Η Ειρήνη Παπά ψάλλει «Τη Υπερμάχω» μέσα στην Αγία Σοφία – Το συγκλονιστικό βίντεο ντοκουμέντο από το 1983 που «ανατριχιάζει».
Η Ειρήνη Παππά ψάλλει το «Τη Υπερμάχω» μέσα στην Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη.
Το απόσπασμα είναι από την εκπομπή «Ρεπόρτερς» του 1983.
Η ζωή της
Γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1926 στο Χιλιομόδι Κορινθίας ως Ειρήνη Λελέκου.
Γεννήθηκε σε οικογένεια δασκάλων, όπως ο παππούς της, οι γονείς της και η θεία της που την επηρέασαν στη μόρφωσή της.Η μητέρα της Ελένη Λελέκου, από το γένος Πρεβεζάνου, ήταν δασκάλα, από την οποία είχε ακούσει πολλά παραμύθια και ιστορίες.
Ο πατέρας της Σταύρος Λελέκος ήταν καθηγητής κλασικού δράματος, υπήρξε διευθυντής στο σχολείο του Σοφικού Κορινθίας και την έμαθε να διαβάζει αρχαίους Έλληνες.
Οι γονείς της είχαν τέσσερα κορίτσια. Αδελφές της είναι η Ευαγγελία Λελέκου-Μανθοπούλου (1925-), ιατρός ακτινολόγος, πρώην διευθύντρια του νοσοκομείου Άγιος Σάββας και η λογοτέχνιδα και ποιήτρια Δέσποινα Λελέκου-Τατάκη (1926- 2009).
Ο προπάππος της Σταύρος Λελέκος, γύρω στα τέλη του 19ου αιώνα, έγραψε το πρώτο συντακτικό της ελληνικής γλώσσας (1881), όπως και άλλα βιβλία για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Οι γονείς της είχαν αντιρρήσεις όταν στην εφηβεία της τους είπε ότι ήθελε να γίνει ηθοποιός.
Ανιψιός της ήταν ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Μανούσος Μανουσάκης, γιός τής αδελφής της Δέσποινας. Επίσης ανιψιός της ήταν και ο ηθοποιός Αίαντας Μανθόπουλος, γιος της αδελφής της Ευαγγελίας.
Δεν απέκτησε δικά της παιδιά
Το 1947 παντρεύτηκε τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Άλκη Παππά (1922-2018), με τον οποίο χώρισαν το 1951, αλλά διατήρησε μέχρι και σήμερα το επίθετό του. Η ίδια προτιμούσε να γράφει το επίθετο με ένα «π», δηλαδή «Παπά» (όπως στα αγγλικά «Irene Papas»). Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες ο γάμος τους διήρκεσε από το 1943 έως το 1947.
Η ίδια είχε αποκαλύψει το 2004 στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, μετά τον θάνατο του Μάρλον Μπράντο, ότι υπήρξε μεταξύ τους μια μακρά και «μυστική αγάπη». Η ίδια είχε πει ότι είχαν συναντηθεί το 1954 στη Ρώμη. Όπως είπε τον εκτιμούσε πολύ, ήταν το «μεγάλο πάθος της ζωής της» και συναντήθηκαν για τελευταία φορά το 1999 στην Αθήνα
Η καριέρα της
Ξεκίνησε από την ηλικία των 15 ετών ως ραδιοφωνική παραγωγός, τραγουδίστρια και χορεύτρια σε διάφορες εκδηλώσεις. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, που τότε ονομαζόταν Εθνική Σχολή Κλασικού Θεάτρου με σπουδαίους δασκάλους όπως τους Γιώργο Γληνό, Νικόλαο Παρασκευά, Λουκά Καρυντινό, Πέλο Κατσέλη, Δημήτρη Ροντήρη, κλπ.
Στο θέατρο πρωτοεμφανίστηκε το 1948, στην επιθεώρηση των Σακελλάριου-Γιαννακόπουλου «Άνθρωποι… Άνθρωποι», στη Λυρική Σκηνή, με τους σημαντικότερους ηθοποιούς της εποχής. Στην αυτοβιογραφία του ο Αλέκος Σακελλάριος, γράφει ότι την πρωτοείδε στο Σύνταγμα. Λόγω της εμφάνισής της, της ένδυσης και του περπατήματος της του έμοιαζε σαν «ζωντανή Καρυάτιδα». Την παρουσίασε στον Φίνο και έπαιξε στην πρώτη της ταινία το 1948, που ήταν οι Χαμένοι άγγελοι του Νίκου Τσιφόρου.
Το 1951 έγινε γνωστή διεθνώς με την κοινωνική δραματική ταινία Νεκρή Πολιτεία της Φίνος Φιλμ, στον Μυστρά, που προβλήθηκε, αντιπροσωπεύοντας την Ελλάδα, στο Φεστιβάλ των Καννών, του σκηνοθέτη Φρίξου Ηλιάδη και συμπρωταγωνιστή τον Γιώργο Φούντα (ο οποίος εμφανίζεται για πρώτη φορά στον κινηματογράφο) και διαδραματίζεται στον Μυστρά.
