Δούναβης: Η εκτεταμένη ξηρασία και η πτώση της στάθμης των υδάτων έφερε στην επιφάνεια απομεινάρια πολεμικών πλοίων των Ναζί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο- Εντυπωσιακές εικόνες (Βίντεο)

Καθώς η στάθμη του Δούναβη υποχωρεί δραματικά, τα ναυάγια δεκάδων γερμανικών πολεμικών πλοίων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αναδύονται ξανά στην επιφάνεια, φέρνοντας μαζί τους μια σκοτεινή σελίδα της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Δούναβης: Η εκτεταμένη ξηρασία και η πτώση της στάθμης των υδάτων έφερε στην επιφάνεια απομεινάρια πολεμικών πλοίων των Ναζί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο- Εντυπωσιακές εικόνες (Βίντεο)

Η παρατεταμένη ξηρασία έχει μεταμορφώσει σε πολλά σημεία τον Δούναβη, τον δεύτερο μεγαλύτερο σε μήκος ποταμό της Ευρώπης. Τα νερά έχουν υποχωρήσει τόσο αισθητά, ώστε από τον βυθό αρχίζουν να ξεπροβάλλουν τα σκουριασμένα κουφάρια δεκάδων γερμανικών πολεμικών πλοίων, τα οποία παρέμεναν κρυμμένα κάτω από την επιφάνεια για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες.

Πρόκειται για ναυάγια που συνδέονται άμεσα με τις τελευταίες φάσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την υποχώρηση των ναζιστικών δυνάμεων από τα Βαλκάνια. Πλοία που κάποτε αποτελούσαν τμήμα του γερμανικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα κατέληξαν στον πυθμένα του Δούναβη, καθώς οι Γερμανοί, υπό την πίεση της προέλασης των σοβιετικών στρατευμάτων, εγκατέλειπαν τη Ρουμανία και αναζητούσαν τρόπο να καθυστερήσουν την προέλαση του αντιπάλου.

Η ακραία υποχώρηση των υδάτων, ωστόσο, δεν φέρνει στην επιφάνεια μόνο ένα κομμάτι της πολεμικής ιστορίας. Η ξηρασία προκαλεί σοβαρά προβλήματα και στη σύγχρονη ζωή κατά μήκος του ποταμού, με ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς να φτάνουν στα όρια της λειτουργίας τους και τις κυβερνήσεις χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα πλοία που έγιναν παγίδα στον ποταμό

Τα πολεμικά πλοία που αναδύονται από τα νερά ανήκαν στον στόλο της ναζιστικής Γερμανίας στη Μαύρη Θάλασσα. Τον Σεπτέμβριο του 1944, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις υποχωρούσαν από τη Ρουμανία και οι Σοβιετικοί προέλαυναν όλο και βαθύτερα στην Ευρώπη, οι Γερμανοί προχώρησαν σε μια συνειδητή επιλογή: να βυθίσουν οι ίδιοι τα πλοία τους στον Δούναβη.

Σύμφωνα με ιστορικούς, έως και 200 γερμανικά πολεμικά πλοία αυτοβυθίστηκαν κοντά στο σερβικό λιμάνι Πράχοβο, σε ένα ιδιαίτερα στενό τμήμα του Δούναβη, κοντά στα σύνορα της Σερβίας με τη Ρουμανία. Τα πλοία βυθίστηκαν ενώ οι γερμανικές δυνάμεις δέχονταν πυρά από τον προελαύνοντα σοβιετικό στρατό.

Η σκόπιμη βύθιση δεν ήταν μια πράξη απλής εγκατάλειψης. Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένα υποβρύχιο φράγμα που θα δυσκόλευε και θα επιβράδυνε την κίνηση των σοβιετικών δυνάμεων στα Βαλκάνια. Η στρατηγική αυτή, όμως, δεν μπόρεσε να ανατρέψει την πορεία των εξελίξεων. Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1945, η ναζιστική Γερμανία παραδόθηκε, σηματοδοτώντας το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη.

Δούναβης: Η εκτεταμένη ξηρασία και η πτώση της στάθμης των υδάτων έφερε στην επιφάνεια απομεινάρια πολεμικών πλοίων των Ναζί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο- Εντυπωσιακές εικόνες (Βίντεο)

Σήμερα, ο χρόνος μοιάζει να αντιστρέφεται για λίγο. Εκεί όπου επί δεκαετίες κυριαρχούσαν τα νερά, η υποχώρηση του ποταμού αποκαλύπτει ξανά τα ίχνη εκείνης της εποχής: μεταλλικούς όγκους, σκουριασμένα καταστρώματα και τα κουφάρια των πλοίων που παρέμειναν στον βυθό από τις τελευταίες ημέρες της γερμανικής υποχώρησης.

Ορισμένα από τα ναυάγια εξακολουθούν, μάλιστα, να είναι φορτωμένα με όπλα και εκρηκτικά, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνσή τους εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη.

Ένα πρόβλημα που παραμένει άλυτο

Η εικόνα των παλιών πολεμικών πλοίων που αναδύονται μέσα από τα νερά υπενθυμίζει παράλληλα ένα πρόβλημα που οι σερβικές αρχές προσπαθούν εδώ και χρόνια να αντιμετωπίσουν. Με οικονομική στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Σερβία έχει επιχειρήσει να απομακρύνει τα επικίνδυνα ναυάγια και να αποκαταστήσει την ασφαλή διέλευση των πλοίων σε ένα από τα σημαντικότερα ποτάμια της Ευρώπης.

Κάποια από τα ναυάγια απομακρύνθηκαν ήδη από τις αρχές της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας. Τα περισσότερα, όμως, παρέμειναν στον πυθμένα. Τα εκρηκτικά και ο οπλισμός που εξακολουθούν να βρίσκονται σε αρκετά από τα πλοία αποτέλεσαν διαχρονικά ένα σοβαρό εμπόδιο για την ανέλκυσή τους.

Σήμερα, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πιεστική. Ο Δούναβης διασχίζει δέκα χώρες και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και μεταφορικούς διαύλους της Ευρώπης. Η συνεχιζόμενη πτώση της στάθμης των υδάτων έχει καταστήσει σε αρκετά σημεία τη ναυσιπλοΐα δύσκολη και επικίνδυνη, ενώ οι αρχές προσπαθούν να κρατήσουν ανοιχτό τον ποταμό για την κίνηση των πλοίων.

Στο Πράχοβο, η εικόνα είναι χαρακτηριστική της κατάστασης. Ο Κρστα Μπράντιτς, κάτοικος της περιοχής, περιγράφει τις δυσκολίες που έχει προκαλέσει η υποχώρηση των νερών: «Όπως μπορείτε να δείτε, τα μεγάλα πλοία δεν μπορούν πλέον να περάσουν».

Έτσι, η ξηρασία δεν αποκαλύπτει απλώς ένα ξεχασμένο κομμάτι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Με κάθε εκατοστό που υποχωρεί η στάθμη του Δούναβη, ο ποταμός φέρνει στην επιφάνεια ένα παρελθόν που παρέμενε κρυμμένο στον βυθό, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει τις νέες προκλήσεις που δημιουργεί η κλιματική πίεση για έναν από τους σημαντικότερους υδάτινους δρόμους της Ευρώπης.