι δυτικοί σύμμαχοι αναζητούν τρόπους να ενισχύσουν την ουκρανική αεράμυνα πριν από μια περίοδο κατά την οποία οι ενεργειακές υποδομές και οι κρίσιμες εγκαταστάσεις αναμένεται να βρεθούν ξανά στο επίκεντρο των ανησυχιών.

Για την Ελλάδα, το ζήτημα αφορά όχι μόνο τη συμβολή της στην υποστήριξη της Ουκρανίας, αλλά και την ανάγκη διατήρησης επαρκών αμυντικών αποθεμάτων. Η απόφαση για οποιαδήποτε παραχώρηση θα πρέπει να συνεκτιμά τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, την κατάσταση των συγκεκριμένων πυραύλων και τις δυνατότητες αναπλήρωσής τους.

Παγκόσμια έλλειψη Patriot λόγω του πολέμου στο Ιράν

Η αυξανόμενη πίεση για την εξεύρεση αναχαιτιστικών πυραύλων συνδέεται, σύμφωνα με την Telegraph, και με τη διεθνή έλλειψη που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν. Η σύγκρουση έχει επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη ζήτηση για συστήματα αεράμυνας, σε μια περίοδο κατά την οποία η παραγωγή τους δυσκολεύεται να συμβαδίσει με τις ανάγκες των κρατών που τα χρησιμοποιούν.

Η Ουκρανία προμηθεύεται περίπου το 95% των πυραύλων Patriot μέσω μηχανισμού υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο του οποίου χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για την απευθείας αγορά αναχαιτιστικών πυραύλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα των αμερικανικών αποθεμάτων και την ικανότητα της αμυντικής βιομηχανίας να ανταποκριθεί στις αυξημένες παραγγελίες. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε παγκόσμια έλλειψη πυραύλων Patriot, την οποία ακόμη και η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει.

Οι ανάγκες που προέκυψαν από τη σύγκρουση αποτυπώνονται και στους αριθμούς που παραθέτει η βρετανική εφημερίδα. Ορισμένες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εκτόξευσαν τουλάχιστον 800 αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot κατά τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, η οποία ξέσπασε τον Φεβρουάριο.

Το μέγεθος αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν συγκριθεί με τις ποσότητες που έχει λάβει η Ουκρανία κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Ρωσία. Εκείνη την περίοδο, ανώτατοι Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν επισημάνει ότι το Κίεβο είχε παραλάβει μόλις 600 αντίστοιχους πυραύλους μέσα σε τέσσερα χρόνια πολέμου.

Η σύγκριση καταδεικνύει την πίεση που ασκείται στα διαθέσιμα αποθέματα, καθώς οι ανάγκες αναχαίτισης αυξάνονται σε περισσότερα από ένα μέτωπα. Για την Ουκρανία, κάθε περιορισμός στις παραδόσεις μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα προστασίας από επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας, ενώ για τις ευρωπαϊκές χώρες το ζήτημα επαναφέρει το δίλημμα ανάμεσα στην ενίσχυση του Κιέβου και στη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων για τη δική τους άμυνα.