Athens Flying Week – Τανάγρα: Οι πρώτες «απαντήσεις» για τη συντριβή του Phantom – Ο κρίσιμος ελιγμός, η περίπτωση «αυτοθυσίας» και τα καθίσματα εκτίναξης – Πότε αναμένεται το επίσημο πόρισμα;

Συγκλονισμένη παραμένει η κοινωνία από την ανείπωτη τραγωδία της Τανάγρας, εκεί όπου συνετρίβη το μαχητικό αεροσκάφος F-4 Phantom της 338 Μοίρας της 117 Πτέρυγας Μάχης, μπροστά στα μάτια χιλιάδων θεατών που παρακολουθούσαν τις πτήσεις επίδειξης στο πλαίσιο της Athens Flying Week.

Στο «μικροσκόπιο» των Αρχών βρίσκεται ολόκληρη η πορεία του διθέσιου μαχητικού μέχρι την τελική πτώση με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους οι δύο έμπειροι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας. Η πτήση διήρκεσε λιγότερο από δύο λεπτά και οι ερευνητές εξετάζουν καρέ – καρέ όσα συνέβησαν μέχρι την πρόσκρουση.

Βίντεο, επικοινωνίες με τον Πύργο Ελέγχου, αλλά και τα συντρίμμια αναμένεται να ρίξουν «φως» στα αίτια της τραγωδίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τελευταίος ελιγμός, η μεγάλη κλίση και τα αυξημένα «G» σε χαμηλό ύψος, ενώ εξετάζεται αν υπήρχε περιθώριο ανάκτησης του αεροσκάφους ή εγκατάλειψής του από το πλήρωμα. To πόρισμα πάντως για τα αίτια της τραγωδίας αναμένεται να βγει σε περίπου ένα μήνα.

Το πρώτο βασικό συμπέρασμα

Έμπειροι ιπτάμενοι στα Phantom με χιλιάδες ώρες πτήσης που μίλησαν στον τηλεοπτικό σταθμό του Alpha και γνωρίζουν άριστα το αεροσκάφος, το οποίο το πετά η Πολεμική Αεροπορία εδώ και 50 χρόνια, εξετάζοντας τις παραμέτρους της πτήσης, φαίνεται πως έχουν καταλήξει σε ένα πρώτο συμπέρασμα.

Ότι τα τελευταία κρίσιμα δευτερόλεπτα το Phantom κατέστη μη ανακτήσιμο. Άρα, ό,τι και να έκαναν οι χειριστές ήταν αδύνατο να αποφύγουν τη συντριβή του, καθώς το αεροσκάφος είχε πάρει κλίση 90 μοιρών, είχε καθοδική πορεία και μεγάλη ταχύτητα, ενώ το ρύγχος (σ.σ. εμπρόσθιο αεροδυναμικό τμήμα της ατράκτου) ήταν προς τα κάτω. Όπως σημειώνουν, υπό αυτές τις συνθήκες είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανακτήσει ο χειριστής τον έλεγχο του αεροσκάφους.

Το φτερό του Phantom, κατά την κάθοδό του είχε στρίψει και προσέκρουσε αρχικά πάνω στον λόφο του Προφήτη Ηλία. Είναι το μοναδικό μικρό ύψωμα στη συγκεκριμένη περιοχή περίπου 300 μέτρων, όπου χτύπησε σε κολώνα ηλεκτροδότησης, έκοψε καλώδια, ενώ στη συνέχεια παρέσυρε δένδρα, με αποτέλεσμα να κοπεί το φτερό. Αυτό, δικαιολογεί και την πρώτη μεγάλη έκρηξη, καθώς τα φτερά του Phantom είναι γεμάτα καύσιμα.

Η άτρακτος εκτινάχθηκε σε απόσταση 100 -150 μέτρων και βρέθηκε στο εργοστάσιο όπου στη συνέχεια ξέσπασε η πυρκαγιά. Διάσπαρτα συντρίμμια υπήρχαν σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες, οι σοροί των δύο πιλότων εντοπίστηκαν σε παραπλήσιο φωτοβολταϊκό πάρκο.

