Διπλωματική πρωτοβουλία ΕΕ για Ιράν-Ισραήλ: Οι τέσσερις βασικοί άξονες της ευρωπαϊκής πρότασης – Τι είπε ο Μακρόν

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ανακοίνωσε την παρουσίαση μιας συντονισμένης και ολοκληρωμένης διαπραγματευτικής πρότασης προς την Τεχεράνη, εκ μέρους των βασικών ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Διπλωματική πρωτοβουλία ΕΕ για Ιράν-Ισραήλ: Οι τέσσερις βασικοί άξονες της ευρωπαϊκής πρότασης – Τι είπε ο Μακρόν

Η εν λόγω πρόταση στοχεύει στην αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, εν μέσω κλιμακούμενων συγκρούσεων και διεθνούς ανησυχίας για την ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής.Σύμφωνα με τον Μακρόν, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία επιδιώκει την αποκατάσταση διαύλων επικοινωνίας με το Ιράν και την αποτροπή μιας γενικευμένης ανάφλεξης, η οποία θα είχε δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή αλλά και για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Οι υπουργοί Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Γερμανίας, καθώς και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, συμμετέχουν σε διπλωματική συνάντηση με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στη Γενεύη. Πρόκειται για την πρώτη επίσημη επαφή τέτοιου επιπέδου από την έναρξη των πρόσφατων εχθροπραξιών.

Η γαλλική πρωτοβουλία βασίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν τις πάγιες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας σχετικά με τις περιφερειακές δραστηριότητες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν:

Οι Τέσσερις Κεντρικοί Άξονες της Ευρωπαϊκής Πρότασης

1. Αποκατάσταση της συνεργασίας με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA)
   Η πρόταση προβλέπει τη σταδιακή επιστροφή του Ιράν σε πλήρη συνεργασία με την IAEA, με απώτερο στόχο την επίτευξη “μηδενικού εμπλουτισμού” ουρανίου – ένα σημείο-κλειδί για τη διασφάλιση ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα παραμένει ειρηνικού χαρακτήρα.

2. Διεθνής εποπτεία του βαλλιστικού προγράμματος
   Η Ευρώπη επιδιώκει την επιβολή αυστηρών ελέγχων στο ιρανικό πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων, το οποίο θεωρείται πηγή διαρκούς απειλής για τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

3. Περιορισμός της χρηματοδότησης εξτρεμιστικών οργανώσεων
   Ζητείται η διακοπή της οικονομικής και στρατιωτικής υποστήριξης προς ένοπλες παραστρατιωτικές ομάδες που δραστηριοποιούνται σε χώρες όπως ο Λίβανος, η Συρία, η Υεμένη και η Γάζα.

4. Απελευθέρωση κρατουμένων αλλοδαπών
   Ένα ακόμη σημείο της πρότασης αφορά την άμεση απελευθέρωση ξένων υπηκόων που κρατούνται σε ιρανικά σωφρονιστικά ιδρύματα, τους οποίους ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χαρακτηρίζουν ως “πολιτικούς ομήρους”.

Ο Μακρόν επισήμανε ότι το Ιράν καλείται να αποδείξει την πρόθεσή του για εποικοδομητική συμμετοχή στη διαδικασία, υπογραμμίζοντας πως η πρόταση αποτελεί προϊόν στενής ευρωπαϊκής συνεργασίας.

Διπλωματική πρωτοβουλία ΕΕ για Ιράν-Ισραήλ: Οι τέσσερις βασικοί άξονες της ευρωπαϊκής πρότασης – Τι είπε ο Μακρόν

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, πριν την αναχώρησή του για τη Γενεύη, επιτέθηκε με σφοδρότητα στο Ισραήλ από το βήμα του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, κατηγορώντας το για εγκλήματα πολέμου και υπονομευτική δράση κατά της διπλωματίας.

Ο Αραγτσί ξεκαθάρισε ότι το Ιράν δεν προτίθεται να προσέλθει σε συνομιλίες “με κανένα μέρος”, αν πρώτα δεν σταματήσουν οι ισραηλινές επιθέσεις.

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία εξελίσσεται παράλληλα με την πρότερη διπλωματική διαδικασία που βρισκόταν σε εξέλιξη μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, η οποία διακόπηκε λόγω της πρόσφατης στρατιωτικής αναμέτρησης. Οι Ευρωπαίοι εταίροι εμφανίζονται αποφασισμένοι να αξιοποιήσουν το μικρό διπλωματικό παράθυρο που παραμένει ανοιχτό.

Ο Ισραηλινός πρέσβης στον ΟΗΕ κάλεσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να υιοθετήσουν “σθεναρή στάση”, απαιτώντας την πλήρη διάλυση του πυρηνικού και βαλλιστικού οπλοστασίου του Ιράν, καθώς και τον τερματισμό κάθε υποστήριξης σε τρομοκρατικές οργανώσεις.

Η συνάντηση στη Γενεύη αποτελεί μια ευκαιρία, έστω και περιορισμένη, για την αποκατάσταση της διπλωματίας και τη συγκράτηση της περαιτέρω κλιμάκωσης. Όμως, η επιτυχία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βούληση της Τεχεράνης να συμμετάσχει σε μια διαδικασία η οποία προϋποθέτει παραχωρήσεις, διαφάνεια και δέσμευση στην ειρηνική συνύπαρξη.