Τρεις από τις ταινίες στις οποίες η Ειρήνη Παππά πρωταγωνίστησε προτάθηκαν για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, με την γαλλόφωνη Ζ του Κώστα Γαβρά να το κατακτά,[5] ενώ υποψήφιες υπήρξαν επίσης και δύο ελληνικές ταινίες, μεταφορές στην μεγάλη οθόνη αρχαίων τραγωδιών, η Ηλέκτρα και η Ιφιγένεια.
Η Ειρήνη Παππά συμμετείχε σε πολλές χολιγουντιανές παραγωγές, ενώ πρωταγωνίστησε και στο θέατρο Μπρόντγουεϊ το 1967.
Το 1979 στο Ηρώδειο, όταν ήταν να παιχτεί το Αντώνιος και Κλεοπάτρα, βρέθηκε σε διαμάχη με τον Δημήτρη Χορν που είχε εκφραστεί απαξιωτικά εναντίον της.
Σύμφωνα με τον κριτικό Ρότζερ Ίμπερτ, είχε τρία «μειονεκτήματα», το ύψος της, που έκανε πολλούς ηθοποιούς να μην θέλουν να σταθούν δίπλα της, την ομορφιά της που ήταν ανταγωνιστική για τις άλλες ηθοποιούς και τη «βαριά» πελοποννησιακή προφορά της. Ο Πορτογάλος σκηνοθέτης Μανοέλ Ντε Ολιβέιρα, είχε πει ότι είναι «η πανέμορφη και μεγαλοπρεπή φιγούρα που ενσαρκώνει τη γυναικεία ψυχή στη βαθύτερη έκφραση της και η εικόνα της Ελλάδας όλων των εποχών».
Στην Ελλάδα δεν έχει αναγνωριστεί τόσο, όσο διεθνώς. Τιμήθηκε με το Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο το 1995.
Το 2008, η Ιταλία την τίμησε με το «Βραβείο Ρώμη» στο αρχαίο θέατρο της «Όστια Αντίκα».
Τότε όταν παρέλαβε το βραβείο είχε πει: «Δεν ξέρω αν πρέπει να γελάσω ή να κλάψω, μπορώ μόνο να πω ότι η Αθήνα θα είναι πάντα η μητέρα μου, αλλά η Ρώμη, παράλληλα, είναι δεύτερη μητέρα μου, από ξεκάθαρη επιλογή μου».
Στην Ιταλία συνεργάστηκε με πολλούς Ιταλούς σκηνοθέτες και οι Ιταλοί την αγάπησαν, λέγοντας Bella Greca και Irene Nostra (δηλ. «η δικιά μας Ειρήνη»). Στην Ιταλία κατέφυγε τα χρόνια της χούντας, δεδομένου ότι ήταν υποστηρίκτρια του κομμουνισμού.
Η Πορτογαλία έδειξε την εκτίμησή της με την υποστήριξη στο θέατρο που ίδρυσε εκεί για να παίζονται αρχαίες τραγωδίες. Γι’ αυτό το θέατρο η Ειρήνη Παππά διέμενε στην Πορτογαλία τα τελευταία ενεργά χρόνια της.
Το 2000 τιμήθηκε με τον τίτλο «Γυναίκα της Ευρώπης» και το 2009 με τον Χρυσό Λέοντα Μπιενάλε του Θεάτρου της Βενετίας, από τα χέρια του σκηνοθέτη Μαουρίτσιο Σκαπάρο.
Τα τελευταία χρόνια είχε τιμηθεί και με τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο Τορ Βεργκάτα της Ρώμης στην Ιταλία. Συνολικά έλαβε περισσότερες από 24 τιμητικές διακρίσεις και βραβεία.
Ο κρυφός έρωτας με τον Μάρλον Μπράντο
ο 1954 ο 30χρονος τότε σταρ Μάρλον Μπράντο συναντά στη Ρώμη την 24χρονη Ειρήνη Παππά. Γοητεύεται από την ομορφιά της και ένας έρωτας γεννιέται, μακριά όμως από τα φλας της δημοσιότητας.
Όταν το 2004 ο Αμερικανός ηθοποιός πεθαίνει η Ειρήνη Παππά μιλάει για πρώτη φορά για τον έρωτά τους στην ιταλική Corriere della Sera.
«Δεν θέλαμε να μοιραστούμε με κανέναν αυτή την αγάπη που ήταν ιδιωτική. Δεν αγάπησα κανέναν άντρα όπως τον Μάρλον. Ήταν το μεγάλο πάθος της ζωής μου, ο άντρας για τον οποίο νοιάστηκα περισσότερο από οποιονδήποτε και εκείνος που εκτιμούσα περισσότερο, δύο πράγματα που δύσκολα συνυπάρχουν».
