Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα ενεργειακά προϊόντα: Όλες οι αλλαγές στο νέο καθεστώς

Σημαντικές αναδιαρθρώσεις εισάγει νέο νομοσχέδιο στον τρόπο φορολόγησης των ενεργειακών προϊόντων μέσω του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), επιδιώκοντας την ενίσχυση της δημοσιονομικής αποδοτικότητας, τη μείωση του διοικητικού κόστους και την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της αγοράς καυσίμων.

Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού δικαίου σε ό,τι αφορά τα ενεργειακά προϊόντα στα οποία επιβάλλονται ΕΦΚ, και τα οποία ορίζονται τα καύσιμα κινητήρων και θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένων της βενζίνης, του πετρελαίου, του υγραερίου, του φυσικού αερίου και των υποκατάστατων ή ανανεώσιμων προϊόντων. Οι φορολογικές υποχρεώσεις θεμελιώνονται κατά την παραγωγή, την κατοχή, την αποθήκευση ή την εισαγωγή των εν λόγω προϊόντων στο εσωτερικό της χώρας.

Οι συντελεστές διαφοροποιούνται βάσει:

της χρήσης (κίνησης, θέρμανσης, βιομηχανική),
της κατηγορίας προϊόντος,
της ενεργειακής απόδοσης και περιβαλλοντικής επίπτωσης (π.χ. βιοκαύσιμα).
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει πότε και πώς καθίσταται απαιτητός ο ΕΦΚ, δηλαδή πότε θεωρείται ότι το προϊόν τέθηκε σε «ανάλωση». Αυτό μπορεί να συμβεί:

κατά την έξοδο από το καθεστώς αναστολής,
κατά την κατακράτηση ή χρήση εκτός προβλεπόμενων όρων,
σε περιπτώσεις απώλειας, διαρροής ή καταστροφής.
Προβλέπεται επίσης η εξαίρεση του φόρου για καύσιμα εντός «κανονικών δεξαμενών» οχημάτων και ειδικών εμπορευματοκιβωτίων (όπως φορτηγά ή πλοία σε διεθνείς μεταφορές), εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.

Επιπλέον, θεσπίζονται συγκεκριμένες περιπτώσεις επιστροφής φόρου, μεταξύ των οποίων:

χρήση από αγροτικές εκμεταλλεύσεις,
έρευνες και παραγωγές φυσικού αερίου,
χρήση στην αεροπορία ή τη ναυσιπλοΐα (υπό προϋποθέσεις),
βιομηχανική χρήση με ελάχιστη ενεργειακή επιβάρυνση.
Απαλλαγές προβλέπονται και για προϊόντα που χρησιμοποιούνται από ένοπλες δυνάμεις κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και από διεθνείς οργανισμούς, διπλωματικές αποστολές και ναυτιλιακές/αεροπορικές δραστηριότητες που δεν υπόκεινται σε ΕΦΚ λόγω της φύσης τους.

Το νομοσχέδιο εισάγει για πρώτη φορά υποχρέωση έκδοσης άδειας λειτουργίας για πλωτά μέσα τα οποία διαθέτουν ή καταναλώνουν ενεργειακά προϊόντα με απαλλαγές ή σε ειδικό καθεστώς. Αυτή η πρόβλεψη ενισχύει τον έλεγχο στο χώρο της θαλάσσιας μεταφοράς.

Μέτρα δέουσας επιμέλειας και ιχνηλασιμότητα

Σχετική διάταξη του νομοσχεδίου προβλέπει ότι όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που διακινούν ενεργειακά προϊόντα υποχρεούνται να εφαρμόζουν μέτρα «δέουσας επιμέλειας» για την αποτροπή φοροδιαφυγής. Αυτό περιλαμβάνει:

την υποχρέωση καταγραφής όλων των παραδόσεων,
την επιβεβαίωση της ταυτότητας των εμπορικών εταίρων,
τη χρήση ηλεκτρονικών συστημάτων παρακολούθησης εισροών-εκροών.
Ειδικά για τα πρατήρια καυσίμων και τις αποθήκες, η σύνδεση με το πληροφοριακό σύστημα της ΑΑΔΕ θεωρείται υποχρεωτική.