Διπλωματικό πόκερ στον ΟΗΕ: Ο Ερντογάν αλωνίζει σε Αιγαίο και Αν. Μεσόγειο και η Ελληνική Κυβέρνηση στέλνει επιστολές διαμαρτυρίας για το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο – Η αυταπάτη των «ήρεμων νερών» και της δήθεν «Ελληνο-Τουρκικής φιλίας» και τα Ελληνικά νησιά που κινδυνεύουν να “εξαφανιστούν” από τον χάρτη

Νέα εστία έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις άνοιξε στη Νέα Υόρκη, με την αντιπαράθεση να μεταφέρεται αυτή τη φορά στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών. Η Άγκυρα επανήλθε με επίσημη επιστολή, επιχειρώντας να υπερασπιστεί το Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο και τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κίνηση της τουρκικής διπλωματίας προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, η οποία απάντησε με δικό της έγγραφο, απορρίπτοντας τις τουρκικές αιτιάσεις και επαναφέροντας στο προσκήνιο τα δικαιώματα των Ελληνικών νησιών. Η νέα αυτή ανταλλαγή επιστολών φέρνει ξανά στο προσκήνιο τη βαθιά διαφωνία των δύο χωρών για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών.

Η Άγκυρα επιμένει στο τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η Τουρκία συνεχίζει να προβάλλει τη συμφωνία που υπέγραψε με τη Λιβύη το 2019, επιχειρώντας να ενισχύσει τη διεθνή παρουσία των θέσεών της. Το συγκεκριμένο μνημόνιο αποτελεί διαχρονική πηγή αντιπαράθεσης με την Ελλάδα, καθώς η Αθήνα θεωρεί ότι παραβλέπει την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη και η Ρόδος.

Η τουρκική πλευρά επιμένει στη δική της ερμηνεία για τα όρια των θαλάσσιων ζωνών, ενώ η ελληνική διπλωματία απορρίπτει τη συγκεκριμένη προσέγγιση ως αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ελληνική “απάντηση” και τα δικαιώματα των νησιών

Στην απαντητική επιστολή της, η Αθήνα επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών και ότι δεν αναγνωρίζει την προσπάθεια περιορισμού των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στην Κρήτη και τη Ρόδο, καθώς η ελληνική θέση είναι ότι τα νησιά διαθέτουν δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η αντιπαράθεση δεν αφορά απλώς δύο διαφορετικές διπλωματικές ανακοινώσεις. Αγγίζει τον πυρήνα των διαφωνιών για την υφαλοκρηπίδα, την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και τον γεωγραφικό προσδιορισμό των θαλάσσιων δικαιωμάτων στην περιοχή.

Τα «ήρεμα νερά» δοκιμάζονται ξανά

Η νέα ανταλλαγή επιστολών αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η προσπάθεια διατήρησης χαμηλών τόνων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Παρά τις επαφές και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών, οι βασικές διαφωνίες εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτές.

Η Άγκυρα συνεχίζει να προωθεί τις διεκδικήσεις της, ενώ η Αθήνα επιχειρεί να κατοχυρώσει τις θέσεις της μέσα από διπλωματικές και νομικές παρεμβάσεις σε διεθνές επίπεδο.

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν αυτή η αντιπαράθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των εγγράφων και των διπλωματικών διαβημάτων ή εάν θα προκαλέσει νέα ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών. Σε κάθε περίπτωση, το επεισόδιο στον ΟΗΕ υπενθυμίζει ότι πίσω από τη ρητορική της προσέγγισης εξακολουθούν να βρίσκονται άλυτα ζητήματα με ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ανατολική Μεσόγειο.