Ένα εντυπωσιακό και μέχρι πρότινος σχεδόν αθέατο κομμάτι της ιστορίας της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη έρχεται σταδιακά στην επιφάνεια. Κάτω από το εμβληματικό μνημείο αποκαλύπτεται ένας ολόκληρος υπόγειος κόσμος, με σήραγγες, υδροδοτικά περάσματα, δεξαμενές και χώρους των οποίων η ακριβής χρήση εξακολουθεί να ερευνάται.
Η Τουρκία σχεδιάζει να αναδείξει για πρώτη φορά επιλεγμένα τμήματα αυτού του κρυμμένου δικτύου, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να γνωρίσουν μια διαφορετική πλευρά του ιστορικού μνημείου. Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της χώρας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παρουσιάζοντας την πρόοδο των εκτεταμένων εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης.
Εννέα χιλιόμετρα υπόγειων διαδρομών κάτω από το ιστορικό μνημείο
Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί από την τουρκική πλευρά, το υπόγειο δίκτυο εκτιμάται ότι εκτείνεται σε συνολικό μήκος περίπου εννέα χιλιομέτρων. Οι εργασίες καθαρισμού έχουν ήδη απομακρύνει περίπου 3.000 τόνους λάσπης και οικοδομικών καταλοίπων, ενώ όσο προχωρούν οι έρευνες εντοπίζονται και νέοι χώροι.
🏛️ Ayasofya’nın altındaki 9 kilometrelik gizli tünellerde dev temizlik!
Yer altından 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldı. Mimar Sinan döneminden sonraki en kapsamlı çalışmanın detayları haberimizde 👇
https://t.co/OXhP4tab57
— Cumhuriyet Yaşam (@CumhuriyetYasam) November 2, 2026
Στο επίκεντρο βρίσκονται παλιές στοές, υδάτινα κανάλια και υπόγειες εγκαταστάσεις που φαίνεται ότι εξυπηρετούσαν ανάγκες αποστράγγισης των ομβρίων υδάτων και διαχείρισης της ύδρευσης της ιστορικής Κωνσταντινούπολης.
Ορισμένα περάσματα έχουν τέτοιες διαστάσεις ώστε να μπορεί να κινηθεί άνθρωπος στο εσωτερικό τους. Ωστόσο, οι ειδικοί δεν έχουν ακόμη εξακριβώσει πλήρως τη λειτουργία και τη σύνδεση όλων των υπόγειων τμημάτων μεταξύ τους.
Οι έρευνες σε υπόγειο ταφικό χώρο και τα ίχνη παλαιότερων εποχών
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και σε έναν υπόγειο χώρο με τέσσερα δωμάτια, γνωστό ως υπογείο, στη βορειοανατολική πλευρά του συγκροτήματος. Οι εργασίες εκεί βοηθούν τους ερευνητές να μελετήσουν ίχνη που ενδέχεται να προηγούνται της ίδιας της Αγίας Σοφίας.
Η αποκάλυψη αυτών των χώρων δεν αφορά μόνο την αρχιτεκτονική του μνημείου. Οι υπόγειες κατασκευές μπορούν να προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε η πόλη, τις υποδομές της και τις τεχνικές που χρησιμοποιούνταν σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους.
Πρωτοφανείς εργασίες αποκατάστασης – Παρεμβάσεις από την εποχή του Μιμάρ Σινάν
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αποκατάστασης, συντήρησης και στατικής ενίσχυσης στην Αγία Σοφία. Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι υποστήριξε ότι πρόκειται για μία από τις πιο ολοκληρωμένες παρεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στο μνημείο κατά τη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, μέλη της επιστημονικής επιτροπής συγκρίνουν την έκταση των εργασιών με τις μεγάλες επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν την εποχή του σπουδαίου αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν.
Οι εργασίες δεν περιορίζονται στα υπόγεια. Στον κεντρικό τρούλο συνεχίζονται οι παρεμβάσεις ενίσχυσης και συντήρησης των ψηφιδωτών, ενώ αντίστοιχες εργασίες έχουν ξεκινήσει και στον ανατολικό ημιθόλο, στην περιοχή όπου βρίσκονται το μιχράμπ και ο άμβωνας.
Για την προστασία του κεντρικού τρούλου έχει ήδη κατασκευαστεί προσωρινή μεταλλική στέγη και ειδικό προστατευτικό σύστημα. Παράλληλα, ειδική πλατφόρμα στο εσωτερικό επιτρέπει στους συντηρητές να πραγματοποιούν εργασίες τεκμηρίωσης, καθαρισμού και αποκατάστασης των ψηφιδωτών.
Πότε θα ανοίξουν οι υπόγειοι χώροι στους επισκέπτες
Το σχέδιο των τουρκικών αρχών προβλέπει αρχικά την παρουσίαση των υπόγειων εγκαταστάσεων σε δημοσιογράφους, ώστε να γίνει γνωστή η πρόοδος των ερευνών. Στη συνέχεια, στόχος είναι να επιτραπεί η είσοδος του κοινού σε όσα τμήματα κριθούν κατάλληλα.
Δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για το άνοιγμα. Η πρόσβαση θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των απαραίτητων εργασιών συντήρησης, την ασφάλεια των επισκεπτών και τις επιστημονικές αξιολογήσεις.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι κάθε παρέμβαση πρέπει να γίνεται με αυστηρή επιστημονική επίβλεψη, καθώς προτεραιότητα αποτελεί η προστασία της αυθεντικής κατασκευής και της πολιτιστικής αξίας του μνημείου.
Έτσι, κάτω από την Αγία Σοφία, ένα νέο κεφάλαιο της ιστορίας της Κωνσταντινούπολης αρχίζει να αποκαλύπτεται. Οι υπόγειες στοές που για χρόνια παρέμεναν μακριά από τα βλέμματα των επισκεπτών ενδέχεται σύντομα να προσθέσουν μια εντελώς διαφορετική διάσταση στην εμπειρία όσων επισκέπτονται ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία του κόσμου.

Βαρύ το κλίμα για την Κυβέρνηση Μητσοτάκη από τη νέα δημοσκόπηση της Αlco: Απογοήτευση και οργή τα κυρίαρχα συναισθήματα – Το 68% των πολιτών ζητά αλλαγή Κυβέρνησης – Στο 23,4% η Ν.Δ., στο 13,4% η ΕΛΑΣ και στο 11,4% το ΠΑΣΟΚ – Η ακρίβεια και η κοινωνική δυσαρέσκεια στο επίκεντρο της έρευνας
Ακτίδα αισιοδοξίας στη Μέση Ανατολή: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε την έγκριση για συνομιλίες με τις ΗΠΑ – Στο παρασκήνιο ο Τραμπ, ο Νετανιάχου και η απειλή νέων βομβαρδισμών και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης
Συναγερμός στο Ρωσικό μέτωπο: Μετέτρεψαν τα γυαλιά χειρισμού των drones σε παγίδες θανάτου – Η FSB ανακοινώνει ότι απέτρεψε αιματηρή δολιοφθορά με εκρηκτικούς μηχανισμούς
Αποθέωση στο Σύδνεϋ: Θερμό χειροκρότημα για τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας στη συναυλία του Νίκου Οικονομόπουλου – Η αιφνίδια εμφάνιση που συγκίνησε την Ομογένεια και η εγκάρδια συνάντηση των δύο ανδρών
Πλάκα: Προφυλακίστηκαν και οι τρεις κατηγορούμενοι για τη φονική έκρηξη με τους έξι νεκρούς – «Δεν φταίω εγώ…», ισχυρίζεται ο ένας – Συγκλονισμένες οι οικογένειες των θυμάτων
Οι Ρώσοι ανακοίνωσαν ότι κατέλαβαν το κρίσιμης σημασίας Κουπιάνσκ – Εικόνες με δεκάδες Ουκρανούς στρατιώτες να καταθέτουν τα όπλα και να παραδίδονται στις Ρωσικές δυνάμεις – Βγήκαν από υπόγειες σήραγγες με τα χέρια ψηλά μετά την κατάρρευση της επιχείρησης «Veles»
Η κρίση στη Μέση Ανατολή «γονατίζει» τη Ryanair: Στο προσκήνιο πάγωμα μισθών και περικοπές προσωπικού – «Φωτιά» στα αεροπορικά εισιτήρια με αυξήσεις έως 20%
ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»: Δεν σταματούσε πουθενά ο Φιρινίδης-Προσπάθησε να «δαγκώσει» ακόμη και τον μπασκετικό Παναθηναϊκό ζητώντας αρχικά 8.000 ευρώ από υψηλόβαθμο στέλεχος της πράσινης ΚΑΕ
Ταρακουνήθηκε το Λασίθι: Σεισμός 4,7 Ρίχτερ ανοιχτά της Κρήτης- Στα 66 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Λασιθίου το επίκεντρο
Βόρεια Κορέα: Αυτός είναι ο διαβόητος χάκερ που κρύβεται πίσω από τις μεγαλύτερες κυβερνοεπιθέσεις των τελευταίων δεκαετιών
Δήμητρα Κατσαφάδου: Η ιδιοκτήτρια των La Vie en Rose αποκάλυψε το ποσό που έδωσε στην «Παιδική Χαρά»
ΜΚΟ «Παιδική Χαρά»: Μπουζούκια, πούρα κι αστακοί!- Οι προκλητικές αναρτήσεις του απατεώνα Κώστα Φιρινίδη και η εμμονή με την «αλεπού»
Κακοκαιρία AGNETA: Στο «κόκκινο» επτά περιοχές –Πού θα χτυπήσουν εντονότερα τα φαινόμενα- Σε επιφυλακή για πλημμύρες και ισχυρές καταιγίδες
MKO «Παιδική Χαρά»: Πώς έφτασε το ελληνικό FBI στα ίχνη του Φιρινίδη-Τα 2 email που ξεσκέπασαν την κομπίνα εκατομμυρίων – Από τα 4,5 εκατομμύρια ευρώ που συγκεντρώθηκαν για άρρωστα παιδιά, οι απατεώνες πρόλαβαν να «σηκώσουν» τα 3,5 εκατομμύρια!
Η Κίνα λέει όχι σε τριμερή με ΗΠΑ και Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία: «Είναι μια ευρωπαϊκή σύγκρουση, δεν έχουμε λόγο να αναμειχθούμε»