Ασφυξία στην ελληνική κοινωνία από το στεγαστικό κόστος: Ενοίκια και δάνεια «καταπίνουν» τον μισθό των νοικοκυριών – Μια ολόκληρη γενιά εγκλωβισμένη στην ακριβή κατοικία, με το 35% του εισοδήματος να χάνεται για τη στέγη και το όνειρο του σπιτιού να μετατρέπεται σε καθημερινό αγώνα επιβίωσης

Η εξεύρεση κατοικίας στην Ελλάδα έχει μετατραπεί πλέον σε μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση για χιλιάδες πολίτες. Αυτό που παλαιότερα θεωρούνταν μια φυσιολογική διαδικασία ζωής, σήμερα εξελίσσεται σε έναν διαρκή οικονομικό αγώνα που εξαντλεί τα εισοδήματα και τις αντοχές των νοικοκυριών.

Πολλοί περίμεναν ότι το 2026 θα έφερνε μια αποκλιμάκωση στις τιμές των ακινήτων και των ενοικίων. Ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο: η στεγαστική κρίση όχι μόνο συνεχίζεται αλλά φαίνεται να έχει αποκτήσει πλέον μόνιμο χαρακτήρα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, τα έξοδα που σχετίζονται με τη στέγη —ενοίκιο ή δόση στεγαστικού δανείου μαζί με λογαριασμούς και κοινόχρηστα— απορροφούν περίπου το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος των Ελλήνων. Το ποσοστό αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό αν συγκριθεί με τον μέσο όρο της Ευρωζώνη, όπου το αντίστοιχο ποσοστό βρίσκεται μόλις στο 19,2%.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη για τα χαμηλότερα εισοδήματα. Σχεδόν τρεις στους δέκα πολίτες ζουν σε νοικοκυριά όπου τα έξοδα για τη στέγη ξεπερνούν το 40% των συνολικών αποδοχών τους, ενώ για τα πιο αδύναμα οικονομικά στρώματα το ποσοστό αυτό φτάνει ακόμη και πάνω από το μισό του μισθού.

Αυτό σημαίνει ότι μετά την πληρωμή των βασικών εξόδων κατοικίας, ελάχιστα χρήματα απομένουν για τις υπόλοιπες ανάγκες, όπως διατροφή, μετακινήσεις, υγεία και καθημερινές υποχρεώσεις.

Η βασική αιτία της κατάστασης αυτής βρίσκεται στην ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στην αγορά ακινήτων. Εκτιμάται ότι σήμερα λείπουν περίπου 270.000 κατοικίες από την ελληνική αγορά, ένα κενό που δημιουργήθηκε από τη μακρά περίοδο οικονομικής κρίσης, τη μεγάλη μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας αλλά και την αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών έχει οδηγήσει σε έντονο ανταγωνισμό μεταξύ των ενδιαφερόμενων ενοικιαστών, γεγονός που ανεβάζει συνεχώς τις τιμές. Παράλληλα, πολλές περιοχές της Αθήνα και της ευρύτερης Αττική έχουν γίνει απρόσιτες για τον μέσο εργαζόμενο ή για ένα νέο ζευγάρι που προσπαθεί να ξεκινήσει τη ζωή του.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ζήτηση να μετακινείται προς πιο οικονομικές συνοικίες, οι οποίες όμως πλέον δέχονται αυξημένη πίεση, ανεβάζοντας και εκεί τα ενοίκια. Περιοχές που κάποτε θεωρούνταν οικονομικές μετατρέπονται σταδιακά σε απλώς «λιγότερο ακριβές».

Οι προβλέψεις μάλιστα δείχνουν ότι οι τιμές των ακινήτων θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά και μέσα στο 2026, αν και με μικρότερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Η επιβράδυνση της αύξησης δεν σημαίνει μείωση των τιμών, αλλά απλώς ότι η άνοδος θα συνεχιστεί πιο αργά.

Έτσι, η στεγαστική κρίση παραμένει ένα από τα πιο σοβαρά κοινωνικά προβλήματα της χώρας, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους νέους και τα χαμηλά εισοδήματα, που βλέπουν το μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους να κατευθύνεται απλώς στην εξασφάλιση ενός σπιτιού.