Έγγραφα Επστάιν για την Ελλάδα των Μνημονίων: «Η τέλεια καταστροφή»-Τι συζητούσε με τον Τσόμσκι και την Ρότσιλντ για τα Μνημόνια, τις ξένες τράπεζες, το χρέος, τον Τσίπρα και τον Βαρουφάκη

Περισσότερες από 1.500 αναφορές στην Ελλάδα περιλαμβάνονται στα 3,5 εκατομμύρια έγγραφα του αρχείου του Τζέφρι Έπσταϊν που δημοσιοποίησε το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, αποκαλύπτοντας το έντονο ενδιαφέρον του για την ελληνική κρίση χρέους, τις τραπεζικές διασώσεις, το δημόσιο χρέος και τις πολιτικές εξελίξεις την ταραγμένη περίοδο 2010-2015.

Τα έγγραφα δεν περιορίζονται σε προσωπικά στοιχεία, αλλά καταγράφουν αναλύσεις, ανταλλαγές απόψεων και επενδυτικούς σχεδιασμούς, που αφορούν στις διεθνείς αγορές και τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς διάσωσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι αναρτημένα στην επίσημη ιστοσελίδα του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ και ειδικότερα στη βιβλιοθήκη των αρχείων Έπσταϊν, η λέξη «Ελλάδα» εμφανίζεται 1.564 φορές στα περίπου 3.500.000 έγγραφα που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα. Εκτός των οικονομικών στοιχείων (σ.σ. καθώς ο Έπσταϊν ήταν χρηματιστής), στα αρχεία περιλαμβάνονται ταξιδιωτικές αναφορές, αναλύσεις της αγοράς, δημοσιεύσεις ερευνητών και ανταλλαγές απόψεων σχετικά με την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, αποτυπώνοντας το εύρος του ενδιαφέροντος του Έπσταϊν για τις εξελίξεις στη χώρα.

Η συντριπτική πλειονότητα των εγγράφων συνδέεται άμεσα με τις ελληνικές τράπεζες, την ανακεφαλαιοποίησή τους και τις προοπτικές επενδύσεων σε ελληνικά κρατικά ομόλογα και τραπεζικούς τίτλους.

Κεντρικό ρόλο στην αλληλογραφία του κατέχει η Ελλάδα και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), ο οποίος άντλησε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ μέσω εκδόσεων ομολόγων για τη στήριξη χωρών της ευρωζώνης που αντιμετώπιζαν σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα.

Σε email της 31ης Ιουλίου 2015 προς τον καθηγητή Νόαμ Τσόμσκι, ο Έπσταϊν αναλύει τον τρόπο λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος και του ελληνικού προγράμματος διάσωσης, χαρακτηρίζοντας «παράδοξη» τη λογιστική πρακτική, με την οποία τα δάνεια καταγράφονται ως περιουσιακά στοιχεία και όχι ως πραγματικά διαθέσιμα μετρητά.

Στην ίδια ανταλλαγή απόψεων, ο Τσόμσκι υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν υπήρξε ο πραγματικός ωφελημένος των διασώσεων, επισημαίνοντας ότι περίπου το 90% των πληρωμών κατέληγαν ουσιαστικά σε γαλλικές και γερμανικές τράπεζες, που είχαν πραγματοποιήσει επισφαλείς επενδύσεις. Όπως αναφέρει, τα χρέη αυτά θα έπρεπε να θεωρηθούν «απεχθή» και να αναδιαρθρωθούν ή να ακυρωθούν, καθώς δεν δημιουργήθηκαν από τον ελληνικό λαό.

Ο Έπσταϊν, απαντώντας, συμφωνεί ότι τα κεφάλαια κατευθύνονταν προς τις τράπεζες του Βορρά, σημειώνοντας ότι η αποπληρωμή τους γινόταν μέσω του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Παράλληλα, εκφράζει ανησυχία για τα μηδενικά επιτόκια, τα οποία χαρακτηρίζει επικίνδυνα για το μέλλον, καθώς, όπως υποστηρίζει, όταν αυτά επιστρέψουν σε ιστορικά φυσιολογικά επίπεδα, το βάρος του παλαιού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα γίνει δυσβάστακτο.

Σε επόμενη ανταλλαγή μηνυμάτων, ο Τσόμσκι επανέρχεται, τονίζοντας ότι το ζήτημα δεν είναι τεχνικό αλλά βαθιά πολιτικό, υποστηρίζοντας ότι η τότε Τρόικα είχε πρόθεση να ταπεινώσει την ελληνική κυβέρνηση (σ.σ. του ΣΥΡΙΖΑ), ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε αμφισβήτηση των κυρίαρχων κανόνων στην Ευρώπη.

Το ενδιαφέρον του Έπσταϊν για την Ελλάδα δεν περιοριζόταν στη θεωρητική ανάλυση. Ήδη από τον Ιούνιο του 2012, εσωτερικό έγγραφο του U.S. Global Investment Office εξετάζει τις επιπτώσεις των ελληνικών εκλογών στις διεθνείς αγορές και το ενδεχόμενο εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη. Τον Μάρτιο του 2012, σε άλλη αλληλογραφία, ο Έπσταϊν αναφέρεται στο πώς πληροφορήθηκε για τα swaps του ελληνικού χρέους, ενώ τον Ιούνιο του 2014 ενημερώθηκε για πιθανές επενδύσεις σε τίτλους κτήσης μετοχών (warrants) ελληνικών τραπεζών, μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους και τη διαδικασία PSI.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ανταλλαγή e-mail του Έπσταϊν με τη Γαλλίδα τραπεζίτη και επικεφαλής του Edmond de Rothschild Group, Αριάν ντε Ρότσιλντ, σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα μετά το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015. Σε μήνυμα με ημερομηνία 6 Ιουλίου 2015, μία ημέρα μετά το δημοψήφισμα, γίνεται αναφορά στην επικείμενη αποχώρηση του τότε υπουργού Οικονομικών, Γιάνη Βαρουφάκη, εξέλιξη που επιβεβαιώθηκε την ίδια ημέρα με την επίσημη ανακοίνωσή του.

Ο Βαρουφάκης, στην αιχμηρή δήλωση αποχώρησής του, ανέφερε ότι μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος, του έγινε σαφές πως η απουσία του από το Eurogroup θα «εκτιμούνταν» από τους εταίρους, κάτι που -όπως σημείωσε- κρίθηκε ότι θα διευκόλυνε την επίτευξη συμφωνίας.

Σε απάντησή του προς την Αριάν ντε Ρότσιλντ, ο Έπσταϊν σχολιάζει με ωμό ύφος ότι η παραίτηση του Έλληνα υπουργού καθιστούσε τη θέση της Ελλάδας δυσκολότερη και ότι πλέον θα της ζητούνταν να παρουσιάσει λύση και όχι απλώς προτάσεις. «Η παραίτηση του Έλληνα υπουργού παρουσιάζει στην Ελλάδα ένα πιο σκληρό πρόβλημα, όχι ένα ευκολότερο. Τώρα θα τους ζητηθεί να έρθουν με λύση. Όχι με προτάσεις. Τώρα την έχουν πραγματικά γ…» εκτιμούσε.

Τα αρχεία αποτυπώνουν συνολικά έναν σταθερό και διαχρονικό προσανατολισμό του Τζέφρι Έπσταϊν προς την Ελλάδα της κρίσης, τόσο ως αντικείμενο πολιτικής και οικονομικής ανάλυσης όσο και ως πεδίο δυνητικών επενδυτικών ευκαιριών, σε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.