ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ! Όλη η αλήθεια για τα εμβόλια στο europost.gr! Ποιές είναι οι παρενέργειες, οι ομοιότητες και οι διαφορές των εμβολίων Pfizer και Moderna;

Της Μαρίας Παπαπαναγιώτου*

«Στο ζεύγος εμβολίων COVID-19 της Pfizer και της Moderna καταγράφονται μέχρι σήμερα πολύ περισσότερες ομοιότητες  από ότι  διαφορές», δηλώνουν χαρακτηριστικά οι ειδικοί επιστήμονες , όσο η χορήγηση των πρώτων δόσεων, των εμβολίων και των δύο εταιρειών βρίσκεται σε εξέλιξη  . Στην πράξη, και στην πλατιά χορήγηση των εμβολίων στον πληθυσμό, άνω των 16 και 18 ετών αντίστοιχα, θα φανεί ουσιαστικά, και η ακρίβεια των ποσοστών παρενεργειών ή άλλων ανεπιθύμητων συμβαμάτων, που καταγράφηκαν στις κλινικές μελέτες. Μέχρι τώρα , τόσο ως προς την αποτελεσματικότητα τους, όσο και ως προς τις περισσότερες παρενέργειες, τα δυο εμβόλια χαρακτηρίζονται παρόμοιου προφίλ . Πολλά όμως μένουν ακόμη να διευκρινιστούν, όπως το θέμα των αλλεργικών αντιδράσεων, που ίσως και να αποφεύγονται στο εμβόλιο της Moderna, το αν κανείς προφυλάσσεται από την μόλυνση ή μόνον από τα συμπτώματα του COVID19 αφού εμβολιαστεί, καθώς και το θέμα των διπλών δόσεων, που ίσως επαναπροσδιοριστεί, σε ότι αφορά το εμβόλιο της Moderna   .

Η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων ενέκρινε το εμβόλιο της Moderna επείγουσα χρήση σε άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω,στις 18 Δεκεμβρίου, με διαφορά λίγων ημερών από την έγκριση του εμβολίου της Pfizer , αυξάνοντας τον αριθμό των διαθέσιμων εμβολίων στις Ηνωμένες Πολιτείες

Οι ομοιότητες:

• Και τα δύο εμβόλια χρησιμοποιούν τεχνολογία mRNA ή messenger RNA, που σημαίνει ότι διδάσκουν στα κύτταρα να παράγουν μια πρωτεΐνη που προκαλεί ανοσοαπόκριση.
• Και οι δύο προστατεύουν σαφώς άτομα ηλικίας από 18 έως άνω των 65 ετών από την εμφάνιση συμπτωμάτων COVID-19.
• Τόσο το εμβόλιο Pfizer όσο και το Moderna έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικά στις κλινικές δοκιμές, με ποσοστά αποτελεσματικότητας άνω του 94% για προστασία από τον COVID Και τα δύο εμβόλια αποδείχθηκαν αποτελεσματικά στις κλινικές δοκιμές για διαφορετικές φυλές και φύλα, καθώς και για άτομα με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις.

Οι πιο συχνές παρενέργειες των δύο εμβολίων κατά το FDA

Οι παρενέργειες και στα δυο εμβόλια που καταγραφησαν στις κλινικέςδοκιμές, χαρακτηρίζονται γενικά ήπιες και προσωρινές, και αφορούσαν κυρίως

• πόνο στο σημείο της ένεσης,
• πονοκέφαλο,
• πυρετό,
• κόπωση,
• ρίγη και

πόνο στους μύες και τις αρθρώσεις.

Οι διαφορές:

Οι διαφορές μεταξύ των εμβολίων Pfizer και Moderna αφορούν καταρχήν τις προδιαγραφές μεταφοράς και της αποθήκευσής τους, αλλά και τις οδηγίες χορήγησης

• Ενώ και τα δύο εμβόλια αποθηκεύονται σε χαμηλές θερμοκρασίες, η Pfizer χρειάζεται ειδικό καταψύκτη για να διατηρηθεί το εμβόλιο σε μείον 94 βαθμούς, ενώ το εμβόλιο της Moderna μπορεί να διατηρηθεί σε κανονικό καταψύκτη σε μείον 4 βαθμούς.
• Τα εμβόλια των δύο εταιρειών , επίσης, προορίζονται για ελαφρώς διαφορετικές ηλικιακές ομάδες. Το εμβόλιο της Pfizer επιτρέπεται σε άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω, ενώ της Moderna περιλαμβάνει άτομα ηλικίας άνω των 18 ετών .
• Τα χρονοδιαγράμματα των δύο δόσεων των εμβολίων είναι ελαφρώς διαφορετικά. Οι δόσεις του εμβολίου της Pfizer έχουν προγραμματιστεί να χορηγούνται με διαφορά 21 ημερών, ενώ το ενδιάμεσο διάστημα για το εμβόλιο της Moderna είναι 28 ημέρες.

