Διπλωματικός σεισμός στην Άγκυρα: Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Πρέσβη των ΗΠΑ, Τομ Μπάρακ, για υπέρβαση ρόλου και μυστηριώδεις προτεραιότητες και μιλάει για… «διπλωματική ντροπή χωρίς προηγούμενο»

Νέο μέτωπο αντιπαράθεσης ανοίγει στην Τουρκία, αυτή τη φορά με επίκεντρο τον Αμερικανό πρέσβη Τομ Μπάρακ. Η τουρκική αντιπολίτευση αμφισβητεί τις επιλογές και τις διπλωματικές κινήσεις του, ζητά εξηγήσεις από την κυβέρνηση Ερντογάν και κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι τοποθετεί σε κρίσιμες θέσεις πρόσωπα που, κατά την άποψή της, δεν τηρούν τους παραδοσιακούς κανόνες της διπλωματίας.

Στο επίκεντρο ο Τομ Μπάρακ – Τι πυροδότησε την πολιτική σύγκρουση

Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, βρίσκεται στο στόχαστρο επικρίσεων από στελέχη της τουρκικής αντιπολίτευσης, με αφορμή τόσο τις επαφές του με υπουργούς Εξωτερικών άλλων χωρών στην Κωνσταντινούπολη όσο και την επιλογή του να διαμένει εκτός της τουρκικής πρωτεύουσας.

Ο Ναμίκ Ταν, μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του κόμματος Γενί Παρτί και πρώην διπλωμάτης, αμφισβήτησε δημόσια τον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικανός πρέσβης ασκεί τα καθήκοντά του. Παράλληλα, κάλεσε την τουρκική κυβέρνηση να ζητήσει εξηγήσεις από τον διπλωματικό εκπρόσωπο των ΗΠΑ.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αγγίζει ένα ευαίσθητο ζήτημα για την Άγκυρα: τα όρια της διπλωματικής δραστηριότητας ξένων αξιωματούχων στο τουρκικό έδαφος και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι σχέσεις της Ουάσιγκτον με τις χώρες της ευρύτερης περιοχής.

«Ασχολείται περισσότερο με τη Μέση Ανατολή παρά με την Τουρκία»

Η βασική αιχμή του Ταν αφορά τις προτεραιότητες που, όπως υποστηρίζει, έχει θέσει ο Μπάρακ. Κατά την εκτίμησή του, ο Αμερικανός διπλωμάτης δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον περιφερειακό σχεδιασμό της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ και στις σχέσεις με άλλα κράτη της Μέσης Ανατολής, παρά στα καθήκοντα που απορρέουν από τη θέση του στην Άγκυρα.

Ο Ταν έθεσε δημόσια το ερώτημα εάν το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προτίθεται να καλέσει τον πρέσβη για εξηγήσεις. Στην κριτική του συμπεριέλαβε τη διαμονή του εκτός πρωτεύουσας, τις επαφές του με ξένους υπουργούς στην Κωνσταντινούπολη και τον ρόλο που θεωρεί ότι διαδραματίζει στη διαμόρφωση της αμερικανικής περιφερειακής πολιτικής.

Οι αιτιάσεις αυτές αποτελούν πολιτική κριτική της αντιπολίτευσης και δεν συνιστούν από μόνες τους απόδειξη παραβίασης διπλωματικών κανόνων.

«Διπλωματική ντροπή χωρίς προηγούμενο» – Τα πυρά επεκτείνονται

Μιλώντας στην αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Cumhuriyet, ο Ταν διεύρυνε την επίθεσή του, στρέφοντας την κριτική του όχι μόνο στον Μπάρακ, αλλά και στην ευρύτερη πρακτική επιλογής πρέσβεων από τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ο ίδιος έκανε λόγο για μια κατάσταση που χαρακτήρισε «διπλωματική ντροπή χωρίς προηγούμενο», υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι από τους ανθρώπους που τοποθετεί ο Τραμπ σε χώρες με τις οποίες διατηρεί στενές σχέσεις δεν δείχνουν τον απαιτούμενο σεβασμό προς το πρωτόκολλο και τις καθιερωμένες διπλωματικές πρακτικές.

Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν την ένταση της αντιπολιτευτικής κριτικής, αλλά δεν τεκμηριώνουν ότι η τουρκική κυβέρνηση έχει ήδη λάβει απόφαση να καλέσει επισήμως τον Αμερικανό πρέσβη για εξηγήσεις.

Το παρασκήνιο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων

Η αντιπαράθεση εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας παραμένουν κρίσιμες για την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Οι διπλωματικές επαφές, οι περιφερειακές συμμαχίες και οι επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ αποτελούν πεδία στα οποία συχνά διασταυρώνονται διαφορετικές προτεραιότητες.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν οι επικρίσεις θα παραμείνουν στο επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης ή εάν θα οδηγήσουν σε επίσημη διπλωματική κίνηση από την Άγκυρα. Μέχρι στιγμής, οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί καταγράφουν τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης και το αίτημά της για εξηγήσεις, όχι κάποια επιβεβαιωμένη επίσημη κλήση του Μπάρακ από το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η υπόθεση αναδεικνύει, πάντως, πόσο εύκολα οι κινήσεις ενός πρέσβη μπορούν να μετατραπούν σε πολιτικό ζήτημα όταν αγγίζουν τις ευαίσθητες ισορροπίες ανάμεσα στην εθνική κυριαρχία, τη διπλωματική εθιμοτυπία και τις στρατηγικές επιδιώξεις μεγάλων δυνάμεων.