Δυναμώνει το «μουσουλμανικό ΝΑΤΟ»: «Υπάρχει ενδιαφέρον από 6-7 μουσουλμανικές χώρες για να ενταχθούν στο Σύμφωνο της Μέκκας» λέει το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν

Έντονο ενδιαφέρον από ακόμη έξι έως επτά μουσουλμανικές χώρες για την ένταξή τους στο νέο αμυντικό σύμφωνο μεταξύ Πακιστάν, Σαουδικής Αραβίας και Τουρκίας.

Δυναμώνει το «μουσουλμανικό ΝΑΤΟ»: «Υπάρχει ενδιαφέρον από 6-7 μουσουλμανικές χώρες για να ενταχθούν στο Σύμφωνο της Μέκκας» λέει το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν

Αυτό αποκάλυψε ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, την ώρα που οι τρεις χώρες επιχειρούν να μετατρέψουν τη μέχρι σήμερα στρατηγική τους σύμπραξη σε ένα περισσότερο θεσμοθετημένο και διευρυμένο πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας.

Η αποκάλυψη έρχεται ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών συναντώνται τη Δευτέρα στην Κωνσταντινούπολη, στην πρώτη συνεδρίαση της στρατηγικής πολιτικής και αμυντικής επιτροπής που δημιουργήθηκε μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Πρόκειται για ένα κρίσιμο βήμα στην προσπάθεια να αποκτήσει το νέο σχήμα πιο σταθερή δομή, συγκεκριμένους μηχανισμούς συντονισμού και σαφές πλαίσιο για τη μελλοντική του πορεία.

Ο Ισάκ Νταρ είχε δηλώσει τις προηγούμενες ημέρες ότι οι τρεις κυβερνήσεις επεξεργάζονται ήδη ένα πλαίσιο για την ένταξη νέων μελών, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει στην αποκάλυψη των χωρών που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Η αναφορά του, πάντως, ότι πρόκειται για έξι έως επτά μουσουλμανικές χώρες ενισχύει την εικόνα ενός συμφώνου που ενδέχεται να αποκτήσει πολύ ευρύτερη περιφερειακή διάσταση.

Το Μπαγκλαντές είναι η χώρα που έχει σηματοδοτήσει πιο πρόσφατα ότι εξετάζει τη συμμετοχή της, ενώ και η Τουρκία έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της συμφωνίας προς άλλες χώρες της περιοχής. Μεταξύ αυτών έχει αναφερθεί και η Αίγυπτος, γεγονός που θα μπορούσε να προσδώσει ακόμη μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος στο υπό διαμόρφωση αμυντικό σχήμα.

Ρήτρα συλλογικής άμυνας

Στον πυρήνα της συμφωνίας βρίσκεται μια ιδιαίτερα σημαντική ρήτρα συλλογικής άμυνας. Το αμυντικό σύμφωνο υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου και προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θεωρείται επίθεση εναντίον και των τριών. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο της συμφωνίας και αποτυπώνει την πρόθεση των τριών πλευρών να οικοδομήσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίας στρατηγικής προστασίας.

Η συνεδρίαση στην Κωνσταντινούπολη αποκτά, υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη σημασία, καθώς πέραν των υπουργών Εξωτερικών αναμένεται να συμμετάσχουν οι υπουργοί Άμυνας και οι αρχηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων των τριών χωρών. Η παρουσία της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας καταδεικνύει το εύρος της συνεργασίας που επιδιώκεται και την προσπάθεια να περάσει η συμφωνία από το επίπεδο της πολιτικής διακήρυξης στην πρακτική εφαρμογή.

Δυναμώνει το «μουσουλμανικό ΝΑΤΟ»: «Υπάρχει ενδιαφέρον από 6-7 μουσουλμανικές χώρες για να ενταχθούν στο Σύμφωνο της Μέκκας» λέει το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν

Στην ατζέντα της συνάντησης βρίσκονται ζητήματα διεθνούς ασφάλειας, η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και η περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Πρόκειται για πεδία που μπορούν να λειτουργήσουν ως βάση για πιο στενή επιχειρησιακή συνεργασία και για την ανάπτυξη κοινών δυνατοτήτων μεταξύ των τριών χωρών.

Παράλληλα, η επιτροπή αναμένεται να καθορίσει το πλαίσιο λειτουργίας της γραμματείας, η οποία θα αναλάβει τον συντονισμό των δράσεων που θα υλοποιούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας. Η δημιουργία ενός σταθερού μηχανισμού συντονισμού θεωρείται κομβικής σημασίας, ιδίως εφόσον το ενδιαφέρον για συμμετοχή διευρυνθεί και το σύμφωνο αποκτήσει περισσότερα μέλη.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και η μεσολάβηση Πακιστάν-Ιράν

Η συμφωνία δεν περνά απαρατήρητη ούτε από την Ουάσινγκτον, η οποία παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις γύρω από τη νέα αμυντική αρχιτεκτονική που διαμορφώνεται στην περιοχή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη συμφωνία “τολμηρό πρώτο βήμα”, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει την ικανότητα των χωρών να διασφαλίζουν τη δική τους άμυνα. Η τοποθέτηση αυτή προσδίδει μια επιπλέον διάσταση στη συμφωνία, καθώς δείχνει ότι η νέα στρατηγική σύμπραξη δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια περιφερειακή υπόθεση, αλλά έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή μιας από τις σημαντικότερες παγκόσμιες δυνάμεις.

Την ίδια στιγμή, το Πακιστάν επιχειρεί να αξιοποιήσει τον ιδιαίτερο ρόλο του στην περιοχή και να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η προσπάθεια αυτή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην ήδη σύνθετη διπλωματική κινητικότητα του Ισλαμαμπάντ.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, έχουν πραγματοποιήσει επαφές τόσο με την αμερικανική όσο και με την ιρανική ηγεσία, στο πλαίσιο των προσπαθειών για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης. Το Ισλαμαμπάντ επιχειρεί έτσι να κινηθεί ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: αφενός να ενισχύσει τις αμυντικές και στρατηγικές του συνεργασίες και αφετέρου να εμφανιστεί ως δίαυλος επικοινωνίας σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.