Η τελευταία φορά που συναντήθηκαν ήταν το 1999 όταν ο Μάρλον Μπράντο είχε επισκεφτεί την Ελλάδα.



Το Ιράν απειλεί ευθέως και προσωπικά τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με θάνατο: «Αυτή τη φορά η σφαίρα δεν θα αστοχήσει»
Σάλος στις ΗΠΑ: Η… ακατάλληλη χειρονομία που έκανε ο Τραμπ σε λεκτική επίθεση εργαζομένου σε εργοστάσιο
Γεωπολιτικό τρολάρισμα με φόντο τον Αρκτικό Κύκλο: Ο Μεντβέντεφ ειρωνεύεται τις ΗΠΑ, πετάει “βόμβα” για τη Γροιλανδία και μετατρέπει τις φιλοδοξίες Τραμπ σε παγκόσμιο ανέκδοτο με ρωσική υπογραφή
Συναγερμός στα παγκόσμια οπλοστάσια: Η Μόσχα σπάει κάθε προηγούμενο, υπογράφει εξοπλιστικά συμβόλαια–μαμούθ 70 δισ. δολαρίων και δείχνει ότι ο Ρωσικός πολεμικός μηχανισμός όχι μόνο αντέχει, αλλά γιγαντώνεται
Ο Ζελένσκι υψώνει φωνή κατά του Ιρανικού καθεστώτος, μιλά για καθεστώς που “δεν αξίζει να υπάρχει”, στηρίζει τις αιματοβαμμένες διαδηλώσεις και στέλνει διπλό μήνυμα για Ιράν και Ρωσία
Ρήξη, καταγγελίες και σκιές στον Σύλλογο Θυμάτων Τεμπών: Η Μαρία Καρυστιανού αποχωρεί καταγγέλλοντας αντικαταστατικές μεθοδεύσεις, εσωτερικό πόλεμο και φίμωση της αλήθειας
Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο: Πέθανε η Βάσω Μεσσηνέζη, μία από τις πρώτες φωνές που ερμήνευσαν Θάνο Μικρούτσικο
Στο Χείλος της Αβύσσου το Ιράν: Το καθεστώς των Μουλλάδων σφίγγει τη θηλειά και απειλεί με εκτελέσεις τους εξεγερμένους διαδηλωτές – Σκιές γενοκτονίας και φόβοι για έως και 20.000 νεκρούς -μέχρι τώρα- από τη βίαιη καταστολή
Νέο “σφυροκόπημα” από Καραχάλιο στην Καρυστιανού: Αν η γερόντισσα και η αστρολόγος φαίνονται καταγγελίες, να αλλάξει επιτελείο
«Μας προετοιμάζουν για το αδιανόητο»: Συναγερμός στις Βρυξέλλες για πόλεμο με τη Ρωσία – Επίτροπος Άμυνας μιλά ανοιχτά για πολιτική βούληση μάχης και μόνιμο Ευρωπαϊκό στρατό 100.000 στρατιωτών, αλλάζει ριζικά το δόγμα της Ευρώπης
«Η Νύχτα που κατέρρευσε το οχυρό του Καράκας»: Φρουρός του Μαδούρο σπάει τη σιωπή και αποκαλύπτει την εφιαλτική έφοδο των Αμερικανών κομάντος, τα drones, την απόλυτη υπεροχή και το μυστικό ηχητικό όπλο που μετέτρεψε τη μάχη σε σφαγή
Η μεγάλη πλειοψηφία αγροτών, κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων και αλιέων δεν δέχθηκαν να περάσουν από το face control που επέβαλε το Μέγαρο Μαξίμου προκειμένου να συνομιλήσουν σήμερα με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη – Βροντερό , “Όχι” από τη Θεσσαλία και την Κρήτη – Κατέρρευσε το σκηνικό που ετοιμαζόταν να στήσει η Κυβέρνηση
Έκρηξη εγκληματικότητας ακόμη και στο Κέντρο της Αθήνας – Ιρανός λήστευε περαστικούς χρησιμοποιώντας ως φονικό όπλο το σκυλί “πιτ- μπουλ”,που είχε – 29χρονος επαγγελματίας το χθεσινό του θυμα- Σεσημασμενος ο δραστης
Αιματοκύλισμα στο Ιράν μέσα σε διαδικτυακό σκοτάδι: Φρικτές μαρτυρίες για μαζικούς πυροβολισμούς διαδηλωτών με πάνω από 2.000 νεκρούς – Ολόκληρη η χώρα βυθισμένη στην καταστολή και το χάος – Πλήθος κόσμου στο Ιατροδικαστικό Ινστιτούτο της Τεχεράνης για την ταυτοποίηση εκατοντάδων νεκρών
Κρίσιμες ώρες στο Ιράν: Κάλεσμα Πεζεσκιάν για μαζικές συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα – Εκατοντάδες νεκροί και χιλιάδες συλλήψεις διαδηλωτών – «Σοκαρισμένος από τη βία», δηλώνει ο Γκουτέρες