Το αεροσκάφος είχε ελεγχθεί και πετάξει την προηγούμενη ημέρα

Πολλά είναι τα πιθανά σενάρια που εξετάζει η Επιτροπή Διερεύνησης, αλλά αυτό της μηχανικής βλάβης αν και δεν αποκλείεται, δείχνει να αποτελεί όλο και πιο μακρινό σενάριο, καθώς το αεροσκάφος ελέγχθηκε δύο φορές.

Οι πιλότοι έχασαν ακαριαία τη ζωή τους και φαίνεται πως δεν είχαν κανένα περιθώριο αντίδρασης. Ενδέχεται να προσπάθησαν να «σώσουν» το αεροσκάφος και να το φέρουν σε πορεία μη σύγκρουσης.

Όπως εκτιμά η Π.Α. εάν το Phantom δεν είχε «βρει» με το φτερό στην κολώνα, θα είχε μία ευθεία πορεία και δεν υπήρχε δυνατότητα να σωτηρίας, καθώς ήταν δεδομένο ότι θα γινόταν η συντριβή λίγο παρακάτω σε κατοικημένη περιοχή γεμάτη σπίτια και εργοστάσια.

Σύμφωνα με όλες τις στρατιωτικές πληροφορίες, το μαχητικό είχε ελεγχθεί ξανά και ξανά, τόσο πριν πετάξει, αλλά και πριν φύγει από την Ανδραβίδα. Την προηγούμενη μέρα, μάλιστα, είχε πετάξει και όλα είχαν πάει καλά.

Το αρχικό σχέδιο πτήσης και η περίπτωση «αυτοθυσίας»

Με βάση το αρχικό πλάνο πτήσης στο πλαίσιο της Athens Flying Week, το μαχητικό θα κατέβαινε από τα 2.000 στα 300 πόδια. Θα έκανε έναν ελιγμό με δεξιά στροφή για να αναπτύξει ταχύτητα στα 550 μίλια και στη συνέχεια θα πραγματοποιούσε ταχεία άνοδο πάνω από τον διάδρομο.

Με βάση όλες τις ενδείξεις, οι δύο ιπτάμενοι δεν φαίνεται να έκαναν την παραμικρή προσπάθεια να εγκαταλείψουν το μαχητικό και να εκτιναχθούν για να σωθούν, ενώ και οι δύο ήταν εξαιρετικά έμπειροι με έως και 2.000 ώρες πτήσης στα Phantom.

Ακόμη και ο ειδικός αεροπορικής ασφάλειας, Μανούσος Τραχαλάκης, αναλύοντας το γεγονός ότι οι χειριστές παρέμειναν ως το τέλος μέσα στο πιλοτήριο, στάθηκε στην πιθανότητα να μην ενεργοποίησαν από επιλογή την αυτόματη εκτίναξη, θέτοντας τους εαυτούς τους σε κατάσταση «αυτοθυσίας» προκειμένου να αποφύγουν τα χειρότερα αφήνοντας το αεροσκάφος ανεξέλεγκτο πάνω από κατοικημένη περιοχή. Ακόμη κι αυτό όμως μένει να απαντηθεί στο τελικό πόρισμα εντός του μήνα.

Το ενδεχόμενο απώλειας στήριξης

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, οι ερευνητές έχουν ήδη αρκετά στοιχεία στα χέρια τους, δηλαδή τα συντρίμμια του αεροσκάφους, τον τεχνικό φάκελο και το ιστορικό του, τις επικοινωνίες με τον Πύργο Ελέγχου, αλλά και το οπτικό υλικό.