Παράλληλα, σύμφωνα με την πρόσφατη δημοσίευση της επιστημονικής επιθεώρησης SCIENCE ,

• Το εμβόλιο του Moderna μπορεί να προσφέρει καλύτερη προστασία μετά την πρώτη δόση.

Ενώ και τα δύο εμβόλια απαιτούν δύο δόσεις για την καλύτερη προστασία, οι πρώτες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο της Moderna μπορεί αποδώσει καλύτερα στην εξάλειψη των συμπτωμάτων μόλις δύο εβδομάδες μετά την πρώτη δόση.

Το σχήμα εμβολίου της Pfizer περιλαμβάνει δύο δόσεις σε απόσταση 21 ημερών. Οι δύο δόσεις του Moderna διαχωρίζονται κατά 28 ημέρες. Αφού δόθηκε η πρώτη δόση στους ανθρώπους στη δοκιμή Pfizer, υπήρχαν 39 περιπτώσεις COVID-19 στην ομάδα εμβολίων και 82 στο εικονικό φάρμακο, δίνοντας στο εμβόλιο αποτελεσματικότητα 52,4%. Το εμβόλιο της Moderna, από την άλλη πλευρά, είχε αποτελεσματικότητα 80,2% μετά την πρώτη δόση.

• Σε αντίθεση με το εμβόλιο της Pfizer, το εμβολιο της Moderna έχει παρουσιάσει προκαταρκτικά δεδομένα που υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο σταματά την ίδια την μόλυνση από SARS–COV-2  και όχι μόνο τα συμπτώματα.

Αυτό σημαίνει ότι δυνητικά, οι άνθρωποι που θα εμβολιαστούν με Moderna δεν θα χρειάζεται τηρούν περαιτέρω μέτρα προστασίας γιατί δεν θα μεταφέρουν την μόλυνση.

Μερικά πρώιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο Moderna μπορεί να προστατεύσει τα εμβολιασμένα άτομα από ασυμπτωματικές λοιμώξεις καθώς και από συμπτωματικές ασθένειες. Ενώ είναι σαφές ότι και τα δύο εμβόλια, μαζί με το Pfizer, προστατεύουν τα άτομα από την εμφάνιση συμτωμάτων αν εκτεθούν σε κορωνοιό,  το ζητούμενο του εμβολιασμού παραμενει η αποτροπή των μολυνσεων , που είναι απολύτως απαραίτητη για τον αποφασιστικό περιορισμό της εξάπλωσης του SARS-COV-2 και την οικοδόμηση ανοσίας στη κοινότητα .

• Το εμβόλιο της Moderna μπορεί να είναι καλύτερο στην πρόληψη σοβαρών συμπτωμάτων, αλλά είναι πολύ νωρίς για να ανακοινωθεί κάτι τέτοιο επισήμως

Το εμβόλιο της Moderna έδειξε αρχικά μια εντυπωσιακή 100% αποτελεσματικότητα στην πρόληψη σοβαρών συμπτωμάτων σε άτομα που το έλαβαν. 30 άτομα στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου της κλινικής δοκιμής εμφάνισαν σοβαρή ασθένεια, σε αντίθεση με την ομάδα των εμβολιασμένων ατόμων από τους οποίους κανένας  δεν νόσησε σοβαρά.

• Και τα δύο εμβόλια προκαλούν παρόμοιες παρενέργειες- Αναπάντητα παραμένουν όμως ερωτήματα για τις σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις.

Κάθε εμβόλιο μπορεί να προκαλέσει παρόμοιες παρενέργειες μετά την ένεση στο σώμα. «Προκαλεί καθολικά πόνο στα χέρια», σύμφωνα με την  Andrea Cox, ιολόγο, ανοσολόγο του Πανεπιστήμιου Johns Hopkins. Τέτοια «συστηματικά» συμπτώματα όπως κόπωση, ρίγη, πόνοι στο σώμα ή πονοκέφαλος, ήταν επίσης κοινά μεταξύ των συμμετεχόντων και στις δύο δοκιμές, ιδιαίτερα μετά τη δεύτερη δόση.

Αλλά « η ευερεθιστότητα, το οίδημα και τα ποσοστά ορισμένων συστηματικών συμπτωμάτων είναι λίγο υψηλότερα με το εμβόλιο της Moderna» από ότι της Pfizer, δηλώνει η  Andrea Cox. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι η Moderna εμπεριέχει περισσότερο mRNA σε κάθε δόση, προκαλώντας γρήγορα και ισχυρά συμπτώματα με την ανοσοαπόκριση.

