Δημογραφικό: Ρεκόρ χαμηλής γονιμότητας και γηράσκων πληθυσμός στην Ευρώπη

Η Ευρώπη βιώνει μια πρωτοφανή δημογραφική κρίση, με τις γεννήσεις να σημειώνουν ιστορικά χαμηλά επίπεδα και τη μέση ηλικία των μητέρων να αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2023, ο δείκτης γονιμότητας στις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώθηκε στο 1,38 παιδιά ανά γυναίκα – το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 2004.

Η τάση αυτή υπογραμμίζει τη σταθερή μείωση των γεννήσεων που παρατηρείται από τη δεκαετία του 1960, με την πτώση το 2023 να αγγίζει το 5,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Συνολικά, γεννήθηκαν μόλις 3,67 εκατομμύρια μωρά στην ΕΕ, αριθμός που σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση από το 1961, όταν ξεκίνησαν να συλλέγονται συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία.

Δημογραφικό: Οι Ευρωπαίες αποκτούν παιδιά μετά τα 30

Η μέση ηλικία των γυναικών κατά τη γέννηση του πρώτου τους παιδιού στην ΕΕ αυξήθηκε στα 29,8 έτη, με τις Ιταλίδες να αποκτούν παιδιά αργότερα από οποιαδήποτε άλλη εθνικότητα, στα 31,8 έτη κατά μέσο όρο. Αντίθετα, οι νεότερες μητέρες καταγράφονται στη Βουλγαρία, όπου η πρώτη μητρότητα συμβαίνει στα 26,9 έτη.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι γυναίκες στην Ευρώπη γεννούν όλο και λιγότερα παιδιά πριν από τα 30, ενώ οι γεννήσεις αυξάνονται σε ηλικίες άνω των 30 ετών. Το 2023, ο υψηλότερος δείκτης γονιμότητας καταγράφηκε στην ηλικιακή ομάδα 30-34 ετών, ενώ ακόμα και οι γυναίκες άνω των 35 ετών αποκτούν περισσότερα παιδιά από ό,τι στο παρελθόν.

Χώρες με τις περισσότερες και λιγότερες γεννήσεις

Η Βουλγαρία ανέδειξε τον υψηλότερο δείκτη γονιμότητας στην ΕΕ το 2023 με 1,81 παιδιά ανά γυναίκα, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (1,66) και την Ουγγαρία (1,55). Στον αντίποδα, η Μάλτα κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό γονιμότητας (1,06), ενώ εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά παρατηρήθηκαν επίσης στην Ισπανία (1,12) και τη Λιθουανία (1,18).

Η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία και η Φινλανδία συγκαταλέγονται στις χώρες με τον υψηλότερο μέσο όρο ηλικίας μητρότητας αλλά και με χαμηλότερο δείκτη γονιμότητας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Δημογραφικό: Η τάση της υπογεννητικότητας επιδεινώνεται

Τα τελευταία χρόνια, η γεννητικότητα στην ΕΕ ακολουθεί καθοδική πορεία. Από το 1,57 παιδιά ανά γυναίκα το 2010, το ποσοστό μειώθηκε στο 1,51 το 2020 κατά τη διάρκεια της πανδημίας και έπειτα έπεσε στο 1,46 το 2022, φτάνοντας στο ιστορικό χαμηλό του 1,38 το 2023.

Η συνεχής πτώση των γεννήσεων, σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, καθιστά την Ευρώπη μια «γηραιά ήπειρο» όχι μόνο ονομαστικά, αλλά και πληθυσμιακά. Με τις προβλέψεις να δείχνουν περαιτέρω μείωση του πληθυσμού, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της υπογεννητικότητας και της γήρανσης του πληθυσμού.