Αυτή είναι η… “ανάπτυξη” της Κυβέρνησης Μητσοτάκη: Η οικονομία της Δυτικής Μακεδονίας στη δεύτερη χειρότερη θέση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση – Απολιγνιτοποίηση, ανεργία και Δημογραφικό επιταχύνουν τη συρρίκνωση – Τα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν τη “μαύρη” αλήθεια

Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό οικονομικό αποτύπωμα για τη Δυτική Μακεδονία φέρνουν στο φως τα νεότερα στοιχεία της Eurostat. Η περιφέρεια κατέγραψε μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 18% την περίοδο 2019–2024, σημειώνοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη συρρίκνωση μεταξύ των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με διαθέσιμα στοιχεία. Μόνο η περιφέρεια Yugoiztochen στη Βουλγαρία εμφάνισε μεγαλύτερη πτώση, της τάξης του 20,5%.

Τα δεδομένα αποτυπώνουν μια βαθιά οικονομική δοκιμασία για μια περιοχή που βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να διαμορφώσει νέο παραγωγικό μοντέλο, να δημιουργήσει σταθερές θέσεις εργασίας και να συγκρατήσει τον πληθυσμό της. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν οι επενδύσεις και τα προγράμματα μετάβασης θα μπορέσουν να καλύψουν τις απώλειες και να δώσουν πραγματική προοπτική στις τοπικές κοινωνίες.

Η Δυτική Μακεδονία πίσω από την ευρωπαϊκή πορεία ανάπτυξης

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν συγκριθεί με τη συνολική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια πενταετία, το πραγματικό ΑΕΠ της ΕΕ αυξήθηκε κατά 5,6%, ενώ από τις 244 περιφέρειες με διαθέσιμα στοιχεία, οι 197 είχαν υψηλότερη οικονομική παραγωγή το 2024 σε σχέση με το 2019. Η Δυτική Μακεδονία βρέθηκε ανάμεσα στις περιφέρειες που κινήθηκαν αντίθετα από αυτή την τάση.

Η μέτρηση αφορά τη συνολική μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ και όχι την πτώση μέσα σε ένα μόνο έτος. Επίσης, δεν σημαίνει ότι το εισόδημα κάθε κατοίκου μειώθηκε κατά 18%, αλλά καταγράφει τη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια.

Ανεργία και πληθυσμιακή συρρίκνωση εντείνουν την πίεση

Η οικονομική υποχώρηση συνυπάρχει με σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται από την ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία στη Δυτική Μακεδονία έφτασε το 12,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, όταν σε πανελλαδικό επίπεδο διαμορφώθηκε στο 7,9%. Παράλληλα, οι εκτιμήσεις για την περίοδο 2016–2025 καταγράφουν μείωση του πληθυσμού της περιφέρειας κατά 10,3%.

Οι αριθμοί αυτοί αναδεικνύουν ένα σύνθετο πρόβλημα: λιγότερες οικονομικές ευκαιρίες μπορούν να δυσκολέψουν την παραμονή των νέων στην περιοχή, ενώ η πληθυσμιακή συρρίκνωση περιορίζει με τη σειρά της τη δυναμική της τοπικής αγοράς.

Το στοίχημα της μετάβασης μετά τον λιγνίτη

Η αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου αποτελεί κεντρικό ζήτημα για τη Δυτική Μακεδονία, όπου η οικονομία συνδέθηκε επί δεκαετίες με τη λιγνιτική παραγωγή. Η απολιγνιτοποίηση και η ανάγκη δημιουργίας νέων δραστηριοτήτων έχουν ανοίξει μια δύσκολη περίοδο προσαρμογής για εργαζομένους, επιχειρήσεις και ολόκληρες κοινότητες.

Επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς της περιοχής έχουν εκφράσει ανησυχίες για την ταχύτητα υλοποίησης του σχεδίου Δίκαιης Μετάβασης, ζητώντας παραγωγικές επενδύσεις, ουσιαστική στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και νέες θέσεις εργασίας με διάρκεια.

Το μεγάλο ερώτημα για την επόμενη ημέρα

Η πρόκληση δεν περιορίζεται στην απορρόφηση χρηματοδοτήσεων, αλλά στο αν αυτές θα μετατραπούν σε πραγματική οικονομική δραστηριότητα. Η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό υπόβαθρο που να στηρίζει την απασχόληση, να ενισχύει τις επιχειρήσεις και να προσφέρει λόγους στους κατοίκους —ιδίως στους νεότερους— να παραμείνουν στον τόπο τους.

Η πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 18% μέσα σε πέντε χρόνια αποτελεί ένα ηχηρό προειδοποιητικό σήμα. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι πολιτικές μετάβασης θα καταφέρουν να ανακόψουν την υποχώρηση και να δημιουργήσουν μια βιώσιμη προοπτική για την περιοχή.