• Υπήρξαν επίσης κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις παράλυσης του Bell, της παρενέργειας της προσωρινής παράλυσης των μυών του προσώπου, που καταγράφηκε στις κλινικές μελέτες και των δύο εμβολίων . Περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις εμφανίστηκαν στους συμμετέχοντες των ομάδων εμβολίων τόσο των δοκιμών Moderna όσο και Pfizer σε αντίθεση με τις ομάδες εικονικού φαρμάκου, προκαλώντας ανησυχίες ότι περιστατικά Bells Palsy θα μπορούσαν να εμφανιστούν σε εμβολιασθέντες ως συνέπεια των εμβολιασμών .

Στην ακρόαση της 17ης Δεκεμβρίου του Αμερικάνικου Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων , αξιωματούχοι της FDA συνέστησαν στους εμπειρογνώμονες να συνεχίσουν να παρακολουθούν τα εμβολιασμένα άτομα για παράλυση του Bell, αλλά δεν εχει καταδειχθεί ακόμη  σαφώς η συσχέτιση της εμφάνισης των παραλύσεων και του εμβολιασμού

• Αλλεργικές αντιδράσεις

Από την ημέρα που η χορήγηση  του εμβόλιου της Pfizer ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένοι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας παρουσιάσαν  σοβαρές αντιδράσεις που δεν είχαν καταγραφεί στις κλινικές δοκιμές. Δύο άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο είχαν αλλεργικές αντιδράσεις στο εμβόλιο, όπως και τρία άτομα στην Αλάσκα . Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ προτείνουν στις κλινικές να παρακολουθούν τα άτομα για συμπτώματα αλλεργίας αμέσως μετά τον εμβολιασμό και να διαθέτουν για αυτό το ενδεχόμενο θεραπείες αντιμετώπισης όπως η επινεφρίνη.

Δεν είναι όμως σαφές εάν παρόμοιες αλλεργικές αντιδράσεις θα εμφανιστούν και σε άτομα που θα λάβουν το εμβόλιο της Moderna, όπως επισήμως έχουν δηλώσει Αμερικανοί επιστήμονες. Κι αυτό γιατί τα νανοσωματίδια που χρησιμοποιούνται και στα δύο εμβόλια είναι διαφορετικά, δήλωσε ο Tal Zaks, επικεφαλής ιατρός της Moderna, στην ακρόαση της FDA στις 17 Δεκεμβρίου. Αυτή η διαφορά θα μπορούσε να σημαίνει ότι το νανοσωματίδιο στο εμβόλιο της Moderna δεν έχει το ίδιο δυναμικό με το αντίστοιχο της Pfizer ώστε να προκαλέσει αντίστοιχες αλλεργικές αντιδράσεις. Ωστόσο, η ακριβής αιτία των αλλεργικών αντιδράσεων που εμφανίστηκαν σε Βρετανία και ΗΠΑ  δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Δεν αποκλείεται δε , σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών, οι αλλεργικές αντιδράσεις να οφείλονται σε  συστατικό του νανοσωματιδίου που ονομάζεται πολυαιθυλενογλυκόλη, το οποίο εμπεριέχεται  και στα δύο εμβόλια.

Χωρίς δυνατότητα επιλογής οι πολίτες

«Οι όποιες διαφορές μεταξύ των δυο εμβολίων δεν φαίνεται να παίζουν κανένα ρόλο μέχρι στιγμής στην επιλογή ή τη διάθεσή τους για τους περισσότερους Αμερικανούς, και είναι πολύ απίθανο, τουλάχιστον για αυτό το χρόνο, οι πολίτες να έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν», δήλωσε στα Αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα ο Δρ Jill Weatherhead, καθηγητής μολυσματικών ασθενειών στο Baylor College of Medicine στο σταθμό του Χιούστον ABC KTRK .

Αντίθετα,  το ποιο εμβόλιο θα χορηγηθεί σε ποιον, της Pfizer ή Moderna, εξαρτάται από το ποια εμβόλια είναι διαθέσιμα στην κάθε περιοχή ή πολιτεία. Η Ατλάντα ήταν η πρώτη που έλαβε τα εμβόλια της Moderna και ξεκίνησε τους εμβολιασμούς για το COVID-19 στο CHRISTUS St. Michael Hospital το απόγευμα της Δευτέρας.

Ο Δρ Loren Robinson, αντιπρόεδρος του Νοσοκομείου Αγίου Μιχαήλ δήλωσε ότι το εμβόλιο Moderna θα χορηγείται συχνότερα σε αγροτικές περιοχές, καθώς είναι ευκολότερο να μεταφερθεί και δεν απαιτεί ειδικό καταψύκτη.

Και ζήτησε ιδιαίτερή επιμέλεια από το Σύστημα Υγείας  στην τήρηση αρχείων σχετικά με το ποια εμβόλια λαμβάνουν οι πολίτες για να προγραμματιστούν οι δεύτερες δόσεις .

*Η Μαρία Παπαπαναγιώτου είναι διακεκριμένη δημοσιογράφος, με διεθνή εξειδίκευση σε θέματα υγείας και είναι τακτική αρθρογράφος του europost.gr