Εκρηκτικό κοινωνικό μέτωπο και στην Πορτογαλία: Χιλιάδες αγανακτισμένοι πολίτες στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για το κόστος στέγης – Συγκρούσεις, συλλήψεις και οργή που φουντώνει

Η στεγαστική κρίση βγάζει χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους της Πορτογαλίας, με τις εικόνες από τη Λισαβόνα και το Πόρτο να αποτυπώνουν το μέγεθος της κοινωνικής πίεσης. Η αστυνομία επενέβη πριν από την ανατολή του ηλίου για να διαλύσει καταυλισμούς διαμαρτυρίας, προχωρώντας σε 55 συλλήψεις. Οι ακτιβιστές καταγγέλλουν την επέμβαση και προαναγγέλλουν νέες κινητοποιήσεις, δηλώνοντας αποφασισμένοι να συνεχίσουν τον αγώνα τους για προσιτή κατοικία.

Αστυνομικές δυνάμεις πριν από την αυγή – 55 άτομα συνελήφθησαν

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης 20 Οκτωβρίου, όταν αστυνομικές δυνάμεις κινήθηκαν ταυτόχρονα σε κεντρικές πλατείες της Λισαβόνας και του Πόρτο, όπου είχαν εγκατασταθεί διαδηλωτές με σκηνές.

Στην πλατεία Ρόσιο, στην καρδιά της πορτογαλικής πρωτεύουσας, οι ακτιβιστές είχαν στήσει περίπου 200 σκηνές, μετατρέποντας τον χώρο σε καταυλισμό διαμαρτυρίας. Όταν οι αστυνομικοί επιχείρησαν να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους, ορισμένοι σχημάτισαν ανθρώπινη αλυσίδα, προσπαθώντας να εμποδίσουν την εκκένωση.

Ακολούθησε ένταση, ενώ η αστυνομία ανακοίνωσε ότι συνέλαβε 55 άτομα που αρνήθηκαν να αποχωρήσουν. Συνολικά απομακρύνθηκαν 228 κατασκευές κατασκήνωσης.

Οι πορτογαλικές αρχές υποστήριξαν ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με αναλογική χρήση βίας, ενώ εκπρόσωποι των διαδηλωτών έκαναν λόγο για επιθετική αντιμετώπιση και κατήγγειλαν τραυματισμούς. Οι αναφορές των ακτιβιστών για περίπου 30 τραυματίες δεν ταυτίζονται με τον επίσημο απολογισμό της αστυνομίας, η οποία ανακοίνωσε δύο ελαφρά τραυματισμούς.

«Η Λισαβόνα δεν είναι προς πώληση» – Το μήνυμα των διαδηλωτών

Οι διαμαρτυρίες δεν περιορίζονται στην αντίθεση απέναντι στην αστυνομική επιχείρηση. Στον πυρήνα τους βρίσκεται η αγωνία χιλιάδων πολιτών που δυσκολεύονται να βρουν κατοικία την οποία να μπορούν να πληρώσουν.

Στα πανό των συγκεντρωμένων κυριαρχούν συνθήματα κατά της ακρίβειας και της εμπορευματοποίησης της στέγης. Πολλοί διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι τα ενοίκια έχουν απομακρυνθεί από τις οικονομικές δυνατότητες των εργαζομένων, ενώ οι νεότερες γενιές δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να αποκτήσουν ανεξάρτητη κατοικία.

Παρά την απομάκρυνση των σκηνών, ακτιβιστές ανακοίνωσαν ότι σκοπεύουν να επιστρέψουν στους δημόσιους χώρους και να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις. Η πλατεία Ρόσιο εξελίχθηκε έτσι σε σύμβολο μιας ευρύτερης κοινωνικής σύγκρουσης γύρω από το δικαίωμα στη στέγαση.

Ακίνητα και ενοίκια σε δυσθεώρητα επίπεδα

Η κρίση έχει ενταθεί ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα της Πορτογαλίας. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, ενώ τα ενοίκια για νέες μισθώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.

Η αύξηση των τιμών, η τουριστική πίεση και η ζήτηση για κατοικίες σε δημοφιλείς περιοχές έχουν εντείνει τη δυσκολία εύρεσης προσιτής στέγης. Για πολλούς εργαζομένους, το κόστος της κατοικίας απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος.

Οι διαδηλωτές ζητούν από την κεντροδεξιά κυβέρνηση να αποσύρει νομοσχέδιο που, σύμφωνα με τους ίδιους, διευκολύνει τις εξώσεις και καταργεί περιορισμούς στα ενοίκια νέων συμβολαίων. Η πρόταση έχει ήδη περάσει από την πρώτη κοινοβουλευτική ανάγνωση, προκαλώντας αντιδράσεις από όσους φοβούνται ότι θα επιδεινώσει την κατάσταση για τους ενοικιαστές.

Λισαβόνα και Πόρτο στο ίδιο μέτωπο

Στο Πόρτο, η αστυνομική επιχείρηση εξελίχθηκε πιο ήρεμα, καθώς οι περισσότεροι διαδηλωτές απομάκρυναν τις σκηνές τους μετά την άφιξη των δυνάμεων ασφαλείας.

Ωστόσο, η δυσαρέσκεια παραμένει. Οι κινητοποιήσεις στην Πορτογαλία εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα διαμαρτυριών για τη στέγαση και το αυξανόμενο κόστος ζωής σε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία.

Οι ακτιβιστές επιδιώκουν, μάλιστα, να συντονίσουν τις δράσεις τους σε ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο, εμπνεόμενοι από αντίστοιχες κινητοποιήσεις στην Ισπανία.

Η κοινωνική ένταση δεν υποχωρεί

Η εκκένωση των καταυλισμών έβαλε τέλος στην προσωρινή κατάληψη των πλατειών, όχι όμως και στην αντιπαράθεση για τη στεγαστική πολιτική.

Η πορτογαλική κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει ένα δύσκολο δίλημμα: να διασφαλίσει την εφαρμογή της νομοθεσίας στους δημόσιους χώρους και ταυτόχρονα να απαντήσει στην αυξανόμενη απαίτηση των πολιτών για κατοικία σε προσιτές τιμές.

Το ερώτημα που παραμένει είναι εάν θα υπάρξουν ουσιαστικά μέτρα για την αποκλιμάκωση της κρίσης ή εάν οι δρόμοι της Πορτογαλίας θα συνεχίσουν να γεμίζουν από ανθρώπους που διεκδικούν το αυτονόητο: ένα σπίτι που να μπορούν να αντέξουν οικονομικά.