Έκθεση-κόλαφος αποκαλύπτει: Τα λεφτά των Ευρωπαίων φορολογουμένων πηγαίνουν σε έργα που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα ευάλωτων ομάδων – Στο στόχαστρο και η Ελλάδα

Μια νέα αποκαλυπτική έκθεση φέρνει στο φως τη σκοτεινή πλευρά της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, αποκαλύπτοντας ότι εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν χρησιμοποιηθεί για την υποστήριξη έργων που όχι μόνο δεν εξυπηρετούν αλλά καταπατούν τα δικαιώματα ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Έκθεση-κόλαφος αποκαλύπτει: Τα λεφτά των Ευρωπαίων φορολογουμένων πηγαίνουν σε έργα που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα ευάλωτων ομάδων – Στο στόχαστρο και η Ελλάδα

Η βρετανική εφημερίδα The Guardian δημοσιεύει τα βασικά ευρήματα της έκθεσης, η οποία συντάχθηκε με βάση δεδομένα και μαρτυρίες από οκτώ Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η έρευνα εξετάζει 63 έργα σε έξι χώρες που έλαβαν συνολική χρηματοδότηση άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.

Στο μικροσκόπιο: Ελλάδα και Ρουμανία

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται έργα που σχετίζονται με:

• τη στέγαση των Ρομά,

• ιδρύματα για παιδιά με αναπηρίες,

• και κέντρα υποδοχής και κράτησης αιτούντων άσυλο.

Η Ελλάδα και η Ρουμανία αναφέρονται ως χαρακτηριστικά παραδείγματα κακοδιαχείρισης και παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, αναφέρεται η χρηματοδότηση σχολικής μονάδας για παιδιά με αναπηρίες στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης. Όπως τόνισε η Ines Bulic από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Ανεξάρτητη Διαβίωση, «η δημιουργία διαχωριστικών δομών δεν αποτελεί λύση. Χρειαζόμαστε συμπεριληπτική εκπαίδευση, με προσβάσιμα σχολεία, εκπαιδευτικούς υποστήριξης και υπηρεσίες που επιτρέπουν στα παιδιά με αναπηρίες να φοιτούν μαζί με τους συνομηλίκους τους».

Αντίστοιχα, στη Ρουμανία εντοπίζεται ίδρυμα που φιλοξενεί παιδιά με αναπηρίες, το οποίο έλαβε 2,5 εκατομμύρια ευρώ, με σοβαρές καταγγελίες για απομάκρυνση παιδιών από τις οικογένειές τους, αντί να τους παρέχεται η αναγκαία υποστήριξη για να παραμείνουν στο οικογενειακό τους περιβάλλον.

Έκθεση-κόλαφος αποκαλύπτει: Τα λεφτά των Ευρωπαίων φορολογουμένων πηγαίνουν σε έργα που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα ευάλωτων ομάδων – Στο στόχαστρο και η Ελλάδα

Ακόμη, η έκθεση επισημαίνει έργα όπως η κατασκευή κοινωνικής κατοικίας για Ρομά σε απομονωμένες περιοχές της Ρουμανίας, με υποτυπώδεις συνθήκες διαβίωσης: κοντέινερ χωρίς μόνωση και βασικές υποδομές αποχέτευσης.

Όσον αφορά την Ελλάδα, γίνεται λόγος για κέντρα κράτησης αιτούντων άσυλο που λειτουργούν σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και υπό άθλιες συνθήκες, καταπατώντας βασικά ανθρώπινα δικαιώματα.

Αδυναμία κατανόησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Οι συντάκτες της έκθεσης αποδίδουν την κατάσταση αυτή στην έλλειψη ουσιαστικής κατανόησης και εφαρμογής των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο από ορισμένες εθνικές κυβερνήσεις όσο και από ευρωπαϊκά όργανα.

Ο Andor Urmos, εκπρόσωπος του οργανισμού Bridge EU, τόνισε χαρακτηριστικά: «Το να χρηματοδοτείς διαχωριστικά σχολεία για παιδιά Ρομά ή να στηρίζεις ιδρύματα για άτομα με αναπηρία ισοδυναμεί με καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πρέπει να αποκτήσουμε κοινή αντίληψη για το τι σημαίνει σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια».

Συμπεράσματα σε συμφωνία με άλλες εκθέσεις

Η νέα αυτή έκθεση επιβεβαιώνει ευρήματα παλαιότερων πορισμάτων. Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει ήδη επισημάνει ότι ο εκπαιδευτικός διαχωρισμός των παιδιών Ρομά οδηγεί σε υποβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης. Παράλληλα, ευρωπαϊκές οργανώσεις έχουν καταγράψει αύξηση του αριθμού των ατόμων με αναπηρία που ζουν σε ιδρύματα, αποκομμένα από την κοινωνία, σε περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται ως επιβλαβή.

Ταυτόχρονα, οι συνθήκες διαβίωσης στα ευρωπαϊκά κέντρα προσφύγων συνεχίζουν να προκαλούν έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Έκθεση-κόλαφος αποκαλύπτει: Τα λεφτά των Ευρωπαίων φορολογουμένων πηγαίνουν σε έργα που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα ευάλωτων ομάδων – Στο στόχαστρο και η Ελλάδα

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε πως είναι ενήμερη για την έκθεση και βρίσκεται στη διαδικασία αξιολόγησής της. Εκπρόσωπός της υπογράμμισε: «Η Επιτροπή δεν χρηματοδοτεί φορείς που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα και αξίες. Σε περιπτώσεις παραβίασης, διαθέτουμε τα μέσα για να διακόψουμε τη συνεργασία και να ανακτήσουμε τα κονδύλια».

Ωστόσο, επισημάνθηκε ότι πολλά από αυτά τα έργα εντάσσονται στο πλαίσιο της λεγόμενης «κοινοτικής διαχείρισης», όπου η ευθύνη για την αξιολόγηση της νομιμότητας και κανονικότητας μεταβιβάζεται στις εθνικές αρχές. Η ανάγκη για ενισχυμένο έλεγχο και διαρκή εποπτεία κρίνεται επιτακτική: «Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη οφείλουν να διασφαλίζουν ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση δεν χρησιμοποιείται για σκοπούς αντίθετους με τις αρχές της ελευθερίας, της ισότητας και του σεβασμού στα ανθρώπινα δικαιώματα», τόνισε ο εκπρόσωπος