Χωρίς Λεπέν στο προσκήνιο: Οι νέοι παίκτες στη μάχη για το 2027 και το αβέβαιο πολιτικό σκηνικό της Γαλλίας

Η καταδίκη της Μαρίν Λεπέν με αυστηρή ποινή αποκλεισμού από κάθε υποψηφιότητα αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες στην πολιτική σκηνή της Γαλλίας ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027. Με την απουσία της πιο ισχυρής φιγούρας της ακροδεξιάς, νέοι πρωταγωνιστές αναδύονται, τα κομματικά επιτελεία ανασυντάσσονται και η πολιτική σκακιέρα γεμίζει αβεβαιότητες, τακτικισμούς και στρατηγικές ανατροπές.

Η Μαρίν Λεπέν στήριζε εδώ και καιρό την πεποίθηση πως ακόμη κι αν καταδικαζόταν για υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κονδυλίων, οι γαλλικές αρχές δεν θα τολμούσαν να της στερήσουν άμεσα το δικαίωμα να διεκδικήσει την προεδρία. Η πραγματικότητα όμως τη διέψευσε οδυνηρά: το Ποινικό Δικαστήριο του Παρισιού της επέβαλε την αυστηρότερη δυνατή ποινή — αποκλεισμό από κάθε εκλογική υποψηφιότητα για πέντε χρόνια, ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών (δύο με αναστολή και δύο σε κατ’ οίκον περιορισμό), καθώς και χρηματικό πρόστιμο 100.000 ευρώ.

Πολιτικό σοκ για τη Λεπέν και το RN

Η απόφαση συνιστά πλήγμα πρώτης γραμμής για την πολιτική της καριέρα, αλλά και για το κόμμα της, την Εθνική Συσπείρωση (RN), το οποίο αντιμετωπίζει πλέον μία ιστορική κρίση ηγεσίας. Παρότι η Λεπέν σκοπεύει να ασκήσει έφεση, το νομικό τοπίο δεν φαίνεται ευνοϊκό. Σύμφωνα με τον συνήγορό της, Ροντόλφ Μποσελού, η πενταετής απαγόρευση ισχύει άμεσα και δεν μπορεί να ανασταλεί με ένδικα μέσα, ακόμη και εάν δεν έχει τελεσιδικήσει η απόφαση.

Το γαλλικό νομικό σύστημα αντιμετωπίζει κάποιον ως αθώο μέχρι εξάντλησης όλων των εφέσεων, όμως η συγκεκριμένη απαγόρευση παρακάμπτει αυτό τον κανόνα. Αν δεν ίσχυε άμεσα, η Λεπέν θα μπορούσε να συμμετάσχει στις εκλογές του 2027 και να διεκδικήσει την προεδρία – εξασφαλίζοντας στη συνέχεια και την προεδρική ασυλία, όπως έχει σημειώσει και ο Financial Times.

Θα μείνει παρούσα — αλλά στο παρασκήνιο

Παρά την καταδίκη, η Λεπέν διατηρεί τη θέση της στην Εθνοσυνέλευση, όπου είναι επικεφαλής του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης. Ενδέχεται να αποχωρήσει μόνο σε περίπτωση πρόωρων εκλογών, σενάριο που μοιάζει απίθανο αλλά όχι αδύνατο, δεδομένης της ρευστότητας στην πολιτική σκηνή.

Το ερώτημα που αιωρείται πλέον είναι: ποιος θα πάρει το τιμόνι του RN;

Οι πρώτες ρωγμές στο εσωτερικό

Το RN ήταν πάντοτε κόμμα προσωποκεντρικό, με την ηγεσία να ασκείται σχεδόν απόλυτα από τη Λεπέν. Το επιτελείο της αποτελείται από στενούς συμμάχους, ανάμεσά τους και ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του κόμματος και ευρωβουλευτής, ο οποίος τώρα βρίσκεται στο προσκήνιο.

