Bloomberg: Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι πιθανή αποστρατιωτικοποίηση του Ντονμπάς θα είναι «δούρειος ίππος» υπέρ του Πούτιν

Αξιωματούχοι σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι η αμερικανική πρόταση περί αποστρατιωτικοποίησης του Ντονμπάς ενδέχεται να προσφέρει στη Μόσχα πολύτιμο χρόνο και στρατηγικό πλεονέκτημα για μια νέα φάση κλιμάκωσης.

Bloomberg: Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι πιθανή αποστρατιωτικοποίηση του Ντονμπάς θα είναι «δούρειος ίππος» υπέρ του Πούτιν

Η συζήτηση γύρω από ένα πιθανό ειρηνευτικό σχήμα για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αντί να κατευνάζει τα πνεύματα, φαίνεται να βαθαίνει τα ρήγματα εντός της Δύσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια πρωτοβουλία που αποδίδεται στην Ουάσινγκτον και η οποία αντιμετωπίζεται με αυξανόμενη επιφύλαξη από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Για πολλούς στις Βρυξέλλες, το σχέδιο αυτό δεν εγγυάται σταθερότητα αλλά εγκυμονεί τον κίνδυνο μιας εύθραυστης «παγωμένης σύγκρουσης».

Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι σε μια περιοχή ήδη εξαντλημένη από χρόνια πολέμου, κάθε πρόταση που δεν συνοδεύεται από ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα νέας αποσταθεροποίησης. Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την Ουκρανία, αλλά και την ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, ο βασικός πυρήνας του προβληματισμού εντοπίζεται στην ιδέα δημιουργίας αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης στο Ντονμπάς. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν σε κλειστές διαβουλεύσεις εκτιμούν ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «παράθυρο ευκαιρίας» για τη Ρωσία.

Οι φόβοι δεν περιορίζονται στη μετακίνηση ή την αναδιάταξη στρατευμάτων. Αντιθέτως, επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο η Μόσχα να αξιοποιήσει υβριδικές τακτικές —από κυβερνοεπιθέσεις και παραπληροφόρηση έως στοχευμένες προκλήσεις χαμηλής έντασης— με στόχο να υπονομεύσει μια συμφωνία πριν αυτή παγιωθεί στο πεδίο.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων φαίνεται να διαμορφώνονται δύο βασικά, και σε μεγάλο βαθμό ασύμβατα, σενάρια.

Από τη μία πλευρά, η ρωσική θέση επιμένει ότι περιοχές όπως η Κριμαία, το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ θα πρέπει να αναγνωριστούν ως de facto ρωσικά εδάφη. Παράλληλα, προτείνεται το πάγωμα των γραμμών του μετώπου σε περιοχές όπως η Χερσώνα και η Ζαπορίζια στα σημερινά τους όρια, χωρίς περαιτέρω εδαφικές μεταβολές.

Bloomberg: Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι πιθανή αποστρατιωτικοποίηση του Ντονμπάς θα είναι «δούρειος ίππος» υπέρ του Πούτιν

Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει αναφερθεί σε προτάσεις που φέρεται να συζητήθηκαν με τις ΗΠΑ, οι οποίες αφορούν τη μετατροπή του Ντονμπάς σε περιοχή ειδικού καθεστώτος. Τα σενάρια περιλαμβάνουν είτε τη δημιουργία ελεύθερης οικονομικής ζώνης είτε την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος περιορισμένης στρατιωτικής παρουσίας υπό ειδική διοίκηση. Το Κρεμλίνο εμφανίζεται να προκρίνει τη δεύτερη εκδοχή, με έμφαση στη χρήση δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας αντί τακτικού στρατού.

Η ουκρανική κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά οποιαδήποτε συζήτηση περί παραχώρησης εδαφών, θεωρώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε επικίνδυνο προηγούμενο. Ευρωπαίοι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι το μεγαλύτερο ρίσκο δεν βρίσκεται μόνο στο περιεχόμενο μιας συμφωνίας, αλλά και στη φάση που θα ακολουθήσει την υπογραφή της.

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές εκτιμήσεις που επικαλείται το Bloomberg, αν οι ΗΠΑ μετατοπίσουν την προσοχή τους σε άλλα διεθνή μέτωπα, η Ρωσία θα μπορούσε να επιχειρήσει τη δημιουργία «τεχνητών περιστατικών», με στόχο να δικαιολογήσει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση και να επιβάλει νέα τετελεσμένα επί του πεδίου.

Το παρασκήνιο πυκνώνει καθώς ο πρόεδρος Ζελένσκι αναμένεται στο Βερολίνο για συναντήσεις με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Στόχος των επαφών είναι να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική πρωτοβουλία δεν θα αφήνει «γκρίζες ζώνες» που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τη Μόσχα.

Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι σαφές: μια συμφωνία που θα σταθεροποιεί πραγματικά την περιοχή ή ένας σύγχρονος Δούρειος Ίππος που θα προετοιμάζει το έδαφος για την επόμενη κρίση.