Δκαστική “βόμβα” για τις ηλεκτρονικές απάτες: Τράπεζα υποχρεώνεται να επιστρέψει 9.800 ευρώ σε ζευγάρι που έχασε τις οικονομίες του από χάκερ – «Μπλόκο» στα ψιλά γράμματα των τραπεζικών συμβάσεων

Μια ιδιαίτερα σημαντική δικαστική απόφαση αλλάζει τα δεδομένα στις ηλεκτρονικές απάτες μέσω τραπεζικών υπηρεσιών, καθώς το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών δικαίωσε ζευγάρι που είδε τον κοινό τραπεζικό του λογαριασμό να αδειάζει μέσα σε λίγα λεπτά από δράστες ηλεκτρονικής απάτης.

Το δικαστήριο έκρινε ότι η τράπεζα οφείλει να επιστρέψει το ποσό των 9.800 ευρώ που αφαιρέθηκε παράνομα από τον λογαριασμό, ενώ επιδίκασε επιπλέον 2.000 ευρώ ως αποζημίωση για την ηθική βλάβη και την ψυχολογική πίεση που υπέστησαν οι δύο πολίτες.

Η υπόθεση ξεκίνησε όταν ο σύζυγος προσπάθησε να εισέλθει στην υπηρεσία e-banking από το κινητό του τηλέφωνο για να ελέγξει τα χρήματα του λογαριασμού. Μετά από αποτυχημένη προσπάθεια σύνδεσης, δοκίμασε ξανά μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έλαβε μήνυμα μέσω Viber που φαινόταν να προέρχεται από την τράπεζα και περιείχε έναν εξαψήφιο κωδικό για είσοδο από νέο πρόγραμμα περιήγησης. Ο πελάτης εισήγαγε τον κωδικό, χωρίς να γνωρίζει ότι είχε πέσει θύμα οργανωμένης ηλεκτρονικής παγίδας τύπου phishing.

Οι δράστες κατάφεραν στη συνέχεια να υποκλέψουν επιπλέον στοιχεία ασφαλείας και να πραγματοποιήσουν μεταφορά 9.800 ευρώ σε λογαριασμό τράπεζας του εξωτερικού. Τα χρήματα μεταφέρθηκαν άμεσα και στη συνέχεια αναλήφθηκαν.

Η ανατροπή της πρώτης απόφασης

Αρχικά, η δικαστική κρίση είχε αποδώσει ευθύνη στους ίδιους τους πελάτες, θεωρώντας ότι δεν επέδειξαν την απαιτούμενη προσοχή.

Ωστόσο, το ανώτερο δικαστήριο ανέτρεψε αυτή την απόφαση και έκρινε ότι σε περιπτώσεις μη εγκεκριμένων ηλεκτρονικών συναλλαγών το βάρος της απόδειξης δεν μπορεί να μεταφέρεται αυτόματα στον καταναλωτή.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η τράπεζα είναι αυτή που πρέπει να αποδείξει με σαφή τεχνικά δεδομένα, όπως στοιχεία σύνδεσης, διευθύνσεις IP και ταυτοποίηση συσκευών, ότι ο ίδιος ο πελάτης ενέκρινε τη συναλλαγή.

Το δικαστήριο υπογράμμισε ότι το γεγονός πως μια συναλλαγή πραγματοποιήθηκε μέσω των συστημάτων ασφαλείας της τράπεζας δεν σημαίνει από μόνο του ότι ο πελάτης την ενέκρινε ή ότι ενήργησε με δόλο ή βαριά αμέλεια.

«Δεν ευθύνεται ο πολίτης για μια οργανωμένη κυβερνοεπίθεση»

Στην απόφαση επισημαίνεται ότι μια συναλλαγή δεν θεωρείται πραγματικά εγκεκριμένη όταν πραγματοποιείται από τρίτο πρόσωπο χωρίς δικαίωμα πρόσβασης, ακόμη κι αν χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία που φαινομενικά αντιστοιχούν στον χρήστη.

Παράλληλα, οι δικαστές έκριναν ότι δεν μπορούν να ισχύουν όροι τραπεζικών συμβάσεων που μεταφέρουν αποκλειστικά στον πελάτη όλο το βάρος μιας τέτοιας απάτης.

Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, ακόμη και αν ένας πολίτης παραπλανηθεί και αποκαλύψει έναν κωδικό ή στοιχεία σύνδεσης, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επέδειξε βαριά αμέλεια, καθώς δεν είναι εύλογο να προβλέψει ότι οι δράστες θα παρακάμψουν και τα επόμενα επίπεδα προστασίας.

Νέα προστασία για χιλιάδες θύματα ηλεκτρονικής απάτης

Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις, με χιλιάδες πολίτες να πέφτουν θύματα ψεύτικων μηνυμάτων, τηλεφωνικών απατών και πλαστών ιστοσελίδων τραπεζών.

Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι η απώλεια των χρημάτων, τα οποία αποτελούσαν το σύνολο των αποταμιεύσεων του ζευγαριού, προκάλεσε σοβαρή οικονομική πίεση και έντονη ψυχική ταλαιπωρία.

Η συγκεκριμένη απόφαση δημιουργεί πλέον ένα σημαντικό προηγούμενο για παρόμοιες υποθέσεις, καθώς ενισχύει τη θέση των καταναλωτών απέναντι στις ηλεκτρονικές τραπεζικές απάτες και περιορίζει την αυτόματη μετακύλιση ευθυνών στους πελάτες.