Ο 29χρονος, παρότι είχε αναλάβει την αρχηγία ήδη από το 2022, κατηγορείται από εσωκομματικές φωνές ότι ασχολείται περισσότερο με την προσωπική του εικόνα — περιοδείες, social media, προβολή — και λιγότερο με την οργανωτική δομή του κόμματος. Μέχρι στιγμής, το δίδυμο Μπαρντελά – Λεπέν παρουσιαζόταν ως ενιαίο: εκείνη για πρόεδρος, εκείνος για πρωθυπουργός. Η καταδίκη της Λεπέν, όμως, ανοίγει νέα σελίδα και μένει να φανεί αν θα εμφανιστούν δημόσια ρήγματα ή πολιτικές διαφορές.

Οι κερδισμένοι της ανατροπής
Ο ίδιος ο Μπαρντελά, αν και καλείται να ισορροπήσει μεταξύ πίστης προς τη Λεπέν και προσωπικής φιλοδοξίας, αναδεικνύεται σε βασικό ωφελημένο. Η αποχώρηση της ιστορικής ηγέτιδας δημιουργεί χώρο για τη δική του ανάδειξη – εφόσον χειριστεί έξυπνα τη μετάβαση, χωρίς να φανεί καιροσκόπος.

Ένας ακόμα κερδισμένος της υπόθεσης είναι ο Μπρουνό Ρεταγιό, νυν υπουργός Εσωτερικών και στέλεχος των παραδοσιακών Ρεπουμπλικανών. Ο Ρεταγιό, με τη δημοτικότητά του να ανεβαίνει σταθερά, ετοιμάζεται να αναλάβει την ηγεσία του κόμματος και να προσελκύσει τους συντηρητικούς ψηφοφόρους που απομακρύνονται από την ακροδεξιά.

Επιπλέον, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ βλέπει το εκλογικό του πεδίο να ανοίγεται, ενώ οι υποψήφιοι της Αριστεράς ελπίζουν ότι η απουσία της Λεπέν θα φέρει πίσω απογοητευμένους ψηφοφόρους που είχαν στραφεί στο RN.

Οι χαμένοι του νέου σκηνικού
Η ίδια η Λεπέν, προφανώς, είναι η μεγαλύτερη χαμένη, χάνοντας την πιο ευνοϊκή στιγμή για την προεδρική της καμπάνια — με τα ποσοστά της να έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα της καριέρας της. Όμως δεν είναι η μόνη.

Ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού, που διαχειρίζεται μια εύθραυστη κυβερνητική πλειοψηφία, βρίσκεται πλέον σε ακόμα πιο δύσκολη θέση. Μέχρι τώρα, το RN δεν είχε κλιμακώσει την αντιπαράθεση με την κυβέρνησή του, αλλά αυτό ενδέχεται να αλλάξει, ειδικά αν υπάρξει εσωκομματική πίεση για στροφή σε πιο επιθετική στάση.

Ο ίδιος ο Μπαϊρού έχει παρελθόν με κατηγορίες — σε μικρότερη κλίμακα — για ατασθαλίες σε ευρωπαϊκά κονδύλια, ενώ το κόμμα του έχει ιστορικά πληγεί από τέτοιου είδους υποθέσεις. Μια νέα πολιτική σύγκρουση ίσως τον φέρει ξανά στο στόχαστρο.

Προς μια άγνωστη πολιτική κατεύθυνση
Η απόφαση του δικαστηρίου λειτουργεί ως αφετηρία για μια νέα πολιτική πραγματικότητα στη Γαλλία. Οι υποψήφιοι για το 2027, είτε ήταν ήδη εμφανείς είτε κινήθηκαν διακριτικά, καλούνται τώρα να επαναπροσδιορίσουν τις στρατηγικές τους.

Ενώ αρκετοί αντίπαλοι της Λεπέν έσπευσαν να καταδικάσουν τον αποκλεισμό της, υπονοώντας πολιτική σκοπιμότητα, άλλοι κράτησαν αποστάσεις, επιμένοντας στον σεβασμό της Δικαιοσύνης. Από τον Λοράν Βοκιέ, που έκανε λόγο για «ανθυγιεινό προηγούμενο», έως τον πρώην πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ που περιορίστηκε να πει πως «οφείλουμε να σεβόμαστε την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης», γίνεται φανερό πως η μάχη για το 2027 ξεκινά μέσα σε ένταση, ρευστότητα και νέα δεδομένα.