Bόρεια Κορέα: Τι σκέφτεται και τι…θα ήθελε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν συναντήσει τον Κιμ Γιονγκ Ουν

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι έχει ήδη ανοίξει ο δρόμος για μια νέα συνάντηση με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, αργότερα μέσα στη χρονιά.

Bόρεια Κορέα: Τι σκέφτεται και τι…θα ήθελε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν συναντήσει τον Κιμ Γιονγκ Ουν

Από την πλευρά της, ωστόσο, η Πιονγκγιάνγκ δεν φαίνεται να συμμερίζεται την ίδια αισιοδοξία. Αντίθετα, με μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος και αυστηρή ρητορική, στέλνει το μήνυμα ότι οποιαδήποτε επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα προϋποθέτει σημαντικές παραχωρήσεις από την Ουάσινγκτον.

Η πρώτη «απάντηση» της Βόρειας Κορέας στους ισχυρισμούς του Τραμπ ήρθε την Πέμπτη με την εκτόξευση μιας σειράς βαλλιστικών πυραύλων. Σύμφωνα με τον στρατό της Νότιας Κορέας, η Πιονγκγιάνγκ εκτόξευσε 10 πυραύλους μικρού βεληνεκούς, οι οποίοι κατέληξαν στη θάλασσα, στα ανοικτά των ανατολικών ακτών της χώρας.

Η επίδειξη αυτή στρατιωτικής ισχύος σημειώθηκε μόλις μία ημέρα μετά τη δήλωση της ισχυρής αδελφής του Κιμ, Κιμ Γιο Γιονγκ, ότι η Πιονγκγιάνγκ «δεν γνώριζε καθόλου» για τα υποτιθέμενα σχέδια συνομιλιών με τον Αμερικανό πρόεδρο, χαρακτηρίζοντάς τα «ανάξια σχολιασμού».

Η ανακοίνωση του Τραμπ, την Τετάρτη, ότι βρίσκεται σε επαφή με τον Κιμ και ότι οι δύο ηγέτες πρόκειται να συναντηθούν αργότερα μέσα στο έτος, φαίνεται πως αιφνιδίασε την Πιονγκγιάνγκ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προηγουμένως ανακοινώσει ότι οι ΗΠΑ θα μειώσουν τις ετήσιες στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, κίνηση που η Πιονγκγιάνγκ αντιμετώπισε όχι ως αρκετή για να αλλάξει τα δεδομένα, αλλά ως αφετηρία για να ζητήσει ακόμη περισσότερα.

Η Κιμ Γιο Γιονγκ δεν έκρυψε την ενόχλησή της, αποκαλώντας τη Νότια Κορέα «μαριονέτα» και αφήνοντας να εννοηθεί ότι μόνο η πλήρης ακύρωση των στρατιωτικών ασκήσεων θα μπορούσε να θεωρηθεί από την Πιονγκγιάνγκ ως πραγματικό «μέτρο καλής θέλησης».

Σε θέση ισχύος η Βόρεια Κορέα

Το σκηνικό σήμερα είναι αισθητά διαφορετικό από εκείνο που είχε διαμορφωθεί κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. Ο Τσου Τζάε-γου, καθηγητής εξωτερικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Κιουνγκ Χι της Νότιας Κορέας, δήλωσε στην DW ότι η Πιονγκγιάνγκ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε σαφώς ισχυρότερη θέση και, ως εκ τούτου, αναμένεται να απαιτήσει περισσότερες εγγυήσεις προτού δεχθεί να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Η Βόρεια Κορέα δεν ενδιαφέρεται για διάλογο επειδή ο Κιμ ταπεινώθηκε το 2019, όταν ο Τραμπ αποχώρησε από τις συνομιλίες τους στο Ανόι», δήλωσε ο Τσου.

Η αναφορά αφορά τη συνάντηση του 2019 στο Ανόι του Βιετνάμ, η οποία κατέρρευσε χωρίς συμφωνία, καθώς η Ουάσινγκτον επέμενε στην εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας. Για την Πιονγκγιάνγκ, η εμπειρία εκείνη εξακολουθεί να βαραίνει στις σημερινές εξελίξεις και να λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι μια νέα διαπραγμάτευση δεν μπορεί να γίνει με τους ίδιους όρους.

Στα χρόνια που μεσολάβησαν, άλλωστε, η Βόρεια Κορέα δεν έμεινε απομονωμένη. Αντιθέτως, ενίσχυσε θεαματικά τη σχέση της με τη Ρωσία, οικοδομώντας μια στενή συμμαχία σε επίπεδο ασφάλειας και οικονομίας. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, η Πιονγκγιάνγκ απέκτησε πρόσβαση σε στρατιωτική τεχνολογία, ενέργεια και καταναλωτικά αγαθά που προηγουμένως βρίσκονταν εκτός της εμβέλειάς της εξαιτίας των διεθνών κυρώσεων.

«Ο Κιμ έχει καταστήσει επίσημη θέση του καθεστώτος του ότι η Βόρεια Κορέα δεν θα συμμετάσχει ποτέ σε διάλογο, εφόσον η εγκατάλειψη των πυρηνικών της όπλων αποτελεί μέρος της συζήτησης», πρόσθεσε ο Τσου.

Πρόκειται για μια θέση που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της Ουάσινγκτον. Ταυτόχρονα, όμως, αποτυπώνει και τη νέα πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί στην περιοχή: ο Κιμ Γιονγκ Ουν δεν προσέρχεται σε μια πιθανή διαπραγμάτευση από την ίδια θέση αδυναμίας που είχε πριν από μερικά χρόνια.

