Έχουν αδειάσει τις αποθήκες όπλων των νησιών του Αν. Αιγαίου και της Μακεδονίας και τα στέλνουν στην Ουκρανία και το Κίεβο “διαφημίζει” τα… ελληνικά πυροβόλα των 105 χλστ

Εντύπωση –και έντονες αντιδράσεις– προκαλεί η έκταση των αποστολών οπλισμού και πυρομαχικών που έχουν πραγματοποιήσει οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, με κύριο αιμοδότη τον Ελληνικό Στρατό, προς το καθεστώς του Κιέβου για χρήση στον πόλεμο κατά της Ρωσίας. Παρά τις ανησυχίες για την επάρκεια των αποθεμάτων και τη σημασία τους για την εθνική άμυνα, η κυβέρνηση συνεχίζει να αποδεσμεύει υλικό από τις στρατιωτικές αποθήκες, χωρίς δημόσια ενημέρωση ή διαφάνεια.

Το επιχείρημα της «παλαιότητας» των οπλικών συστημάτων δεν φαίνεται να απασχολεί την Ουκρανία. Αντιθέτως, τα χρησιμοποιεί κανονικά και επιχειρησιακά στα πεδία των μαχών. Πρόσφατα, βίντεο που κυκλοφόρησαν δημόσια δείχνουν ουκρανικές μονάδες να αξιοποιούν ρυμουλκούμενα πυροβόλα M101A1 των 105 χιλιοστών στα μέτωπα της ανατολικής Ουκρανίας.

Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, πρόκειται για 32 πυροβόλα M101A1, προερχόμενα από τα αποθέματα του Ελληνικού Στρατού, τα οποία παραχωρήθηκαν στο Κίεβο τον Φεβρουάριο του 2024, μέσω της γνωστής διαδρομής με ενδιάμεσο σταθμό την Τσεχία. Η συγκεκριμένη οδός φαίνεται να έχει εξελιχθεί σε μόνιμο δίαυλο μεταφοράς ελληνικού στρατιωτικού υλικού προς την Ουκρανία.

Παράλληλα, οι ουκρανικές αρχές έχουν εκφράσει δημόσια τις ευχαριστίες τους προς την Ελλάδα για την αποστολή πυρομαχικών, την παροχή εκπαίδευσης σε πιλότους, αλλά και για αντιαεροπορικά συστήματα τύπου Stinger, για τα οποία η ελληνική κυβέρνηση αποφεύγει συστηματικά να δώσει επίσημες διευκρινίσεις. Όλες οι σχετικές αποστολές πραγματοποιούνται, σύμφωνα με πληροφορίες, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ώστε να αποφευχθεί πολιτικό και κοινωνικό κόστος.

Το M101A1 είναι αμερικανικής κατασκευής οβιδοβόλο των 105 χιλιοστών, το οποίο εντάχθηκε στο ελληνικό Πυροβολικό το 1951. Στη δεκαετία του 1970 ο αριθμός τους έφτανε τις 465 μονάδες, καλύπτοντας περίπου το 60% των ρυμουλκούμενων πυροβόλων του Ελληνικού Στρατού. Με την υιοθέτηση του διαμετρήματος των 155 χιλιοστών τη δεκαετία του 1980, άρχισε η σταδιακή απόσυρσή τους. Σήμερα, σύμφωνα με ανοικτές πηγές, περίπου 180 πυροβόλα του τύπου παραμένουν σε αποθήκευση. Το σύστημα έχει μέγιστο βεληνεκές άνω των 11 χιλιομέτρων, βάρος 2,26 τόνους και πλήρωμα επτά ατόμων.

Ωστόσο, τα M101A1 δεν αποτελούν τη μοναδική συνεισφορά. Εκτός από την –όπως χαρακτηρίζεται από επικριτές– ιδιαίτερα σοβαρή παραχώρηση 60 αυτοκινούμενων πυροβόλων M110A2 των 203 χιλιοστών, η Ελλάδα έχει αποστείλει και 72 ρυμουλκούμενα πυροβόλα M114A1 των 155 χιλιοστών, τα οποία προσφέρθηκαν στην Ουκρανία το προηγούμενο έτος, επίσης μέσω Τσεχίας. Η ροή πυρομαχικών και οπλισμού προς το Κίεβο φαίνεται να είναι συνεχής και χωρίς ουσιαστικές διακοπές.

Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας έχει δώσει μάλιστα στη δημοσιότητα υλικό από την εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτών στη χρήση των M114A1. Πρόκειται για ένα πυροβόλο που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ και χρησιμοποιήθηκε εκτενώς στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον πόλεμο της Κορέας και στο Βιετνάμ. Εισήχθη σε υπηρεσία το 1941 και ξεχώρισε για την ακρίβεια και την εμβέλειά του, που φτάνει τα 14,6 χιλιόμετρα με συμβατικά πυρομαχικά και σχεδόν τα 20 χιλιόμετρα με ειδικά βλήματα RAP.

Το ερώτημα που επανέρχεται με ένταση είναι κατά πόσο η συνεχής απομείωση των ελληνικών αποθεμάτων –έστω και παλαιότερων συστημάτων– μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη σε ένα απρόβλεπτο γεωπολιτικό περιβάλλον, την ώρα που οι αποστολές προς την Ουκρανία συνεχίζονται αθόρυβα, αλλά με εντυπωσιακή κλίμακα.