«Χτύπημα κάτω από τη ζώνη» από το BBC: «Η Ελλάδα χρησιμοποιεί μετανάστες ως μισθοφόρους για παράνομα pushbacks!»- Αστήρικτοι ισχυρισμοί των Βρετανών και ανυπόστατες καταγγελίες για την «δήθεν» ανεξέλεγκτη κατάσταση που επικρατεί στον Έβρο!

Σοβαρές καταγγελίες για πρακτικές παράνομων επαναπροωθήσεων στα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο φέρνει στο φως εκτενής έρευνα του BBC, η οποία προκαλεί έντονες αντιδράσεις και έχει τεθεί υπό παρακολούθηση από τη Frontex.

«Χτύπημα κάτω από τη ζώνη» από το BBC: «Η Ελλάδα χρησιμοποιεί μετανάστες ως μισθοφόρους για παράνομα pushbacks!»- Αστήρικτοι ισχυρισμοί των Βρετανών και ανυπόστατες καταγγελίες για την «δήθεν» ανεξέλεγκτη κατάσταση που επικρατεί στον Έβρο!

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, που βασίζεται σε διαρροές εγγράφων, μαρτυρίες μεταναστών αλλά και πρώην εμπλεκομένων, υπάρχουν ισχυρισμοί ότι στα σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία φέρεται να έχει αναπτυχθεί ένα ανεπίσημο και βίαιο σύστημα επαναπροωθήσεων, στο οποίο –όπως υποστηρίζεται– εμπλέκονται και μετανάστες που στρατολογούνται για αυτόν τον σκοπό.

Η έρευνα κάνει λόγο για χρήση «μισθοφόρων» μεταναστών, οι οποίοι, σύμφωνα με τις καταγγελίες, φέρεται να δρουν υπό καθοδήγηση ή ανοχή κρατικών μηχανισμών, με στόχο την απομάκρυνση νεοεισερχόμενων αιτούντων άσυλο πίσω στην Τουρκία μέσω του ποταμού Έβρου.

Οι ελληνικές αρχές, σύμφωνα με το δημοσίευμα, απορρίπτουν ή δεν αναγνωρίζουν τις συγκεκριμένες κατηγορίες.

Εκτεταμένο υλικό και μαρτυρίες

Το BBC, σε συνεργασία με ερευνητικές ομάδες, αναφέρει ότι συγκέντρωσε υλικό από διαφορετικές πηγές: εσωτερικά έγγραφα, μαρτυρίες μεταναστών, πρώην φερόμενων εμπλεκομένων αλλά και αστυνομικές πηγές.

Μεταξύ άλλων, γίνεται λόγος για περιστατικά βίας, ληστειών και κακομεταχείρισης, ενώ ορισμένες μαρτυρίες αναφέρονται ακόμη και σε ιδιαίτερα σοβαρές μορφές κακοποίησης. Οι ισχυρισμοί αυτοί, όπως τονίζεται, δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους.

Η δημοσιογραφική ομάδα αναφέρει επίσης ότι η πρακτική των παράτυπων επαναπροωθήσεων φέρεται να έχει καταγραφεί από το 2020 και μετά, μέσα από διαφορετικές ανεξάρτητες αναφορές.

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται να δήλωσε ότι δεν είχε γνώση για συγκεκριμένες καταγγελίες σχετικά με τη χρήση μεταναστών σε τέτοιες πρακτικές, ενώ οι αρμόδιες αρχές δεν προχώρησαν –σύμφωνα με το ρεπορτάζ– σε αναλυτική απάντηση στα αιτήματα του BBC.

Ο ρόλος των συνόρων και η ένταση στον Έβρο

Ο Έβρος, ως φυσικό σύνορο Ελλάδας–Τουρκίας και εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί μια από τις πιο ευαίσθητες μεταναστευτικές διαδρομές.

Η περιοχή χαρακτηρίζεται από έντονη στρατιωτικοποίηση, με συνεχείς περιπολίες και αυξημένα μέτρα επιτήρησης, ενώ οι μεταναστευτικές ροές, ιδιαίτερα από το 2015 και μετά, έχουν ασκήσει σημαντική πίεση στο σύστημα υποδοχής.

Στο ρεπορτάζ περιγράφεται ότι ομάδες μασκοφόρων φέρεται να αναλαμβάνουν τη μεταφορά ή την αναγκαστική επιστροφή μεταναστών προς την τουρκική πλευρά, με τη χρήση βίας και εκφοβισμού, σύμφωνα πάντα με τις καταγγελίες που παρουσιάζονται.

«Χτύπημα κάτω από τη ζώνη» από το BBC: «Η Ελλάδα χρησιμοποιεί μετανάστες ως μισθοφόρους για παράνομα pushbacks!»- Αστήρικτοι ισχυρισμοί των Βρετανών και ανυπόστατες καταγγελίες για την «δήθεν» ανεξέλεγκτη κατάσταση που επικρατεί στον Έβρο!

Καταγγελίες για βία και εξαναγκασμό

Μετανάστες από τη Συρία και άλλες χώρες περιγράφουν περιστατικά βίαιης μεταχείρισης, αναγκαστικών μεταφορών και συνθηκών που, όπως υποστηρίζουν, παραβιάζουν βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Ορισμένες μαρτυρίες κάνουν λόγο για ξυλοδαρμούς, εξευτελιστική μεταχείριση και αναγκαστική επιστροφή μέσω του ποταμού Έβρου, χωρίς επίσημες διαδικασίες ασύλου.

Παράλληλα, πρώην εμπλεκόμενοι που παρουσιάζονται ως «μισθοφόροι» υποστηρίζουν ότι στρατολογήθηκαν υπό πίεση ή χωρίς ουσιαστική επιλογή, περιγράφοντας ένα περιβάλλον φόβου και εξαναγκασμού.

Θεσμικές αναφορές και έλεγχοι

Σύμφωνα με την έρευνα, περιστατικά που σχετίζονται με παράτυπες επαναπροωθήσεις έχουν εξεταστεί και από ευρωπαϊκούς θεσμούς, με αναφορές να εξετάζονται από εσωτερικούς μηχανισμούς ελέγχου.

Παράλληλα, ανεξάρτητες επιτροπές για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα έχουν καταγράψει δεκάδες περιστατικά που σχετίζονται με καταγγελλόμενες επαναπροωθήσεις τα τελευταία χρόνια, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ενιαία δικαστική κατάληξη για το σύνολο των υποθέσεων.

Η Frontex, από την πλευρά της, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι στηρίζει τη νόμιμη διαχείριση των συνόρων και συνεργάζεται με τα κράτη-μέλη για την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων, απορρίπτοντας οποιαδήποτε ανοχή σε παραβιάσεις δικαιωμάτων.

Το BBC καταλήγει ότι οι καταγγελίες που παρουσιάζονται συνθέτουν μια ιδιαίτερα σοβαρή εικόνα, η οποία –εφόσον επιβεβαιωθεί πλήρως– θα μπορούσε να εγείρει σημαντικά ζητήματα παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι πρόκειται για ισχυρισμούς που βασίζονται σε συνδυασμό μαρτυριών, εγγράφων και ανεξάρτητων πηγών, και οι οποίοι παραμένουν αντικείμενο έρευνας και διασταύρωσης.