Έρχονται σύντομα συνομιλίες Τραμπ–Κιμ;

Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, αναλυτές στη Σεούλ θεωρούν ότι η Πιονγκγιάνγκ δύσκολα θα σπεύσει να συμφωνήσει σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον. Η Βόρεια Κορέα έχει πλέον αποκτήσει ένα διαφορετικό βάρος στις διεθνείς ισορροπίες, έχοντας εμπλακεί ενεργά στον πόλεμο στην Ευρώπη μέσω της στήριξής της προς τη Ρωσία.

«Η Βόρεια Κορέα είναι πρακτικά εμπόλεμη πλευρά σε έναν ευρωπαϊκό πόλεμο, στέλνοντας πυρομαχικά, πυραύλους και στρατιώτες στη Ρωσία».

Ο Κιμ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αποκομίζει σημαντικά οικονομικά οφέλη από αυτή τη συνεργασία, ενώ παράλληλα έχει τη δυνατότητα να ενσωματώνει νέες τεχνολογίες και πολύτιμη πολεμική εμπειρία στη στρατιωτική και βιομηχανική του βάση. Την ίδια ώρα, η Μόσχα προσφέρει στην Πιονγκγιάνγκ ένα επίπεδο πολιτικής και στρατηγικής στήριξης που ενισχύει τη θέση της ως de facto πυρηνικού κράτους.

Η Πιονγκγιάνγκ γνωρίζει επίσης ότι ο χρόνος δεν λειτουργεί απαραίτητα υπέρ του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει μέχρι στιγμής ανακοινώσει δημόσια συγκεκριμένη ημερομηνία ή τόπο για μια νέα συνάντηση με τον Κιμ, ενώ δεν έχει παρουσιαστεί ούτε συγκεκριμένη ατζέντα.

Ως εκ τούτου, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν η συνάντηση που περιγράφει ο Τραμπ θα πάρει τελικά σάρκα και οστά.

Bόρεια Κορέα: Τι σκέφτεται και τι…θα ήθελε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν συναντήσει τον Κιμ Γιονγκ Ουν

Το πολιτικό ημερολόγιο στις ΗΠΑ προσθέτει ακόμη μία παράμετρο στην εξίσωση. Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου δημιουργούν ένα ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα για τον Αμερικανό πρόεδρο, εφόσον επιδιώκει να παρουσιάσει μια διπλωματική επιτυχία στο μέτωπο της Βόρειας Κορέας.

Για τον Κιμ, όμως, η ίδια συγκυρία μπορεί να διαβάζεται διαφορετικά. Ο Βορειοκορεάτης ηγέτης ενδέχεται να θεωρεί ότι αυτή είναι μία από τις τελευταίες ευκαιρίες του να εξασφαλίσει μια συμφωνία με την Ουάσινγκτον, όσο ο Τραμπ εξακολουθεί να βρίσκεται στον Λευκό Οίκο. Άλλωστε, παρά την ψυχρότητα που επικρατεί σε πολιτικό επίπεδο, η Κιμ Γιο Γιονγκ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι η σχέση ανάμεσα στον Τραμπ και τον αδελφό της «εξακολουθεί να είναι εξαιρετική».

Η Σεούλ χαιρετίζει την προοπτική, αλλά κρατά αποστάσεις

Η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας έχει υποδεχθεί σε γενικές γραμμές θετικά τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι πρόκειται να συναντηθεί με τον Κιμ. Παράλληλα, έχει επαναλάβει ότι δεν θεωρεί πλέον την αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη συνομιλιών.

Στην κοινωνία της Νότιας Κορέας, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Σύμφωνα με τον Τσου, υπάρχει έντονη ανησυχία ότι μια βιαστική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Πιονγκγιάνγκ θα μπορούσε να αφήσει τη Σεούλ εκτεθειμένη.

«Ο φόβος είναι ότι ο Τραμπ απλώς θα αγνοήσει τις ανάγκες ασφαλείας της Νότιας Κορέας και θα ασχοληθεί απευθείας με τη Βόρεια Κορέα επειδή είναι τόσο απεγνωσμένος να υπογράψει μια συμφωνία», είπε.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο εάν θα υπάρξει μια νέα συνάντηση Τραμπ–Κιμ, αλλά και ποιοι θα είναι οι όροι και ποιες οι συνέπειές της για τη Νότια Κορέα και την ευρύτερη περιοχή.

«Πρέπει να υπάρχει στενός συντονισμός μεταξύ της Σεούλ και της Ουάσινγκτον σχετικά με το τι συζητείται και συμφωνείται, επειδή τυχόν συμφωνίες που θα γίνουν θα μας επηρεάσουν πολύ περισσότερο από τις ΗΠΑ», είπε.

Μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, το βλέμμα στρέφεται πλέον και στο φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), που θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν της Κίνας. Αναλυτές εκτιμούν ότι η διοργάνωση θα μπορούσε να αποτελέσει την κατάλληλη ευκαιρία για μια κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών.

Εάν τελικά Τραμπ και Κιμ βρεθούν ξανά στο ίδιο τραπέζι, το ερώτημα δεν θα είναι απλώς αν μπορούν να συνομιλήσουν, αλλά αν αυτή τη φορά μπορούν να βρουν κοινό έδαφος. Γιατί, σε αντίθεση με το 2018 και το 2019, η Βόρεια Κορέα προσέρχεται στη νέα διπλωματική εξίσωση με περισσότερα όπλα, ισχυρότερους συμμάχους και πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Και το μήνυμα που στέλνει ήδη η Πιονγκγιάνγκ είναι ότι, εάν πρόκειται να επιστρέψει στο τραπέζι, δεν σκοπεύει να το κάνει χωρίς ανταλλάγματα.