CNN: «Γρίφος» για τη CIA παραμένει η κατάσταση και ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο Ιράν

Στο μικροσκόπιο των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών βρίσκεται ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο οποίος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, φέρεται να καθοδηγεί τις κεντρικές στρατηγικές επιλογές της χώρας από το παρασκήνιο και σε καθεστώς σχεδόν πλήρους απομόνωσης.

CNN: «Γρίφος» για τη CIA παραμένει η κατάσταση και ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο Ιράν

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση τόσο της στρατιωτικής όσο και της διπλωματικής στρατηγικής της Τεχεράνης, παρά το γεγονός ότι παραμένει εκτός δημόσιας θέας μετά τον σοβαρό τραυματισμό του. Η απουσία του από την επίσημη δημόσια σφαίρα έχει ενισχύσει το κλίμα αβεβαιότητας γύρω από τη λειτουργία της ιρανικής ηγεσίας.

Σύμφωνα με αναφορές αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, τις οποίες επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο CNN, ο νέος ανώτατος ηγέτης φέρεται να συμμετέχει ενεργά, μαζί με έναν στενό κύκλο αξιωματούχων, στη διαχείριση κρίσιμων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως εκτιμάται, το ιρανικό καθεστώς εμφανίζει σημάδια εσωτερικού κατακερματισμού και θεσμικής πίεσης.

Η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών επισημαίνει ότι η πραγματική κατανομή της εξουσίας στο εσωτερικό της Τεχεράνης παραμένει θολή και δύσκολα ανιχνεύσιμη. Παρ’ όλα αυτά, αναλυτικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ φαίνεται να έχει αναλάβει τον κεντρικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων για την πορεία της σύγκρουσης και τις πιθανές διαδικασίες τερματισμού της, διαδεχόμενος ουσιαστικά τον πατέρα του, ο οποίος φέρεται να σκοτώθηκε μαζί με κορυφαίους στρατιωτικούς αξιωματούχους στις αρχές του πολέμου.

Το πέπλο μυστικότητας γύρω από την υγεία και την απουσία του

Από τη στιγμή της επίθεσης που του προκάλεσε σοβαρά τραύματα, ο νέος ανώτατος ηγέτης δεν έχει πραγματοποιήσει καμία δημόσια εμφάνιση, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει πληθώρα σεναρίων σχετικά με την κατάσταση της υγείας του. Πηγές που επικαλούνται οι αμερικανικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι οι πληροφορίες για την κατάστασή του προέρχονται αποκλειστικά από πρόσωπα που έχουν άμεση και προσωπική πρόσβαση σε αυτόν.

Ένα σημαντικό στοιχείο αυτής της αβεβαιότητας αποτελεί η φερόμενη άρνησή του να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, επιλέγει να επικοινωνεί είτε διά ζώσης είτε μέσω έμπιστων ενδιάμεσων, αποφεύγοντας κάθε ψηφιακό αποτύπωμα.

Παράλληλα, αναφέρεται ότι λαμβάνει συνεχή ιατρική φροντίδα για σοβαρά εγκαύματα στη μία πλευρά του σώματός του. Αντίθετα, ο Μαζαχέρ Χοσεϊνί, επικεφαλής πρωτοκόλλου στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη, υποστήριξε την Παρασκευή ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναρρώνει ικανοποιητικά, κάνοντας λόγο για ελαφρά τραύματα στο πόδι, τη μέση και πίσω από το αυτί, καλώντας παράλληλα τον ιρανικό λαό να μην δίνει βάση στις φήμες.

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν αποκάλυψε ότι είχε πραγματοποιήσει δίωρη διά ζώσης συνάντηση μαζί του, γεγονός που αποτελεί την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση άμεσης επαφής με κορυφαίο κρατικό αξιωματούχο μετά την περίοδο της απομόνωσης.

CNN: «Γρίφος» για τη CIA παραμένει η κατάσταση και ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στο Ιράν

Στρατιωτική αντοχή και πίεση του αποκλεισμού

Στο στρατιωτικό πεδίο, εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών δείχνουν ότι οι ικανότητες του Ιράν έχουν μεν υποστεί σημαντική φθορά, αλλά δεν έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου τα δύο τρίτα των εκτοξευτών πυραύλων φέρεται να έχουν επιβιώσει από τα αμερικανικά πλήγματα, ενώ η Τεχεράνη αξιοποιεί την περίοδο εκεχειρίας για να ανακτήσει εξοπλισμό που είχε θαφτεί ή αποκρυβεί μετά προηγούμενες επιθέσεις.

Επιπλέον, εσωτερική έκθεση της CIA, την οποία αποκάλυψε αρχικά η Washington Post, εκτιμά ότι το Ιράν διαθέτει αντοχές ώστε να επιβιώσει υπό τον ασφυκτικό αμερικανικό οικονομικό αποκλεισμό για περίπου τέσσερις ακόμη μήνες, πριν εισέλθει σε φάση σοβαρής οικονομικής αποσταθεροποίησης.

Όπως σημείωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος μιλώντας στο CNN, ο οικονομικός αποκλεισμός επιταχύνει μια διαδικασία συστημικής κατάρρευσης, πλήττοντας τα κρατικά έσοδα και επιβαρύνοντας δραματικά τον άμαχο πληθυσμό, την ώρα που οι στρατιωτικές υποδομές, όπως το ναυτικό, έχουν υποστεί σοβαρές απώλειες.

Διπλωματικό αδιέξοδο και εσωτερικές ισορροπίες

Στο διπλωματικό επίπεδο, η παρατεταμένη απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ φαίνεται να ενισχύει τον ρόλο άλλων ισχυρών κέντρων εξουσίας. Ανώτατα στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, σε συνεργασία με τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, φέρονται να έχουν αναλάβει την καθημερινή διαχείριση της κρίσης και την προώθηση των διαπραγματεύσεων.

Ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος θεωρείται πρόσωπο ευρείας αποδοχής μεταξύ στρατιωτικών και διπλωματικών κύκλων, ηγήθηκε του πρώτου γύρου συνομιλιών με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς ωστόσο να υπάρξει πρόοδος ή συμφωνία.

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας παρατείνει την εκεχειρία επ’ αόριστον, αναμένει πλέον την επίσημη ιρανική απάντηση στις τελευταίες αμερικανικές προτάσεις.

Τέλος, αναλυτές όπως ο Άλι Βαέζ του International Crisis Group επισημαίνουν ότι το ιρανικό σύστημα ενδέχεται να αξιοποιεί στρατηγικά το πρόσωπο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως «προστατευτική ασπίδα» απέναντι στην εσωτερική πολιτική πίεση, επιτρέποντας ταυτόχρονα στους διαπραγματευτές μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών, σε ένα περιβάλλον όπου η ισορροπία εξουσίας στην Τεχεράνη παραμένει εξαιρετικά ρευστή.