Διπλωματικός σεισμός σε Άγκυρα και Μέση Ανατολή: Μετά την Γκίλφοϊλ στο “μικροσκόπιο” του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ο Τομ Μπάρακ – Τα ερωτήματα για τα 15 δισ. δολάρια και οι πιέσεις για τον Πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία που φουντώνουν

Νέα ερωτήματα γύρω από τον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ, φέρνουν στο προσκήνιο μια υπόθεση που συνδέει τη διπλωματία με μεγάλα ενεργειακά συμφέροντα. Την ώρα που οι κινήσεις και οι δηλώσεις του προκαλούν αντιδράσεις σε διαφορετικά μέτωπα, οι αναφορές για τις οικονομικές του σχέσεις με επενδυτική εταιρεία επαναφέρουν τη συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στη δημόσια αποστολή και τα ιδιωτικά συμφέροντα.

Η υπόθεση έρχεται στο φόντο της πρόσφατης συζήτησης γύρω από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει επιβεβαιωμένη απόφαση απομάκρυνσης του Μπάρακ. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν οι αντιδράσεις θα οδηγήσουν σε περαιτέρω έλεγχο των χειρισμών του και σε πολιτικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον.

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΕΡΓΟ 15 ΔΙΣ. ΔΟΛΑΡΙΩΝ

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ο Μπάρακ φέρεται να υποστήριξε τη συμμετοχή της TI Capital, εταιρείας που συνδέεται με στενό επιχειρηματικό του συνεργάτη, σε σχεδιαζόμενο έργο πετρελαιαγωγού μεταξύ Ιράκ και Συρίας. Το εγχείρημα εκτιμάται ότι θα μπορούσε να ανέλθει σε περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια και να δημιουργήσει μια εναλλακτική ενεργειακή διαδρομή στην ευρύτερη περιοχή.

Το σχέδιο συνδέεται με μια ευρύτερη προσπάθεια αναδιαμόρφωσης των ενεργειακών διαδρομών της Μέσης Ανατολής, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των μεταφορών και η πρόσβαση στις αγορές πετρελαίου βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνών ανταγωνισμών.

Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο το μέγεθος της επένδυσης. Είναι το κατά πόσο οι επαφές και οι παρεμβάσεις ενός ανώτατου Αμερικανού αξιωματούχου ενδέχεται να δημιουργούν ερωτήματα δεοντολογίας, δεδομένου του διπλού του ρόλου ως διπλωμάτη και ειδικού απεσταλμένου.

ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΙΘΑΝΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ

Τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η οικονομική σχέση του Μπάρακ με την TI Capital εξετάζεται υπό το πρίσμα των κανόνων που διέπουν τη συμπεριφορά Αμερικανών κυβερνητικών αξιωματούχων. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα αν υπήρξαν επαρκείς δικλίδες ώστε οι ιδιωτικές οικονομικές σχέσεις να μην επηρεάζουν ή να μη φαίνεται ότι επηρεάζουν την άσκηση των επίσημων καθηκόντων του.

Οι αναφορές αυτές δεν ισοδυναμούν από μόνες τους με απόδειξη παράνομης πράξης. Αποτελούν, όμως, λόγο για να εξεταστούν με σαφήνεια οι διαδικασίες γνωστοποίησης οικονομικών συμφερόντων, οι πιθανές εξαιρέσεις από κανόνες δεοντολογίας και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι σχετικές επαφές.

Η διαφάνεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν πρόκειται για έναν αξιωματούχο που συμμετέχει σε διπλωματικές διεργασίες με στρατηγικό και οικονομικό βάρος για ολόκληρη την περιοχή.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρέσβης έχει βρεθεί στο επίκεντρο επικρίσεων και στην Τουρκία. Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, ο Τούρκος πολιτικός Ναμίκ Ταν έθεσε ζητήματα σχετικά με τις επαφές του Μπάρακ με υπουργούς Εξωτερικών άλλων χωρών στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και με την επιλογή του να διαμένει εκτός Άγκυρας. Ο ίδιος ζήτησε να υπάρξουν εξηγήσεις για το κατά πόσο οι κινήσεις αυτές συνάδουν με τον θεσμικό ρόλο ενός πρέσβη.

Οι επικρίσεις αυτές προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο στην υπόθεση, καθώς η δράση του Μπάρακ αξιολογείται πλέον μέσα από διαφορετικά πολιτικά πρίσματα: από τη μία, τα ερωτήματα για τις οικονομικές του σχέσεις και, από την άλλη, οι αντιδράσεις για τις διπλωματικές του επιλογές.

ΟΙ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΥΨΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΓΚΟΛΑΝ

Έντονες αντιδράσεις έχουν καταγραφεί και γύρω από τις τοποθετήσεις του για τις εξελίξεις στη Συρία και τις σχέσεις με το Ισραήλ. Το ρεπορτάζ αναφέρεται σε δηλώσεις του για τα Υψίπεδα του Γκολάν, οι οποίες προκάλεσαν αντιδράσεις από Ισραηλινούς αξιωματούχους, καθώς και σε διαφωνίες για τον τρόπο διαχείρισης της νέας συριακής πραγματικότητας.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις για την ασφάλεια, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις πολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή καθιστούν τον ρόλο του ιδιαίτερα ευαίσθητο. Κάθε δημόσια τοποθέτηση ενός διπλωμάτη με τόσο ευρύ χαρτοφυλάκιο μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις μεταξύ συμμάχων και να πυροδοτήσει νέες αντιπαραθέσεις.

ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΤΕΙ Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ;

Η χρονική σύμπτωση με την υπόθεση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ έχει ενισχύσει τα σενάρια για πιθανές αλλαγές στο διπλωματικό προσωπικό των ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, τα διαθέσιμα δημοσιεύματα δεν επιβεβαιώνουν ότι έχει ληφθεί απόφαση απομάκρυνσης του Τομ Μπάρακ ή ότι επίκειται συγκεκριμένη εξέλιξη στην υπηρεσιακή του θέση.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχει σημασία για το αν θα υπάρξουν επίσημες διευκρινίσεις από την αμερικανική πλευρά σχετικά με τις οικονομικές σχέσεις που περιγράφονται στα δημοσιεύματα και τις διαδικασίες δεοντολογίας που εφαρμόστηκαν.

Το πραγματικό διακύβευμα δεν αφορά μόνο το μέλλον ενός διπλωμάτη. Αγγίζει το ζήτημα της εμπιστοσύνης στους θεσμούς, της διαφάνειας στις μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες και της ανάγκης να διαχωρίζονται με σαφήνεια τα δημόσια καθήκοντα από τα ιδιωτικά οικονομικά συμφέροντα.