Εστιάζουν στη μοιραία στροφή που έγινε, καθώς πρόκειται για έναν κρίσιμο ελιγμό που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη κλίση, αυξημένα «G» και σε χαμηλό ύψος. Στρατιωτικές πηγές λένε ότι όσο αυξάνονται τα «G» τόσο αυξάνεται και η ταχύτητα. Άρα, υπό αυτές τις συνθήκες μπορεί να εμφανιστεί και η απώλεια στήριξης.

Αναλύοντας τις εικόνες από τη μοιραία πτήση, ο κ. Φραγκούλης, εμπειρογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότος της Αεροπορίας Στρατού εξήγησε ότι το αεροσκάφος εκτελούσε έναν δύσκολο ελιγμό σε πολύ χαμηλό ύψος:

«Το αεροσκάφος πραγματοποιούσε βύθιση με μεγάλη ταχύτητα και ταυτόχρονα στροφή, προκειμένου να προσεγγίσει τον διάδρομο. Κατά τη διάρκεια αυτής της στροφής εκτιμώ ότι ενδέχεται να περιήλθε σε απώλεια στήριξης».

Ο κρίσιμος ελιγμός και τα καθίσματα εκτίναξης

Όσον αφορά στο ερώτημα, εάν το πλήρωμα αντιλήφθηκε εγκαίρως ότι «χάνει» το αεροσκάφος και δεν μπορούσε να το επαναφέρει, τα χρονικά περιθώρια στένευαν υπερβολικά. Επομένως, ανάμεσα σε άλλα, τίθεται και το ενδεχόμενο να συνέβη κάτι με τα καθίσματα εκτίναξης, που θα μπορούσαν να είχαν σώσει το πλήρωμα.

Οι ερευνητές θα κληθούν να απαντήσουν λοιπόν και για τα καθίσματα, για το εάν το σύστημα εγκατάλειψης έχει λειτουργήσει σωστά, αλλά και για το εάν αυτή η προσπάθεια έγινε ακόμη και το τελευταίο δευτερόλεπτο.

Οι χειριστές που έχασαν τη ζωή τους

Η είδηση του θανάτου του Δημήτρη Πέτρου έχει συγκλονίσει τα Πράμαντα Τζουμέρκων στο χωριό της μητέρας του άτυχου σμηναγού, που επισκεπτόταν πάντα από μικρό παιδί και όπου έχει φίλους αλλά και την υπερήλικη γιαγιά του.

«Όταν επρόκειτο να πετάξει πάνω από τα Πράμαντα τηλεφωνούσε στην υπερήλικη γιαγιά του την κυρα- Σταθουλα, της έλεγε ποια ώρα να βγει έξω από το σπίτι για να τον δει, να την χαιρετήσει από τον ουρανό…», είπε ο δήμαρχος Β.Τζουμέρκων.

Σε σοκ βρίσκεται ο κόσμος και στο χωριό του πατέρα του το Πολυστάφυλο Πρέβεζας. Ο πρόεδρος της Κοινότητας Κωνσταντίνος Καραβίδας, μιλάει για θρήνο σε όλη την περιοχή.

«Ήταν ένας άγγελος…, όσο ζούσαν οι παππούδες, ερχόταν συνέχεια, το αγαπούσε το χωριό. Ειναι μία αγαπητή οικογένεια. Ο πατέρας συνταξιούχος αστυνομικός και η μητέρα συνταξιούχος καθηγήτρια. Έχει και μία αδελφή…» λέει ο πρόεδρος και αποκαλύπτει ακόμη μια θλιβερή πτυχή της τραγωδίας.

Ο σμηναγός, το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στον Κατσικά Ιωαννίνων όπου ζουν οι γονείς του, επρόκειτο να βαπτίσει την 5 μηνών κορούλα του.

Θρήνος και στον Πύργο τόπο καταγωγής του Γιάννη Μπλέσια. Ο επισμηναγός ήταν γιος απόστρατου τεχνικού της 117 Πτέρυγας Μάχης και καθηγήτριας Αγγλικών.

Ήταν παντρεμένος και είχε ένα γιο πέντε ετών.