Έγκλημα στα Τέμπη: Η παραπομπή του Κ.Α.Καραμανλή «δεν φέρνει την άνοιξη» – αλλά ίσως σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής

Η παραπομπή του πρώην υπουργού Μεταφορών, Κώστα Αχ. Καραμανλή, στη Δικαιοσύνη για πλημμεληματικού χαρακτήρα ευθύνες δεν αρκεί για να αποδοθεί δικαιοσύνη – είναι ωστόσο ένα πρώτο, δειλό βήμα προς μια κατεύθυνση που επί δεκαετίες φάνταζε ουτοπική: τη λογοδοσία των πολιτικών προσώπων.

Έγκλημα στα Τέμπη: Η παραπομπή του Κ.Α.Καραμανλή «δεν φέρνει την άνοιξη» – αλλά ίσως σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής

Η οργή της κ. Μαρίας Καρυστιάνου, της μητέρας θύματος της τραγωδίας στα Τέμπη, δεν είναι μόνο κατανοητή – είναι απόλυτα δικαιολογημένη. Το γεγονός ότι ένας πρώην υπουργός παραπέμπεται για πλημμέλημα, ενώ από την απραξία και την αμέλεια που σχετίζονται με τις αρμοδιότητές του χάθηκαν 57 άνθρωποι, είναι τουλάχιστον προσβλητικό για τη νοημοσύνη και το κοινό περί δικαίου αίσθημα.

Η μη υλοποίηση της περιβόητης σύμβασης 717 – η οποία θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τη σιδηροδρομική τραγωδία – αποδίδεται στην ανικανότητα (ή την αδιαφορία) ενός ανθρώπου που βρέθηκε σε θέση εξουσίας όχι κατ’ ανάγκη για τις ικανότητές του, αλλά, όπως καταγγέλλεται, κυρίως χάρη στο επώνυμό του. Διότι, όπως συχνά λέγεται με νόημα, αν ο Κώστας Αχ. Καραμανλής ονομαζόταν Παπαδόπουλος, Κωνσταντινίδης ή Ραγκούσης, ενδεχομένως να μην είχε διανύσει ούτε ένα 24ωρο στο υπουργικό γραφείο.

Παρά ταύτα, πρέπει να αναγνωριστεί κάτι: είναι η πρώτη φορά εδώ και χρόνια που ένας υπουργός παραπέμπεται – έστω για πλημμέλημα – με αφορμή την καταστροφική αμέλεια του κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Δεν είναι αρκετό, αλλά είναι κάτι. Ίσως ένα «ρήγμα» στο τείχος ασυλίας που προστάτευε για δεκαετίες τους εκπροσώπους του πολιτικού προσωπικού.

Και μόνο η πιθανότητα να τεθεί οριστικά εκτός πολιτικής ο πρώην υπουργός, αποτελεί μια τιμωρία συμβολικής, αλλά καθόλου αμελητέας βαρύτητας – ειδικά όταν πρόκειται για έναν πολιτικό που φέρει το όνομα Καραμανλής, το οποίο για δεκαετίες προσλάμβανε σχεδόν μυθολογικές διαστάσεις στο συλλογικό φαντασιακό της μεταπολίτευσης.

Το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν έχει να επιδείξει πλούσιο βιογραφικό σε ό,τι αφορά τη λογοδοσία. Αντιθέτως, για δεκαπέντε χρόνια και πλέον, βουλευτές, υπουργοί και πρωθυπουργοί όλων των κομμάτων παρέλασαν από τα έδρανα της εξουσίας αφήνοντας πίσω τους στάχτες: οικονομική χρεοκοπία, εθνική ταπείνωση, ανθρώπινες απώλειες.

Οι ηθικοί και πολιτικοί αυτουργοί του εθνικού ξεπουλήματος των Μνημονίων εξακολουθούν να κυκλοφορούν ελεύθεροι. Μάλιστα, κάποιοι τολμούν να εκφέρουν ακόμη πολιτικό λόγο, σαν να μην υπήρξαν ποτέ συνένοχοι στην καταστροφή.

Έγκλημα στα Τέμπη: Η παραπομπή του Κ.Α.Καραμανλή «δεν φέρνει την άνοιξη» – αλλά ίσως σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής

Δεν τα λέμε εμείς – τα λέει ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας και πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδας στο ΔΝΤ. Σε συνέντευξή του αποκάλυψε, με τρόπο που δεν επιδέχεται παρερμηνείες, ότι η τότε κυβέρνηση ΓΑΠ απέρριψε σωτήριες εναλλακτικές λύσεις προς χάριν μιας αδιέξοδης και καταστροφικής προσφυγής στο ΔΝΤ, με πλήρη συνείδηση των συνεπειών.

Ο Παπακωνσταντίνου, λέει, απέρριψε την πρόταση Σάλλα για απορρόφηση χρέους από ελληνικούς δημόσιους οργανισμούς, ενώ αγνόησε και την προτροπή του Ντομινίκ Στρος-Καν για έγκαιρη αναδιάρθρωση του χρέους. Το αποτέλεσμα; Η Ελλάδα οδηγήθηκε δεμένη χειροπόδαρα στα Μνημόνια, για να προστατευτούν οι γαλλικές και γερμανικές τράπεζες – όχι ο ελληνικός λαός. Και κανείς δεν λογοδότησε.

Αντίθετα, μόνο ο λαός πλήρωσε το τίμημα: με μισθούς, με συντάξεις, με σπίτια, με παιδιά που μετανάστευσαν, με ζωές που καταστράφηκαν. Κι ενώ αυτό συνέβαινε, οι υπαίτιοι απολάμβαναν ασυλία, επαγγελματικές αποκαταστάσεις, ήσυχες συντάξεις και τηλεοπτικές εμφανίσεις.

Κι όμως, το έγκλημα των Τεμπών ίσως λειτουργήσει ως ιστορικό ορόσημο. Όχι γιατί η παραπομπή Καραμανλή αρκεί για να επέλθει κάθαρση, αλλά γιατί σηματοδοτεί το τέλος της ατιμωρησίας. Ίσως είναι το πρώτο σήμα ότι η εποχή που τα πολιτικά πρόσωπα απολάμβαναν πλήρη ασυλία για τις αποφάσεις τους – ή για την εγκληματική τους απραξία – τελειώνει.

Για πρώτη φορά η ελληνική κοινωνία δεν ξεχνά. Και δεν συγχωρεί εύκολα. Αν κάτι αλλάζει, είναι επειδή ο λαός, έστω και αργά, συνειδητοποιεί ότι οι επιλογές των πολιτικών που ψήφιζε, τον οδήγησαν στην εθνική καταστροφή και στο προσωπικό αδιέξοδο.