Αυτά είναι τα πρώτα 12 μη κρατικά πανεπιστήμια που πήραν το «πράσινο φως» του ΣτΕ- Από το Σεπτέμβριο 2025 οι εγγραφές

Οριστικά ανοίγει ο δρόμος για τη λειτουργία δώδεκα μη κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα, με την πρώτη φοιτητική εγγραφή να προβλέπεται για τον Σεπτέμβριο του 2025, έπειτα από την έγκριση της συνταγματικότητας του σχετικού νομοθετικού πλαισίου από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).

Αυτά είναι τα πρώτα 12 μη κρατικά πανεπιστήμια που πήραν το «πράσινο φως» του ΣτΕ- Από το Σεπτέμβριο 2025 οι εγγραφές

Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο έκρινε πως ο νόμος 5094/2024, που αφορά την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στη χώρα, δεν αντίκειται στο Σύνταγμα, απορρίπτοντας τις προσφυγές πανεπιστημιακών και εκπροσώπων συνδικαλιστικών οργάνων της ανώτατης εκπαίδευσης.

Ο πρώην Υπουργός Παιδείας κ. Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική», ενώ η νυν Υπουργός Παιδείας κ. Σοφία Ζαχαράκη έκανε λόγο για τη θεσμική θεμελίωση μίας μείζονος εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Σύμφωνα με την αιτιολογία της απόφασης του ΣτΕ, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων είναι συνταγματικά επιτρεπτή, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διασφαλίζεται η συμβατότητα με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι «δεν αποκλείεται από το Σύνταγμα η λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών ΑΕΙ που προέρχονται από κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από χώρες συμβεβλημένες στη GATS, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι απαιτήσεις ειδικού νόμου, ο οποίος εγγυάται την ποιότητα σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία».

Κατά τις διασκέψεις της Ολομέλειας στις 2 και 13 Ιουνίου 2025, εξετάστηκε η συνταγματικότητα του νομοθετικού πλαισίου και η εναρμόνισή του με τις αρχές του ενωσιακού δικαίου. Το Δικαστήριο έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι οι διατάξεις του άρθρου 16 του Συντάγματος ερμηνεύονται σε συνδυασμό με τις θεμελιώδεις αρχές του ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου και ότι δεν τίθεται υπέρμετρος περιορισμός στην ελευθερία εγκατάστασης, σύμφωνα με το άρθρο 49 της ΣΛΕΕ.

Αυτά είναι τα πρώτα 12 μη κρατικά πανεπιστήμια που πήραν το «πράσινο φως» του ΣτΕ- Από το Σεπτέμβριο 2025 οι εγγραφές

Παρά τη σχετική μειοψηφία έντεκα δικαστών, που εισηγήθηκαν την παραπομπή της υπόθεσης στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ολομέλεια κατέληξε στην απόρριψη των αιτήσεων ακυρώσεως των καθηγητών και των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών, καθώς και των φορέων εκπροσώπησης των κολλεγίων.

Η έναρξη λειτουργίας των νέων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων αναμένεται τον Σεπτέμβριο του 2025, με εκτιμώμενο αριθμό πρώτων εγγραφών άνω των 6.000 φοιτητών και προσφορά 100 έως 120 προγραμμάτων σπουδών. Η εγκατάσταση των ιδρυμάτων θα επικεντρωθεί κυρίως στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, ενώ ήδη έχουν υποβληθεί σχετικές αιτήσεις από πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Αντιδράσεις εκφράστηκαν από εκπαιδευτικούς και συνδικαλιστικούς φορείς, όπως η ΠΟΣΔΕΠ, επτά καθηγητές ΑΕΙ και ο πρώην υπουργός κ. Γιώργος Κατρούγκαλος, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η εν λόγω ρύθμιση παραβιάζει το άρθρο 16 του Συντάγματος, που προβλέπει την αποκλειστική παροχή ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Επιπλέον, έθεσαν ζητήματα σχετικά με την ακαδημαϊκή επάρκεια του προσωπικού και την ισοτιμία τίτλων σπουδών.

Ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι οι προβλέψεις του νόμου είναι συμβατές με το συνταγματικό και ευρωπαϊκό πλαίσιο και πως δεν θίγεται δυσανάλογα η ελευθερία λειτουργίας των κολλεγίων.