Αβέβαιη η αντεπίθεση της ΕΕ στους δασμούς Τραμπ: Το σχέδιο για φορολόγηση των Big Tech «μπάζει νερά»

Η πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαντήσει στους εμπορικούς δασμούς του Τραμπ με νέες φορολογικές επιβαρύνσεις στις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες σκοντάφτει σε πολιτικές, νομικές και οικονομικές δυσκολίες, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico. Παρά τη σκληρή ρητορική, το σχέδιο ενδέχεται να αποδειχθεί αδύναμο χαρτί στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Σε μια προσπάθεια να απαντήσει στους εμπορικούς δασμούς που επέβαλε εκ νέου ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εξετάζει την επιβολή ψηφιακού φόρου σε τεχνολογικούς κολοσσούς των ΗΠΑ – όπως οι Alphabet, Amazon, Apple, Meta και Microsoft. Ωστόσο, σύμφωνα με το Politico, η πρόταση αυτή βρίσκει εμπόδια τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο.

Πίσω από τη βιτρίνα της ενότητας

Ενώ οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στηρίζουν δημόσια την πρόταση της Επιτροπής, στο παρασκήνιο επικρατεί αμηχανία. Γερμανία και Ιρλανδία, για παράδειγμα, διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις, φοβούμενες τις επιπτώσεις σε δικές τους οικονομίες και επιχειρήσεις.

1. Έλλειψη ευρωπαϊκών εναλλακτικών λύσεων
Οι Ευρωπαίοι παραμένουν εξαρτημένοι από τις αμερικανικές ψηφιακές πλατφόρμες. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Γιοργκ Κούκις, υπογράμμισε ότι η ήπειρος δεν διαθέτει υποδομές και υπηρεσίες που να μπορούν να ανταγωνιστούν τα αμερικανικά δεδομένα, cloud και AI εφαρμογές. Οποιαδήποτε οικονομική επίθεση προς τις Big Tech θα είχε αρνητικό αντίκτυπο πρώτα στην ευρωπαϊκή αγορά, προκαλώντας αντιδράσεις ακόμα και εντός της ΕΚΤ.

2. Νομικά αχαρτογράφητα νερά
Η θέσπιση ενός πανευρωπαϊκού ψηφιακού φόρου απαιτεί ομοφωνία, κάτι που στο παρελθόν έχει αποδειχθεί ανέφικτο. Η Επιτροπή πρότεινε εναλλακτικά την ενεργοποίηση του Κανονισμού Κατά του Καταναγκασμού (ACI), αλλά και αυτός ο μηχανισμός δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον εταιρειών εγκατεστημένων εντός ΕΕ, όπως οι Big Tech στην Ιρλανδία ή στο Λουξεμβούργο.

3. Ηχηρή αντίθεση από το Δουβλίνο
Η Ιρλανδία, με τεράστια φορολογική εξάρτηση από τις αμερικανικές πολυεθνικές, δήλωσε ξεκάθαρα την αντίθεσή της στο σχέδιο της Κομισιόν. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός προειδοποίησε ότι ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε να πυροδοτήσει επικίνδυνη εμπορική ένταση με τις ΗΠΑ, υπονομεύοντας τις εξαγωγές και την οικονομική σταθερότητα της χώρας.

4. Εκκρεμεί η παγκόσμια συμφωνία
Οι ΗΠΑ δείχνουν πρόθυμες να επανεξετάσουν το διεθνές πλαίσιο για τη φορολόγηση των πολυεθνικών μέσω του ΟΟΣΑ, ωστόσο ακόμη δεν έχουν κυρώσει τη σχετική συμφωνία. Κάθε μονομερής κίνηση από πλευράς ΕΕ θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τη διεθνή διαπραγμάτευση.

5. Κίνδυνος εμπορικού πολέμου
Ο φόρος στις Big Tech σχεδιάζεται ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Ωστόσο, υπάρχει φόβος ότι αντί να φέρει τις ΗΠΑ στο τραπέζι των συνομιλιών, θα οδηγήσει σε έναν ανοιχτό εμπορικό πόλεμο, πλήττοντας εξαγωγικές δυνάμεις όπως η Γερμανία και η Ιταλία. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ένας τέτοιος πόλεμος θα μπορούσε να μειώσει την ανάπτυξη της ευρωζώνης κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε ετήσια βάση.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φαίνεται να επαναξιολογεί τις επιλογές της, περιορίζοντας τη σκληρή στάση των τελευταίων εβδομάδων. Παρά τον ενθουσιασμό για αντίποινα, η πραγματικότητα δείχνει ότι οι δρόμοι για μια ουσιαστική αντίδραση παραμένουν εξαιρετικά δύσβατοι.